09-04-24

Hala akula kekahi wahine leo nahenahe o Hawaiʻi nei i ke ala hoʻi ʻole mai.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 4 o Kepakemapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka heluhelu,

I ka Lāpule nei, lele aʻela ka hanu o kekahi puʻukani kaulana o Hawaiʻi nei. ʻO Teresa Bright nō ia, a ua piha nā makahiki he 64 iā ia. I ka makahiki 1988 ka manawa mua i lilo aku ai ka Makana Nā Hōkū Hanohano iā lāua ʻo Steve Maʻiʻi. A i kekahi mau makahiki ma hope mai, no ka pā leo a Bright, ʻo Self Portrait, lilo akula he ʻeono Makana Nā Hōkū Hanohano iā ia. A i ka makahiki 2020, lilo akula iā Bright ka Makana Kū i ka Niʻo i ka Wā e Ola ana.

Ma Hilo i ka Pōʻalima nei, ua hemo iho nei he wahi hoʻomalu hōʻaumoe no ka poʻe kuewa. Aia ma ke Alanui ʻo Ponahawai. No ka Pūʻali Hoʻōla ia wahi hoʻomalu. I kēia manawa, he hale peʻa ia nona nā moe he 25. Ke manaʻo ʻia nei, ma kēia hope aku, hiki paha ke hoʻomāhuahua i nā moe a ke 75, me ka loaʻa pū o kahi e kūkulu ʻia ai nā kaʻa he ʻumi, e hiki ai i nā kānaka ke hiamoe palekana ma loko o ko lākou mau kaʻa ponoʻī. Wahi a Sam LeMar, ka luna hoʻolaukaʻi o ka Pūʻali Hoʻōla o ke Kalana ʻo Hawaiʻi, ma muli o ka puʻu kālā i loaʻa mai ke aupuni mokuʻāina a me ke Kalana ʻo Hawaiʻi, he ʻelua makahiki e hemo ai ua wahi hoʻomalu lā. I kēia manawa, he wahi kūikawā ia akā, lana ka manaʻo o LeMar, e mau loa nō.

I ka Pōʻalua nei, he ʻewalu mau kānaka i hopu ʻia aku nei no ka piʻi ʻana aku i ke Alapiʻi o Haʻikū. A ʻo ka nui o nā kānaka i hopu ʻia ma nā lā ʻeono i hala aku nei no ia hana, he 14. I ka lā 12 o Iune, pani ʻia akula ke Ala Kualapa Waena ma muli o ka wāwahi ʻia ʻana o ke alapiʻi, akā, i ka Pōʻalima nei, ua hemo hou ihola a ma laila i piʻi aku ai ia mau kānaka, a i ka hiki ʻana aku i luna, iho ihola i ke Alapiʻi o Haʻikū. A pāpā ʻia, ʻaʻole e hele aku i laila.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Pulupulu ahi.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka lelepī.

08-30-24

Makemake nā kuene mokulele o United i palapala ʻaelike hou.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 30 o ʻAukake, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua nalowale aku nei kekahi kanaka o Waipahu. ʻO John Lourea kona inoa. A ʻo ka lā 18 o ʻAukake kona lā hope loa i ʻike ʻia ai ma kona hale i ke Alanui Awanani ma Waipahu, ma kahi o ka hola 5:00 o ke kakahiaka. Aia nō ka mākaʻi ke ʻimi aʻela iā Lourea, a he noi i ka lehulehu i ke kōkua ma ka ʻimi ʻana a loaʻa mai ʻo ia. ʻO kekahi pilikia, he mau lāʻau kāna e ʻai ai i ʻole ʻo ia e pōʻino. He Kōlea a he haole ʻo Lourea. He 5 ona kapuaʻi me nā ʻīniha he 11, a he 140 ona paona. He lauoho hāʻehuʻehu kona a he maka mākuʻe. Inā he ʻike kāu, e kāhea aku i ka helu 808-955-8300, a e hele aku paha i www.honolulucrimestoppers.org. A ma ka polokalamu kelepona paha, ʻo P3 Tips.

