02-24-21

E ʻimi ana ka ʻOihana Mākaʻi o Honolulu i ke kama iki i nalowale.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 24 o Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia nō nā mākaʻi o Honolulu e ʻimi aku ana iā Kytana Ancog ma kekahi kahakai ma kahi e kokoke ana i ke Kahua Hoʻomoana ʻo Erdman i ka Pōʻalua nei. ʻO ka lā hope loa i ʻike ʻia ai ʻo Ancog, ʻo ka lā 31 o ka mahina ʻo Ianuali. Ua hoʻopiʻi ʻia aku nei ʻo Travis Rodrigues, ka makuakāne o Kytana, ma hope o kona hōʻike i kāna paʻi ʻana, ka hoʻoluliluli ʻino ʻana a “pau ka ʻike a me ka lohe a pau paha ke kāmau ʻana o ke ola” o ia kama iki. E hoʻomau hou ana ka ʻoihana mākaʻi i ka ʻimi ʻana i ke kakahiaka Pōʻakolu.

Ma ka ʻaha ʻōlelo o Hawaiʻi nei, e kūkākūkā ʻia ana kahi pila e hoʻolilo ana i ke “kūkae lio kalakupua” i mea e hoʻopiʻi ʻole ʻia a e koi ana i nā luna ola kino o ke aupuni e hana i mau wahi lapaʻau hoʻomalu ʻia e ʻai ai ke kanaka i ia ʻano kūkae lio. Akā, ua hoʻomoe ʻia iho nei ka pila i ka Pōʻalua nei. ʻO ʻOlekona ka mokuʻāina mua i hoʻolilo i ka psilocybin i mea pono ma ke kānāwai. A ma kekahi mau kūlana kauhale o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, ua lilo i mea e hoʻopiʻi ʻole ʻia. ʻO ka psilocybin, ʻo ia ka mea ʻano nui o loko o ia ʻano kūkae lio e olalau ai ka manaʻo. Ua ulu ka hoi o nā mea noiʻi lāʻau a me nā luna ola kino i ka hopena o ka ʻai ʻana i ka “melehune kalakupua” ma nā maʻi o ka noʻonoʻo.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻīnaʻi na ka wela a ka lā.

He ʻōlelo kēia nō kahi kanaka i hele a moʻa loa ka ʻili i ka lā.

02-22-21

He pono ke paʻa kekahi ʻano mokulele o ka Hui Mokulele ʻo United.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 22 o Pepeluali, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ma hope iki mai o ka haʻalele ʻana o kekahi mokulele o ka Hui Mokulele ʻo United iā Kenewa no Hawaiʻi i ka Pōʻaono nei, ua pilikia kona ʻenekini ʻākau a hemo akula kekahi mau ʻāpana a hāʻule ihola a ma ka honua. Ma ka ʻaoʻao pōmaikaʻi, ua hoʻokele ka pailaka a hoʻi pono akula i Kenewa. ʻAʻohe ʻōhua a limahana paha i ʻeha. A i ka Lāpule nei, hōʻike aʻela ke poʻo o ke Keʻena ʻOihana Mokulele Pekelala, e koi ana ʻo ia i ka nānā koke ʻia ʻana aku o nā mokulele 777 Boeing no lākou ka ʻenekini like me ka ʻenekini i pilikia i ka Pōʻaono nei. He ʻeono kāuna mokulele o ka Hui Mokulele ʻo United e like me ia. A wahi a ia hui, ʻaʻole e lele ia mau mokulele no kahi wā. Ma Iāpana, ua kauoha ke Keʻena ʻOihana Mokulele o laila i ka hoʻopau ʻana i ka lele ʻana o ia ʻano mokulele.

E haʻalele ana ʻo G.J. Kinne, ke kumu aʻo ʻaoʻao kūlele, i ka hui kinipōpō peku o Hawaiʻi no Pololika Waena. ʻAkahi nō a lilo ʻo Gus Malzahn, ʻo ia ke poʻo kumu o ka hui kinipōpō peku o ke Kulanui o Pololika Waena. A noi maila ʻo Malzahn iā Kinne, e lilo ʻo ia i kumu aʻo ʻaoʻao kūlele a kumu aʻo ʻalihikūlele no Pololika Waena. Aia ʻo Dillon Gabriel ma laila.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hoʻokuʻi a kole ka lae.

