ʻAʻole i hemo iki nā hemahema o nā mea ola o Lāhainā.
ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 16 o ʻOkakopa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.
E kipaku ʻia aku ana nā mea ola o nā ahi o Lāhainā mai ko lākou mau wahi noho kūikawā. Ma mua, haʻi ʻia aku nei ʻo Charles Nahale, e hiki ana iā ia ke noho ma Kahana Sands a hiki i ka lā kanakolu kumamākahi o ʻOkakopa. Akā, ma ka lā ʻumi kumamākahi o Kepakemapa, loaʻa iā ia he leka e kauoha ana e haʻalele ʻo ia i ia wahi noho ke hiki aku i ka lā kanakolu o Kepakemapa. I ka lā iwakālua kūmāiwa o Kepakemapa, haʻi ʻia ʻo ia, ʻaʻole ʻo ia e haʻalele i ka lā kanakolu o Kekapemapa. ʻO ka pilikia, ʻaʻole maopopo kona lā e koi ʻia ai e haʻalele. I ka Pōʻalima nei, haʻi akula ka Hui Keʻa ʻUlaʻula, he pono paha ʻo ia ke haʻalele ke hiki aku i ka lā ʻumi kumamāwalu o ʻOkakopa. Ua hele a kūpilikiʻi ka noʻonoʻo o Nahale. A pēlā pū paha nā kānaka he nui. No ke aha lā i ʻae ʻia ai ka hele ʻana aku o ka malihini mākaʻikaʻi i Maui Komohana, a ʻaʻole kā i hemo nā hemahema o nā mea ola o nā ahi.
Piha iho nei nā makahiki he kanaono i ke Kikowaena o nā ʻIke me nā Hana Polenekia a hoʻohanohano aku nei i nā limahana he ʻumi kumamāhā i hana ma laila ma mua. Lilo aku nei ka Makana Mea Makamae Ola o ia kikowaena i ia mau limahana. ʻO nā mea i kau i ka hano hāweo, ʻo Sela Feinga, ʻo Fakasiʻieiki “Fasi” Tovo, Cy Bridges, Keith Awai, Ellen Gay Dela Rosa, Mildred Enos, Tauasa Sielu Avea, Eseta Toelupe, Inoke Suguturaga, Elisa Teriipaia, Steve Cheney, William Mahoni, Faivaola Eric Shumway a me Leilua Logoitino Apelu. Ua hoʻokumu ʻia aku ua makana lā i ka makahiki 1980 a ʻo ke koina, he 10 makahiki i hana ai ma ia kikowaena ma ke ʻano he limahana i hai ʻia a i kepa ʻia paha; he loea ma kāna hana ma loko o ia kikowaena a ma waho paha; a he hana kāna i kūlike me ka mikiona o ke Kikowaena ʻIke a Hana Polenekia; a pau loa ihola kāna hana ma laila.
Ua maikaʻi loa ka hana a nā Ānuenue ma ka hoʻokūkū pōpō pekupeku o ka Pōʻaono nei, akā, hāʻule iho nei lākou ma ka helu ʻai he 41 i ke 34 a Kāna Kieko Mokuʻāina. ʻO Brayden Schager, ka ʻalihikūlele o Hawaiʻi, he 427 āna ʻīā i nou ai, a he ʻekolu ʻai holo. ʻO kekahi mea i pilikia ai ʻo Hawaiʻi, ʻo ia ka hana a Zyrus Fiaseu, ka mahikua o nā Azateca. Ma muli ona i pahemo ai ka pōpō a Hawaiʻi he ʻelua manawa ma ka hapahā hope. I kēia Pōʻaono, e kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā Nū Mekiko.
Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,
Akāka wale nō ʻo Kaumaikaʻohu.
ʻO ia hoʻi, ua ahuwale.