E ʻolohani auaneʻi paha nā kuene mokulele o ka hui mokulele ʻo United. He 28,000 kuene mokulele ma ka uniona, a he 91% o lākou i koho pāloka aku nei. A he 99.9% o lākou i koho i ka ʻolohani, a no laila, aia ka mana i ke kōmike kūkākūkā e hoʻomaka ai i ka ʻolohani. He mau noi kā nā kuene mokulele, ʻo ka hoʻonui i ka uku kahua, a pēlā pū me ka uku no ka manawa ma ka hana ma ka lewa a me ka honua, a ke māhuahua nō, ʻo ka uku ʻia no ka wā i hala, ʻo ka papa manawa ʻōlewalewa, ʻo ka hoʻomaikaʻi i nā lula hana, ʻo ka paʻa o ke kūlana hana, ʻo ka uku hoʻomau, a me kekahi mau mea hou aku.

E kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā UCLA i ka lā ʻapōpō, ka lā 31 o ʻAukake. Aia ana ma ke Kulanui o Hawaiʻi ma ke Kahua Pāʻani ʻo Clarence T.C. Ching. E hoʻomaka ana ma ka hola 1:30 o ke awakea. E hoʻolele ʻia ana ma luna o ke kīwī ma ke kahua CBS, a e hoʻolele ʻia ana nō hoʻi ma ka CBSSports.com.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hoʻi i Hīlea i kalo ʻekaʻeka.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka hana kāpulu a palaleha paha.

08-28-24

He luna hoʻoponopono wai hou ana paha.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 28 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He luna hoʻoponopono wai hou ana ko ke aupuni. Hoʻokohu iho nei ke Kiaʻāina Josh Green iā Ciara Kahahane, ʻo ia ka luna hoʻoponopono wai hou. Aia wale nō naʻe a ʻāpono ʻia e ke Komikina. He loio ʻo Kahahane no ke Keʻena o ka Loio Kuhina. ʻO Kaleo Manuel ka luna hoʻoponopono wai ma mua, i ka wā hoʻi i pau ai ʻo Lāhainā i ke ahi, akā, ma muli o kona hana hanaʻino ʻia e ke Komikina, haʻalele akula ʻo ia i ke Komikina. A pani hakahaka ihola ʻo Dean Uyeno. Inā ʻāpono ʻia ʻo Kahahane, e hoʻomaka ʻo ia i ka lawelawe ʻana i ka hana i ka lā 10 o ʻOkakopa.

Ua hoʻopiʻi ʻia iho nei ʻo Dewayne Arthur Johnson II no kekahi mau hewa, pēlā mai ka Pūʻalikoa o ʻAmelika ma Hawaiʻi. ʻO Johnson, ʻo ia ke kāne a Mischa Mabeline Kaalohilani Johnson i nalowale aku nei. ʻEkolu hewa o Johnson i hoʻopiʻi ʻia ai, ʻo ka hōʻike hewa, ʻo ka hoʻokāpae ʻana i ka hoʻoponopono ʻana o ke kānāwai, a me ka hoʻolaha ʻana aʻe i nā mea pelapela like ʻole o nā keiki. ʻAʻole naʻe ʻo ia i hoʻopiʻi ʻia aku no ka pepehi kanaka. No ʻEwa nō ʻo Mischa a he ʻeono ona mahina e kōkō ana i ke keiki. Wahi a ka ʻohana o Mischa, ua hōʻoia mai ka Pūʻalikoa, ua pio ke kukui o Mischa. ʻAʻole naʻe i loaʻa kona kino.