He ʻōlelo kēia no kahi kanaka i kū a pilikia.

02-19-21

Pau ihola ke kūkākū ʻana no ka pili waiwai ma ka ʻaha ʻōlelo.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 19 o Pepeluali, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hoʻomoe iho nei ke Kōmike Kuleana Hawaiʻi o ka ʻAha Kenekoa i ka Pila Kenekoa 1321, ka pila e lilo ai ke kuleana i ke Komikina ʻĀina Hoʻopulapula Hawaiʻi ma ka loaʻa a me ka loaʻa ʻole paha o ka pili waiwai i wahi e lawa ai ke kālā e kūkulu ʻia ai nā hale no nā Hawaiʻi e kali iho nei ʻo ka loaʻa mai o ko lākou hale ma ka ʻāina hoʻopulapula. He pono ke noʻonoʻo i mea hou e hoʻoulu ʻia ai ke kālā.

He manaʻo ko ka Meia Rick Blangiardi e makana aku i ko Oʻahu nei no kā lākou hana e kanahaʻi ai ka maʻi ahulau. ʻO ia makana, ʻo ia ka lele ʻana aku i ke Kūlana 3. Ma ke Kūlana 3, ʻae ʻia ka ʻākoakoa ʻana o nā kānaka he 10 a emi mai, he 25 mau kānaka ma ka hoʻolewa. ʻAe ʻia nō hoʻi ka noho pū ʻana o nā kānaka he 10 a emi mai ma ka hale ʻaina, a ʻae ʻia ka hapalua like o ka nui e piha ai ka hale hoʻoikaika kino. I mea e lele ai i ke Kūlana 3, he pono ke kō kekahi mau mea ma kekahi mau Pōʻakolu ʻelua, ma hope kekahi o kekahi. ʻO ka mea mua e pono ai, ma lalo o ke 50 ka ʻawelika o nā maʻi hou, ʻo ka lua, ʻo nā kānaka i nānā ʻia ko lākou loaʻa i ka maʻi, ma lalo o ka 2.5% ka nui o nā kānaka i loaʻa ʻiʻo i ka maʻi. ʻAkahi nō a kō ia mau mea i ka Pōʻakolu nei. A ʻo kēia Pōʻakolu aʻe koe.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

I kahi ʻē ka mālia, hana i ka makau.

ʻO ia hoʻi, e hoʻomākaukau a mākaukau ma mua o ka wā e pono ai.

02-17-21

He kīpē ka hana a kekahi mau kānaka no ke komo wale ʻana mai i Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 17 o Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Hoʻopiʻi ʻia aku nei ʻelua mau kānaka o Luikiana no ke kīpē ʻana i nā kiaʻi COVID-19 i mea e komo ai i Hawaiʻi nei me ka nānā ʻole ʻia o lāua no ka loaʻa me ka loaʻa ʻole paha i ia maʻi ahulau. ʻO ka mua, ʻo ia ʻo Johntrell White a ʻo ka lua, ʻo ia ʻo Nadia Bailey. Ua ʻōlelo ʻia, ua hāpai ʻo White i ka manaʻo, e hāʻawi ʻo ia he $2,000 no ka ʻae ʻana e hele wale ʻo ia me ka hoʻomalu ʻole ʻia ma kahi kaʻawale. A laila, haʻi aʻela ʻo Bailey, e hāʻawi ʻo ia he $1,000 hou no kona ʻae ʻia ʻana e komo wale. ʻO ka hoʻomaopopo ihola nō ia o ke kiaʻi i nā hope mākaʻi nui, a hopu ʻia akula ʻo White lāua ʻo Bailey. Ma hope o ko lāua hoʻokuʻu ʻia ʻana aku, hoʻi akula lāua i ʻAmelika.

