He mau pila no ka pono o nā kumu kula aupuni.
ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 4 o Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.
ʻElua pila o ka ʻAhaʻōlelo o Hawaiʻi nei no ka pono o nā kumu kula aupuni. ʻO ka mua, ʻo ka Pila Hale 1631, e koi ana ia i ke alu like ʻana o ke Keʻena Pono Lako Kula me ka ʻOihana Hoʻonaʻauao ma ka hoʻohale ʻana aku i nā kumu kula aupuni a me nā limahana o ka ʻOihana Hoʻonaʻauao. A ʻo ka lua o ka pila, ʻo ka Pila Hale 2514, e hoʻokumu ana i polokalamu e kōkua ana i ke kumu kula ma ka hāʻawi ʻana aku i puʻu kālā no ka hoʻolimalima ʻana i wahi noho. ʻO ka mea e pono ai ka loaʻa ʻana o ia puʻu kālā, ʻo ka hana manawa piha ma lalo o ka ʻOihana Hoʻonaʻauao, ʻo ke emi mai o ka loaʻa makahiki i ka loaʻa makahiki kūwaena o ia wahi, ʻo ka loaʻa ʻole ʻana o kekahi wahi noho hou aku, ʻo ke aʻo ʻana ma ke kula aupuni he makahiki a ʻoi, a me ka ʻae ʻana i ke aʻo ma ke kula hoʻāmana a ma ke kula paha i nele mau i nā kumu ʻole. ʻO ke emi o ka uku no kahi e noho ai, he mea ia e nui ai nā kumu hou ma Hawaiʻi nei a he mea hoʻi e holo ai ka manaʻo o nā kumu o neʻi nei, e mau ke aʻo ʻana aku ma Hawaiʻi nei.
Aia nō ke Keʻena Mālama Kanaka o ke aupuni mokuʻāina ke hana akula i mea e kūkulu ʻia ai kahi kaiāulu e noho ai nā kānaka i hoʻonele ʻia i ka hale ʻole ma muli o nā ahi o Maui. He 450 mau wahi noho e kūkulu ʻia ana. ʻO ke ʻano o nā wahi noho, he mau keʻena noho ʻuʻuku, he mau wahi noho hoʻokahi lumi moe, he mau wahi noho ʻelua lumi moe, a me kekah mau wahi noho ʻekolu lumi moe. A e hoʻomaka paha ka noho ʻia ʻana o kekahi mau hale he 270 ma ka mahina ʻo ʻAukake me ka mākaukau pū o kekahi mau hale kaiāulu. A ma loko paha o ʻApelila a me Mei, e mākaukau ana paha kekahi mau hale kakaʻikahi.
Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,
Hoa pūpuʻu o ka pō anu.
ʻO ia hoʻi, ʻo ka ipo a ʻo ka pili ʻaoʻao paha.
Ke Aolama 