A hoʻopiʻi ʻia aku nei ʻo Johnathan Ten no ka hoʻāʻo pepehi kanaka ma ke kēkelē ʻelua. Ua ʻōlelo ʻia, i ka lā 9 o ʻAukake, e holo ana kekahi haumāna o ke Kula Kiʻekiʻe o Farinatona i ke kaʻa lawe ʻōhua a i kona wā i lele iho ai i lalo ma ke Alanui Kamehameha IV, kī akula ʻo Ten iā ia. ʻO Ten, ua hoʻokuʻu ʻia ʻo ia ma ka pela no kekahi hihia, kahi ona i hoʻopiʻi ʻia ai no ka ʻaihue kanaka a me ka puʻe ʻana ma ke kēkelē ʻekahi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hopu hewa i ka ʻāhui hala o Kekele.

ʻO ia hoʻi, ua hoka ihola kekahi.

08-26-24

He 16 moho no ka Makana Kumu Kula ʻOi o ka Makahiki.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 26 o ʻAukake, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E paʻa ana nō kekahi mau kula ʻelua o ka mokupuni ʻo Hawaiʻi i kēia lā ma muli o ka Makani Pāhili ʻo Hone. Ua hala aʻela nō, ʻo ka ʻinoʻino naʻe o nā alanui, ʻo ia ka mea e paʻa ai ia mau kula. ʻO ia nō ʻo ke Kula Kiʻekiʻe o Kaʻū me ke Kula Haʻahaʻa o Pāhala a me ke Kula Haʻahaʻa o Nāʻālehu.

He 15 kumu kula aupuni a hoʻokahi kumu kula hoʻāmana i koho ʻia e ke Keʻena Hoʻonaʻauao i mau moho no ka Makana Kumu Kula ʻOi o ka Makahiki 2025. A i ka mahina ʻo ʻOkakopa e wae ʻia ai ke Poʻokela. Eia mai nā moho, ʻo Leah Aiwohi o ke Kula Kiʻekiʻe o Kauaʻi,  ʻo Robin Cone-Murakami Barros o ke Kula no ka Ninaninau ʻana i ka Hana e Pono ai nā Kumuwaiwai i Kēia Wā a me Kēia Hope aku, ʻo Ian Cablay o ke Kula Kiʻekiʻe o Waialua, ʻo Tennelle Clark o ke Kula Haʻahaʻa o Waiʻanae, ʻo Lauren Collier o ke Kula Haʻahaʻa o Kāneʻohe, ʻo Leah Gouker o ke Kula Kiʻekiʻe o Pāhoa, ʻo Nicole Laeha, o ke Kula Waena o Kailua, ʻo Karla “Viviana” Martinez o ke Kula Kiʻekiʻe o Konawaena, ʻo Jessie O’Neill-Prest o ke Kula Haʻahaʻa o Kīhei, ʻo Jaime “Kumu Eva” Palakiko o ke Kula Kiʻekiʻe o Lāhaināluna, ʻo Jonathan Peralto o ke Kula Waena o Waiākea, ʻo Jennifer Sato o ke Kula Haʻahaʻa ʻo Kūhiō, ʻo Bryan Silver o ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Kalani, ʻo Erin Takamura- Luu o ke Kula Haʻahaʻa o Kapūkakī, ʻo Sherry Tenn o ke Kula Kiʻekiʻe o Waipahu, a me Kim Virtudazo o ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Kamapela.

Na Hawaiʻi nō i kāʻili i ka lanakila ma ke kūʻē ʻana aku iā Delawea Mokuʻāina ma ka hoʻokūkū pōpō peku ma ka helu ʻai he 35 i ka 14. Ma ka hapahā mua, paʻa ihola ʻelua ʻai holo iā Hawaiʻi. ʻO ka lua o ka ʻai holo, ma ka peku lilo a Delawea, holo akula ʻo Tylan Hines he 44 ʻīā a loaʻa ka ʻai holo. Ma ka hapahā ʻelua, he ʻai holo kā Delawea a pēlā pū ma ka hapahā ʻekolu, a ʻo ia ka mea i paʻi ai a paʻi nā ʻaoʻao a ʻelua. Akā, ma ia hope mai, hiu aʻela ʻo Hawaiʻi a loaʻa ʻekolu ʻai holo a lanakila ai nā Koa Ānuenue. ʻElua o ia mau ʻai holo, na ke ʻalihikūlele, na Brayden Schager i holo aku a loaʻa. E kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā UCLA i kēia Pōʻaono, ka lā 31 o ʻAukake. Ma ka hapalua hola ʻekahi ana e hoʻomaka ai ka hoʻokūkū.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ka laʻi o Hauola.