Ua ʻae maila ʻo Travis Rodrigues i kona paʻi ʻana a me ka hoʻoluliluli ʻino ʻana i kāna kaikamahine, iā Kytana Ancog. He 18 wale nō mahina o Ancog. Ma hope o ia hana a Rodrigues, ua kūpolō ihola ke kaikamahine. Hoʻokomo akula ka makuakāne i ke kino o kāna kaikamahine, e kāmau iki ʻole ana i loko o kahi ʻeke a waiho akula i ia ʻeke ma ke kaʻa a Scott Michael Carter e kalaiwa ana. Ua hopu ʻia a hoʻopiʻi ʻia akula ʻo Rodrigues no ka pepehi kanaka ma ke kēkelē ʻelua. A hopu ʻia ʻo Carter, a hoʻopiʻi ʻia ʻo ia no ka ʻākeʻakeʻa ʻana i ka hoʻopiʻi ma ke kēkelē ʻekahi. ʻAʻole nō i loaʻa ke kino o Ancog.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hāiki Kaʻula i ka hoʻokē a nā manu.

ʻO ia hoʻi, ua piha kuʻi kekahi wahi.

02-12-21

He wā nō paha ko ke Komikina ʻĀina Hoʻopulapula Hawaiʻi e nūnēnūnē ai i ka pili waiwai ma Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Pepeluali, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He ʻelima paha makahiki o ke Komikina ʻĀina Hoʻopulapula Hawaiʻi e hoʻoholo ai i ka pono a me ka pono ʻole paha o ka pili waiwai ʻana ma Hawaiʻi nei i mea e hoʻomāhuahua ai i ke kālā e pono ai nā mea hoʻokahu ʻia e waiho ana ma ka papa inoa no ka loaʻa mai o ka ʻāina hoʻopulapula. Aia nō ka Pila Kenekoa 1321 ke hoʻololi ʻia nei a e hoʻihoʻi ʻia ana a ma mua o ke Kōmike Kuleana Hawaiʻi o ka ʻAha Kenekoa no ke kūkākūkā ʻana i ka Pōʻalua. I kēlā pule aku nei, ua hoʻomoe ʻia kahi pila like ma ka Hale. Akā, ʻo nā hoʻololi e hana ʻia aʻela, ʻo ia nō nā mea i kānalua ai nā Kenekoa a me nā Lunamakaʻāinana. ʻO kekahi hoʻololi, ʻaʻole e kau palena ʻia ma ka hale pili waiwai hoʻokahi, akā, e hiki ana ke koho ʻia nā ʻano like ʻole o ka pili waiwai ʻana, ʻo ia hoʻi, ʻo ka hale pili waiwai, ka lūlū me ke ʻano pili waiwai, ka pili waiwai “keola” (bingo), a me ka heihei lio paha. A ma ia pila ke hoʻololi ʻia, na ke Komikina ʻĀina Hoʻopulapula Hawaiʻi e hoʻoholo i ka hana e pono ai, ʻaʻole na ka ʻAha ʻŌlelo.

Ma Mililani i ka wanaʻao o ka Pōʻahā nei, ua nou ʻia aku nei kahi mea pahū, he mea pahū Molotowa paha, i kekahi hale. Ua pau koke ke ahi i ke kinai ʻia e nā mea o ka hale ma mua o ka hiki ʻana aku o nā kānaka kinai ahi. ʻAʻohe mea i ʻeha a pōʻino paha. Aia nō ke keʻena mākaʻi ke noiʻi akula i ke puhi ahi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E paneʻe ka waʻa oi moe ka ʻale.

He ʻōlelo kēia no ka hoʻolalelale ʻana i ke kanaka e hana.