He ʻōlelo kēia no ka maluhia.

08-23-24

ʻAʻole i kanono ka hoʻopaʻi no ka pepehi kanaka.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 23 o ʻAukake he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Kau aku nei ka hoʻopaʻi ma luna o Nainoa Damon no ka pepehi kanaka ma ke kekelē ʻelua. ʻO ka hoʻopaʻi, e noho paʻahao ʻo ia a pau kona ola me ka hiki ke palola ʻia. Kauoha aʻela ka Lunakānāwai Kaʻapuni ʻo Shanlyn Park, ʻo ka wā haʻahaʻa loa e noho paʻahao ai ʻo Damon no ka hewa pepehi kanaka, he 15 makahiki. A e holo like ia mau makahiki me nā makahiki no nā hewa ʻē aʻe ona i hoʻāhewa ʻia ai. He 20 makahiki no ka hewa hoʻopaʻa pū Papa A ʻoiai ua loaʻa ʻo ia i ka peloni ma mua a he 10 makahiki no ia hewa like ma ka Papa B, a he 5 makahiki no ka hoʻoweliweli ʻana ma ke kekelē ʻekahi.

I ka ʻauinalā o ka Pōʻakolu nei, ua kūkala ʻia aʻela ka makaʻala makani kopikala no ka mokupuni ʻo Hawaiʻi. I ka hola 8:00 o ke ahiahi o nehinei, aia ka Makani Kopikala ʻo Hone he 770 mile ma ka hikina-hikina hema o Hilo. ʻO kona ikaika, he 40 mile o ka hola. A aia nō ke neʻe mai nei no ke komohana. A e hiki mai paha ma kahi e kokoke ana a ma ka hema paha o ka mokupuni ʻo Hawaiʻi. ʻO ke kūkala makaʻala ʻino kopikala, e hōʻike ana ia i ka pā ʻana mai o ka makani kopikala ma loko o nā hola he 48, a no laila, e hoʻomākaukau ka lehulehu.

Ua paʻa loa ka manaʻo o Kai Kamaka, e ʻāʻumeʻume aku no ka inoa moho mokomoko i kekahi lā. A e hiki koke mai ana nō paha ia lā. I kēia ahiahi, e hui pū ana lāua ʻo Brendan Loughnane ma ka pahu mokomoko ma Wakinekona D. C. ma ka māhele 145 paona. A ʻo ka lanakila, e holo mua ana i ka puni inoa moho o ka hoʻokūkū o ia māhele o ke Kuʻikahi Mokomoko Loea. ʻO Loughnane, ʻo ia ka inoa moho māhele 145 o ka makahiki 2022. ʻO Kamaka, ua puka mai ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Kamehameha. A ua hakakā ʻo ia ma ka UFC a me Bellator ma mua, a he mau lanakila nō kona.

Eia mai kā kākou ‘ōlelo noʻeau,

Komo pohō i ka naele o Alakaʻi.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i loʻohia i ka pilika.

08-21-24

ʻAʻole i hāʻawi pio nā keiki o Maui.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 21 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻO Gilma, lilo ihola i makani pāhili i ka pō Pōʻalua nei. Aia naʻe ma kahi mamao, he 2,130 mile ma ka hikina-hikina hema o Hilo.

Hopu ʻia aku nei kekahi kahu aupuni e ka mākaʻi i ka Pōʻakahi nei. ʻO Dibiano Nicolas Seitar Bontog kona inoa. I hopu ʻia ʻo ia no ka hoʻoweliweli ma ke kekelē ʻelua. E paʻi wikiō aku ana ʻo Bontog i kekahi lawaiʻa i ka hoʻolei ʻupena ʻana ma Pōkaʻī, a haʻi akula paha ʻo ia i ua lawaiʻa lā, ʻo ka lawaiʻa ʻana ma ia wahi, he hana kū ʻole ia i ke kānāwai. Hōʻole maila naʻe ka lawaiʻa me ka ʻōlelo pū ʻana mai, pēlā kāna hana no nā makahiki he nui. A hoʻomaka aʻela ka hoʻopaʻapaʻa ʻana, a kuhikuhi aʻela ʻo Bontog i ka pū i ka lawaiʻa. ʻO kahi pilikia, ʻaʻole e komo ana ʻo Bontog ma kona paʻalole kahu aupuni, a ʻaʻole nō hoʻi ia ʻo kona wā hana. Ua hoʻokuʻu ʻia aku ʻo Bontog ma ka pela. ʻO ka lima ia o ke kahu aupuni o ka mākaʻi nui i hopu ʻia mai ka lā 18 o Iune.

Ma ka Hoʻokūkū Pōpō Hili Honua o ke Kuʻikahi Kamaiki i ka Pōʻakahi nei, hāʻule iho ihola ʻo Maui Hikina Waena iā Nevada ma ka helu ʻai he 3 i ka 2. ʻAʻole naʻe i hāʻule pahū ka manaʻo, ʻoiai, aia nā keiki o Maui ma ka māhele hāʻule. A i ka Pōʻalua nei, lanakila aku nei ʻo Maui ma luna o nā keiki o Nūtona, Penekelewinia ma ka helu ʻai he 3 i ka ʻai hoʻokahi. A no laila, holo mua akula ko Maui ma ka māhele hāʻule. A i kēia lā, e kūʻē aku ana lākou iā Loko Wai Mele o Pololika.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Mai ʻike ʻole ʻia nō!

He pane kīkoʻolā kēia i kahi kanaka e kaena ana i kāna mau hana.

08-14-24

Paʻa i ka hopu ʻia ke kanaka i manaʻo ʻia nāna kekahi mau pōkā pahū.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 13 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻaono nei, hopu ʻia iho nei kekahi kanaka i manaʻo ʻia nāna kekahi mau pōkā pahū i loaʻa aku nei ma Maui. No Kahului ua kanaka lā, a ʻo Robert Francis Dumaran kona inoa. A nāna paha i hana i ia mau pōkā pahū, a ʻo kekahi hoʻi, ua pahū aʻela ma Pukalani i kēlā Pōʻahā aku nei a manuheʻu ihola kekahi kaʻa. Kauoha ihola ka Lunakānāwai Kenneth J. Mansfield, ʻaʻole e hoʻokuʻu ʻia aku ʻo Dumaran ma ka pela. Hōʻike aʻela ke keʻena o ka Loio ʻAmelika Hui Pū ʻia, i ka lā 23 o ka mahina ʻo Iulai, loaʻa aku nei he pōkā pahū i ka mākaʻi o Maui ma kahi o ke Alanui Lono ma Kahului ma kahi e kokoke ana i ke Kula Haʻahaʻa o Kahului. A aia ka meheu manamanalima o Dumaran ma ka leki i hoʻohana ʻia ma ka hana ʻana i ka pōkā pahū.

Kau aʻe nei kekahi wahine pāʻani pōpō wāwae o ke Kulanui o Hawaiʻi i ka hano hāweo. ʻO Amber Gilbert nō ua wahine lā a koho ʻia aku nei ʻo ia no ka hui Komohana Nui ma mua o ke kikina. No Mililani ʻo Gilbert. A ʻo ia ka mea pāʻani mua o o ke Kulanui o Hawaiʻi i loaʻa he ʻehiku ʻai a ʻoi ma ke kikina hoʻokahi mai ka makahiki 2019. I kēia Pōʻahā ka pāʻani mua o ke kikina, e kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā Keokia Hema i ka hola 7:00 o ke ahiahi. Aia ana ma ke Kahua Pāʻani Pōpō Wāwae o Waipiʻo.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻīnaʻi na ka wela a ka lā.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i moʻa kona ʻili i ka lā.