02-10-21

He manaʻo ko ka Hope Kiaʻāina Josh Green e hoʻomaka koke i ke ʻō ʻana i nā kūpuna he 65 makahiki a ʻoi.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 10 o. Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia ka Hope Kiaʻāina Josh Green ke koi akula i ke aupuni mokuʻāina e hoʻomaka i ke ʻō ʻana i  nā kūpuna he 65 makahiki a ʻoi aku i ka lāʻau koʻokoʻo COVID-19 ke hiki aku i ka lā mua o ka mahina ʻo Malaki. Akā, kuʻihē ka manaʻo o Kauka Libby Char, ka Luna Ola Kino, wahi āna, aia a lawa nā māhele lāʻau koʻokoʻo, a laila, e ʻō ʻia ia hui makahiki. I kēia manawa, ʻaʻole i lawa nā māhele lāʻau koʻokoʻo no nā kānaka i ʻae ʻia, ʻo ia nā limahana haukapila a pili ola kino, nā kānaka e noho nei ma nā hale mālama maʻi, nā kūpuna he 75 makahiki a ʻoi, a me nā limahana e pono ai, ʻo ia hoʻi, nā limahana hiki mua ma ka ulia, nā limahana ma ka hui uila, wai, a pēlā aku,  nā limahana lawe leka, nā kumu kula a me nā kānaka mālama keiki.

Aia nō ke hoʻomau akula ka Hale o nā Lunamakaʻāinana e hoʻopiʻi aku iā Donald Trump. I ka Pōʻalua nei, ua koho pāloka aku nei ka ʻAha Kenekoa o ʻAmelika Hui Pū ʻIa no ke kū a me ke kū ʻole paha o ia hana i ke kumukānāwai, a i ka helu ʻana i nā pāloka, he 56 no ke kū ʻana i ke kumukānāwai.

He ōlaʻi nui kai nei akula ma kahi o nā ʻAilana Loyalty ma New Caledonia i ka wanaʻao o kēia lā, ma ka hola 3:20. ʻO ka ikaika,  he 7.7. ʻAʻohe kai hoʻēʻe e hiki mai ana i Hawaiʻi nei.  

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe kolopā nāna e une.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka poʻo paʻakikī.

02-08-21

He kānāwai hou ko Maui i mea e pau ai ka inu waiʻona ʻana o nā kānaka inā ʻaʻole i piha nā makahiki he iwakālua kūmālua.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 8 o Pepeluali, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻĀpono aku nei ka ʻAha Kūkā o Maui i pila kahi e kū ai i ka hewa ka mea nāna e mālama i pāʻina kahi e inu waiʻona ai nā ʻōpiopio ma lalo o nā makahiki he iwakālua kūmākahi. E kū ana ia kānāwai i ka lā mua o Kepakemapa o kēia makahiki nei. ʻO ka hoʻopaʻi no ka ʻaʻe mua, he $200, a ʻo ka lua, he $500, a ʻo ke kolu, he $1,000 inā ma loko ia o nā mahina he ʻumi kūmālua. Ma ka pila, wehewehe ʻia, ʻo ke kanaka e mālama, kōkua, ʻae, a hana paha i mea e maʻalahi ai ka ʻākoakoa ʻana kahi e inu waiʻona ai ke kanaka ma lalo o nā makahiki he 21. A ʻo ka ʻākoakoa ʻana, he ʻelua mau kānaka a ʻoi.

Kāʻili aku nei ʻo Tampa Bay i ka lanakila ma ka helu ʻai he 31 i ka 9 a lilo ai ka inoa moho Kupa Pola i nā Pōā Moku. Ma muli ia o Tom Brady, Rob Gronkowski a me ke kūpale helu ʻekahi. Na Kansas City nā ʻai mua o ia hoʻokūkū, akā, ʻaʻole i hiki iā Patrick Mahomes a me nā Aliʻi ke hiu aʻe ma hope mai a lilo ke eo iā lākou. He 43 makahiki o Brady, a ʻo ka ʻehiku ia o ka inoa moho Kupa Pola i lilo iā ia. ʻO nā inoa moho mua ʻeono, me Nū ʻEnelani ʻo ia. ʻO ka inoa moho Kupa Pola ʻelua ia i lilo iā Tampa Bay, ʻo ka mua, ma ka lanakila ʻana aku ma luna o ʻOkalana i ka makahiki 2004.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Anu hewa i ka pō, he kuʻuna iʻa ʻole.

ʻO ia hoʻi, he hoʻopau manawa ka hana, ʻoiai, ʻaʻole i loaʻa iki ka makemake.