08-12-24

Pau iho nei ke koho wae mua ma Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o ʻAukake, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka heluhelu. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Pau iho nei ke koho wae mua ma Hawaiʻi nei. Ma Oʻahu nei, e hoʻomau ana ka Meia Rick Blangiardi i kāna hana ma ke ʻano ʻo ia ka meia o Oʻahu nei, ʻoiai, ua ʻoi aku nā pāloka i lilo iā ia i ke 50%. ʻO ka nui o nā kānaka i koho iā ia, he 78.06 pākeneka, ʻo ia hoʻi, he 124,434 pāloka i lilo aku iā ia. Akā, ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, ʻelua moho e alualu hou ana i ke kūlana meia ma Nowemapa. ʻO ka mua, ʻo ia nō ka Meia Mitch Roth a ʻo ka lua, ʻo ia ʻo Kimo Alameda. ʻO ka nui o nā pāloka i lilo aku iā Roth, he 39%, a he 28% ka nui o nā pāloka i lilo aku iā Alameda. A he nui hou aku nā kūlana i alualu ʻia, e nānā ma https://www.kitv.com/news/local/2024-hawaii-office-of-elections-primary-election-results/article_32e366c6-5792-11ef-9f2e-eb34989900e0.html.

I ka pō Pōʻaono nei, e kūʻē aku ana ʻo Kahuku iā Kāna Lui. A ma hope o ka hapahā ʻelua, e ʻoi aku ana ʻo Kāna Lui ma ka helu ʻai he 13 i ka hua nēnē. Akā, ma ka hapahā ʻekolu, he 4 minuke 20 kekona i koe, he ʻai holo kā Kāhuku. A i ka hapahā hope, nou aku nei ke ʻalihikūlele Troy Mariteragi i ka pōpō iā Noah Ah You a paʻa hou ka ʻai holo. I ia wā, he 8 minuke 50 i koe, akā, ʻaʻole i loaʻa hou mai kahi ʻai iā Kāna Lui. He ʻeiwa kekona i koe, a hoʻāʻo aʻela ʻo Kāna Lui i ka ʻai peku, he 42 ʻīā ka lōʻihi, ʻaʻole naʻe i paʻa. A ʻo ka helu ʻai, he 14 a Kahuku i ka 13 a Kāna Lui.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E ʻai i kekahi, e kāpī kekahi.

ʻO ia hoʻi, e ʻai i kekahi, a e mālama ʻia kekahi no ka wā e hiki mai ana.

08-09-24

He ʻaha hoʻomanaʻo kai mālama ʻia ma Hanakaʻōʻō.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o ʻAukake, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻO nehinei ka piha makahiki o nā ahi ʻāhiu o Lāhainā. A i mea e hoʻomanaʻo ai a e hoʻohanohano ai hoʻi i nā kānaka i hala ma muli o ia mau ahi, ʻākoakoa aʻela kānaka ma kahakai o Hanakaʻōʻō. ʻAu aku nei kekahi mau kānaka i waho, kahi e kū ana ka Hōkūleʻa, ka Moʻokiha O Piʻilani, ʻo Mānaikalani a  hoe aku nei nō hoʻi nā hui hoe waʻa ʻekolu o Lāhainā i laila. ʻO ka nui o nā kānaka ma Hanakaʻōʻō, ma kahi o ka ʻehā kaukani.

Aia nō ka mākaʻi ke noi aʻe nei i ka lehulehu i ke kōkua ma ka hoʻomaopopo ʻana i kekahi wahine i hoʻāʻo aku nei e ʻaihue i kekahi kaikamahine ma Kakaʻako i ke awakea Pōʻakahi nei. ʻO ia wahine, ua piha paha nā makahiki he 55 a ʻoi, he ʻelima ona kapuaʻi me ʻelua ʻīniha. He lauoho ʻeleʻele a he mau maka mākuʻe kona.