02-05-21

Ke emi ihola nā kānaka loaʻa i ka maʻi ahulau.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 5 o Pepeluali, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E noho wale ana nō ʻehā mau kānaka ma kekahi o nā ʻāina hoʻopulapula o ke Keʻena ʻĀina Hoʻopulapula Hawaiʻi. A i ka Pōʻahā nei, ʻōlelo ihola ua keʻena lā, ua pau ia mau kānaka ʻehā i ka lawe ʻia i kahi ʻē. A aia nō ke kūkulu ʻia akula he pā e paʻa pono ai ia ʻāina e waiho wale ana e pili ana i Kalawahine. ʻO ia pā, he 200 kapuaʻi ka lōʻihi, a he 6 kapuaʻi ke kiʻekiʻe.

Ua ʻō ʻia aku nei he 180,000 mau māhele lāʻau koʻokoʻo COVID-19 a ʻoi aku ma kēia pae ʻāina nei a kohu mea lā, ʻo ia ka mea i lohi iki ai ka laha ʻana o ia maʻi. A ua emi nō hoʻi ka noho ʻana o ka poʻe i loaʻa i ia maʻi ma ka haukapila. A ʻo kekahi kumu o ke kanahaʻi ʻana, ʻo ia ka hala loa ʻana o ka wā loaʻa koke i ke COVID-19 ma hope o ka ʻākoakoa ʻana no nā lā kulāia i hala aku nei.

He manaʻo ko ke Kulanui o Hawaiʻi e mālama ʻia kona mau hoʻokūkū pōpō peku ma Mānoa, ʻoiai, e wāwahi ʻia ana ke Kahua Pāʻani ʻo Aloha no ke kūkulu ʻana i kahua pāʻani hou. Ma muli o ia wāwahi ʻia ʻana, ʻaʻole hiki ke mālama ʻia nā hoʻokūkū ma laila e like me ka mea maʻa mau no ka mea, pēlā ana paha ka lōʻihi o ka wā e kūkulu hou ʻia ai ke kahua pāʻani hou. ʻO kekahi pilikia, ʻoi aku ana ka hoʻolilo he $400,000 hou aku i kēlā me kēia makahiki e mālama ʻia ai nā hoʻokūkū ma Mānoa. ʻO ka mea i hoʻolālā ʻia, e hoʻonui i nā noho ma ke Kahua ʻo Ching a 10,000. I kēia manawa, he 3,585 mau noho. A e kūkulu ʻia he lumi waiho pāiki no nā hui kipa mai, e lawe ʻia mai nā papa helu a me nā uaki hoʻokūkū mai ke Kahua Pāʻani ʻo Aloha, a he mau mea hou aku.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Alia e ʻoki ka ʻāina o Kahewahewa, he ua.

ʻO ia hoʻi, ʻaʻole e pūlale aku i ka hana.

02-03-21

E hoʻomaka ana ʻo Longs Drugs e ʻō aku i ka lāʻau koʻokoʻo COVID-19.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 3 o Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E hoʻomaka ana ka hoʻouna ʻia ʻana o ka lāʻau koʻokoʻo i nā hale kāwili lāʻau i kēia pule aʻe i mea e māhuahua aʻe ai nā kānaka e ʻō ʻia. ʻO ka nui o nā māhele lāʻau koʻokoʻo e hoʻouna ʻia ana, he hoʻokahi miliona. A ma Hawaiʻi nei, kūkala aʻe nei ʻo CVS Health, i ka lā 11 o ka mahina ʻo Pepeluali e hoʻomaka ai ke ʻō ʻana ma kekahi mau hale kūʻai ʻo Longs Drugs. ʻO ia nā Longs Drugs ma Hilo, Kahului, Honolulu, Kāneʻohe a me Kapaʻa. I kēia manawa ma Hawaiʻi nei, ʻo ka poʻe nona nā makahiki he 75 a ʻoi, ʻo ia ka poʻe e ʻō ʻia. Pēia pū me nā limahana koʻikoʻi a ma loko o ia hui, helu ʻia ke kumu kula ma nā pae a pau a me ka limahana mālama keiki. E hiki ana ke kākau inoa no ke ʻō ʻana ma CVS.com a ma ka polokalamu CVS Pharmacy paha. A hiki nō hoʻi ke kāhea i ka helu (800) 746-7287. He pono ke hoʻopaʻa ʻē i manawa e ʻō ʻia ai, ʻaʻole e hele wale.