E hoʻoneʻe koke ʻia aku ana ʻo Jacob L. “Jake” Smith i kekahi hale paʻahao ʻē aku. Aia ʻo Smith ma ke Kikowaena Paʻahao Pekelala ma Honolulu. ʻEkolu manawa o Smith i limanui ʻia ai ma loko o nā mahina ʻehā aku nei i hala. A ʻo kona kumu i limanui ʻia ai, ua lilo ʻo ia i hōʻike ma ka ʻaha hoʻokolokolo a kāpilipili aku ʻo ia i ka hewa ma luna o Michael J. Miske ʻŌpio, kona luna hoʻi i ia manawa. Ua noi ka loio o Smith, e noho paʻahao ʻo ia ma ka hale o kona mau mākua, ʻoiai, nui ka mana o Miske ma ka hale paʻahao.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ola i ka leo kāhea.

Ke kāhea ʻia ke kamahele, he mea ia e ʻolu ai a e hauʻoli ai paha kona naʻau.

05-29-24

He mau pila hou kai pūlima ʻia aku nei e ke kiaʻāina no nā wahi noho o Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 29 o Mei, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻalua nei, pūlima aku nei ke Kiaʻāina Josh Green i kekahi mau pila hou e pili ana i kahi noho nona ke kumu kūʻai emi kūpono. Wahi a Green, he mau kānāwai hou lākou e hoʻomaikaʻi ʻia ai ka mākeke wahi noho o Hawaiʻi, kahi hoʻi e hiki ʻole ai i ka hapanui o nā ʻohana o Hawaiʻi ke kūʻai i hale. Mai ka makahiki 2021, ʻo ke kumu kūʻai ʻawelika o ka hale hoʻokahi ʻohana ma Oʻahu, Maui a me Kauaʻi, he $1 miliona a ʻoi. A ua lilo kekahi o ia mau pila i mea kamaʻilio nui ʻia. ʻO ka Pila Kenekoa 3202 nō ia. He pila ia e ʻae ana i ke kūkulu ʻia ʻana o nā wahi noho pākuʻi ʻelua a ʻoi paha ma ka ʻāina i hoʻokaʻawale ʻia no ka hale hoʻokahi ʻohana. Ma ia kānāwai, he pono i nā kalana ke hana i kānāwai e ʻae ana i kahi noho pākuʻi, i kapa ʻia he wahi noho kupuna, ma ia ʻano ʻāina. E hopohopo ana kekahi poʻe, he pila ia e māhuahua ai ke kūʻai ʻana o ka poʻe hoʻopukapuka i nā hale he nui no ka pākuʻi ʻana i mau wahi noho hou no ka hoʻolimalima ʻana ma ke kūʻai kūʻai pipiʻi e kūpilikiʻi ai nā kānaka o Hawaiʻi nei.

Hōʻike aʻela ka ʻoihana mākaʻi o Maui, ua holo ʻia aku nei kekahi kanaka e ke kaʻa ma ke Alanui Lono ma Kahului i ka wanaʻao o ke Pōʻakahi nei. ʻAʻole naʻe i kū ka mea kalaiwa no ke kōkua ʻana. Holo wale akula no ke Alanui Kaʻahumanu. ʻO ke kanaka i holo ʻia, ua make ihola. Aia nō ka mākaʻi ke noiʻi akula. Inā he wahi ʻike kāu, e kāhea aku i ka Mākaʻi Caleb Guarriello ma ka helu, 808-244-6393. A i ʻole ia, e waiho wale i ʻōlelo ma ka helu, 808-242-6966.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAno kaikoʻo lalo o Kealahula, ua puhia ke ʻala ma Puahinahina.

ʻO ia hoʻi, aia kahi pilikia ma kahi ʻē, akā, eia nō kekahi mau hōʻailona a hopena paha o ia pilikia ke ʻike ʻia nei ma kou wahi.