He manaʻo ko ka Wahaʻōlelo o ka Hale o nā Lunamakaʻāinana Scott Saiki, e hoʻōki ke Kulanui o Hawaiʻi i kona ʻimi ʻana i palapala ʻae like hou no ka hoʻomalu ʻana iā Mauna Kea ʻoiai, ʻaʻole i hiki ke hoʻomalu pono, a e hoʻokumu ʻia he ala hou e hoʻomalu ʻia ai ʻo Mauna Kea, a e kono ʻia ka Hawaiʻi, ma ka hui nāna e hoʻomalu. ʻO Kū Kiaʻi Maunakea kekahi e kono ʻia. Hoʻomaloka naʻe ʻo Healani Sonoda-Pale, ka luna hoʻomalu o ke kōmike kālaiʻāina o Ka Lāhui Hawaiʻi. Ua hoʻāʻo aku nei nā luna kau kānāwai e hoʻokumu i panela no Mauna Kea i kēlā makahiki aku nei. I ka makahiki 2018, ua kūkākūkā lākou no kahi hui nāna e hoʻomalu. Wahi a Sonoda-Pale, ʻaʻole e holo ana, ke hele nei a piha kahi waihona i nā pila Mauna Kea make. ʻŌlelo aʻela ʻo Kealoha Pisciotta, ke alakaʻi o ka Hui Mauna Kea, inā he manaʻo ko ka ʻAhaʻōlelo e kākoʻo i ka makemake o ke kaiāulu, e kākoʻo ʻia nā pila ma ka Hale a me ka ʻAha Kenekoa i kēia makahiki e ʻōlelo ana, ʻaʻole e kūkulu hou ʻia ʻo luna o Mauna Kea.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Akāka wale ʻo Haleakalā.

He ʻōlelo kēia no kekahi mea i ahuwale a i mōakāka leʻa paha.

02-01-21

E holo mua ana ke Kulanui o Hawaiʻi ma ke kūkulu ʻana i ʻohe nānā ma Hale Pōhaku.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā mua o Pepeluali, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E holo mua ana ke kūkulu ʻia ʻana o kekahi ʻohe nānā no ke aʻo ʻana ma Mauna Kea ma Hale Pōhaku ʻoiai naʻe he nui nā kānaka kūʻē. I ka mahina ʻo ʻOkakopa o ka makahiki nei i hala, ua mālama ʻia kahi hālāwai no ka hoʻomaopopo ʻana aʻe i ka lehulehu no ia papahana a me ka hōʻike ʻana aku o ka lehulehu i ko lākou manaʻo. Ma ia hālāwai ʻana, he 355 manaʻo i waiho ʻia, he 212 e kūʻē ana, he 139 e kākoʻo ana, a he ʻehā i kāʻokoʻa, ʻaʻole i koho i kekahi ʻaoʻao. Ua hōʻike ka hapanui o nā kānaka i kūʻē, ʻaʻole lākou makemake i ke kūkulu hou ʻana a puni ʻo Mauna Kea, akā, e hoʻomau ana ke Kulanui o Hawaiʻi ma ke ala kūkulu.

I ke ahiahi Pōʻalima nei ma Mauna Kea, ua ʻeha kūpilikiʻi ihola kekahi wahine. E heʻe ana ua wahine lā ma kahi papa heʻe hau ma ka piko o Mauna Kea, a hoʻokuʻi akula me kekahi mau pōhaku. Ua lawe ʻia akula ʻo ia i Hale Pōhaku, a ma laila ʻo ia i lapaʻau ʻia ai a laila, lawe ʻia akula i ke Kikowaena Lapaʻau o Hilo.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Aia i Kona i Honalo.

Hoʻopuka ʻia aku kēia ʻōlelo i ka wā e nalowale loa ai kekahi mea.