04-23-25

Hoʻokuʻi ʻia aku nei kekahi wahine hāpai e ke kaʻa.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 23 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Hopu ʻia aku nei kekahi kanaka i manaʻo ʻia, i kona wā e kalaiwa ana i kona kaʻa, ua hoʻāʻo ʻo ia e ili aku kona kaʻa a ma luna o kāna ipo hāpai i ka lā 8 o ʻApelila. ʻO Justin Kalani Ahkuoi ka inoa o ua kanaka lā a he 34 ona makahiki. I ka pō Pōʻakahi nei, hele aku nei ʻo ia i ke Keʻena Mākaʻi o Honolulu ma ke Alanui Pelekania. A ma laila ʻo ia i hopu ʻia ai a hoʻopiʻi ʻia ai nō hoʻi no ka hoʻāʻo pepehi kanaka. Ua ʻōlelo ʻia, e kuapo ana ka ipo a Ahkuoi i ka taea o kona kaʻa a i ia manawa i holo wikiwiki ai ke kaʻa o Ahkuoi a hoʻokuʻi akula i kāna ipo ma Waiʻanae. Akā, i ka hiki ʻana aku o ka mākaʻi i laila, ua haʻalele ʻē ʻo Ahkuoi. Haʻi akula ka wahine i hoʻokuʻi ʻia, ua piha nā mahina ʻehā o kona hāpai ʻana, a he mau māhoe nō a ʻo Ahkuoi ka makuakāne.

E paipai ana ke Keʻena Ola o Hawaiʻi e nihi ka hele ke huakaʻi aku i ka ʻāina ʻē ma muli o ka māhuahua loa ʻana o nā kānaka i loaʻa i ka piwa haʻihaʻi iwi ma Hawaiʻi nei a ma ka honua nei nō hoʻi a puni. I kēia makahiki nei ma Hawaiʻi, he ʻehiku mau kānaka i loaʻa i ua maʻi lā ma hope o ka huakaʻi ʻana i ka ʻāina ʻē, he ʻeono ma Oʻahu nei, a hoʻokahi ma Maui, a ʻo ʻApelila wale nō kēia. Mai ka mahina ʻo Ianuali a i Kēkēmapa o ka makahiki 2024, he 16 mau kānaka i loaʻa i ka piwa haʻihaʻi iwi. A no laila, manaʻo ʻia ihola, e pākolu a e pāhā paha i kēia makahiki nei. ʻO ka ʻōuli o ia maʻi, he loaʻa koke i ka piwa, ka ʻeha loa o ke poʻo, ka poluea, ka ʻeha o ka mākala a me ka ʻami, ka luaʻi ʻana a me ka ʻōhune. Na ka makika e hoʻolaha i ka piwa haʻihaʻi iwi mai ke kanaka i loaʻa i ia maʻi a i kekahi kanaka. A he ʻelua ʻano makika nāna e hoʻolaha, a aia nō ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻaloʻalo kuāua no kuahiwi.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka wiwo ʻole.

04-21-25

Moe kau moe hoʻoilo ka Pīhopa o Roma.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 21 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua lele akula ka hanu o ka Pope Palakiko i kēia lā. Ua piha nā makahiki he 88 iā ia nei. No ʻAlekenetina ʻo ia, a ʻo Jorge Mario Bergoglio kona inoa i kapa ʻia ai i kona hānau ʻana mai. Ua koho ʻia, ʻo ia ka pope i ka lā 13 o Malaki o ka makahiki 2013. Nui kona aloha i ka poʻe ʻilihune a me ka poʻe i hoʻokae ʻia. Hoʻohalahala ʻia ʻo Pope Palakiko e ka poʻe makeʻe kūlana, no ka hoʻopau ʻana i nā hana kuʻuna like ʻole, hoʻohalahala ʻia nō hoʻi ʻo ia e ka poʻe hoʻokāʻoi, no ka lawa ʻole o kāna hana ma ka hoʻoponopono ʻana i ka ʻEkalekia nona nā makahiki he 2,000.

Ua suipa ʻia aku nei nā Kāne Ānuenue, ka hui helu ʻekolu, e Kāna Palapala, ka hui helu 18, ma ka hoʻokūkū pōpō paʻipaʻi o ka pō Pōʻaono nei. E hoʻomaka ka Hoʻokūkū Inoa Moho o ka ʻAhahui Komohana Nui i kēia pule aʻe. A ma ia hoʻokūkū, ʻo Hawaiʻi ka helu ʻelua, no laila, ʻaʻole nō e pāʻani ana ma ka puni mua. ʻO kona hoa paio mua, ʻo ia ka lanakila o ke kūʻē ʻana o Irvine iā Northridge i kēia Pōʻalima aʻe. Ma ke Kikowaena ʻo Stan Sheriff ana e mālama ʻia ai nā hoʻokūkū.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hāʻawe i ke kua; hiʻi i ke alo.

He ʻōlelo kēia no ka wahine paʻahana.

04-16-25

Hoʻoweliweli ʻia aku kekahi o nā luna aupuni o ʻAmelika.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 16 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hopu ʻia aku nei kekahi kanaka o Keokia no ka hewa hoʻoweliweli. ʻO Aliakbar Mohammad Amin kona inoa. A ʻo kāna mea i hoʻoweliweli ai e hoʻopōʻino, ʻo Tulsi Gabbard nō, ke Poʻo o ke Keʻena Waihona ʻIke Pūʻalikoa me Kālaiʻāina o ʻAmelika, a me kona ʻohana. Hoʻopiʻi ʻia aku ʻo Amin no ka hoʻoili ʻana i ka ʻōlelo hoʻoweliweli ma ke kelekiko ʻana me ka ʻōlelo ʻana, e make koke ana ʻo Gabbard a me kona ʻohana, a nāna nō, na Amin, ka hana inā he pono. Hōʻike aʻela ka Loio ʻAmelika kūikawā Richard S. Moultrie ʻŌpio, he hewa kalaima ka hoʻoweliweli i nā luna aupuni, a ʻaʻole e hoʻokuʻu wale ʻia ma ke ʻano he ʻōlelo kūkā.

He pila hou ma ka ʻAha Kenekoa no ka pono o ka lehulehu. Ma ka Pila Kenekoa 1202, e ʻae ana i ka hoʻohana ʻana aku o nā moho kālaiʻāina i ka waihona kālā paipai kālaiʻāina no ka mālama ʻana i ke keiki a me ka makua paha. I mea ia e hiki ai i nā kānaka mālama ʻohana ke alualu i ke kūlana luna aupuni. I kēia manawa, he 39 mokuʻāina a me ka ʻĀpana o Kolumebia e ʻae nei i ka uku ʻana no ka mālama keiki mai ka waihona kālā paipai kālaiʻāina.

E pilikia auaneʻi paha ke Kikowaena Hikina-Komohana. ʻO ka nui o ke kālā pekelala o ia kikowaena, he $22 miliona, he 52 pākeneka o kona moʻohelu kālā piha. A he manaʻo ko ka Pelekikena Donald Trump, e ʻoki aku i ke kālā e hoʻokaʻawale ʻia no ke Keʻena Pilina ʻĀina ʻĒ a hapalua like. A aia ke Kikowaena Hikina-Komohana ma lalo o ia keʻena.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Nau ke kuʻi, lohi ka lima.

ʻO ka huhū, he mea ia e lohi ai ka hana.

04-14-25

Ua loli iki ka Pila Hale 1194.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 14 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua lilo iho nei ka Pila Hale 1194 i mea kamaʻilio nui ʻia. A ma kona mana e kū nei, hoʻomalu ʻia nā kānaka e lawelawe ana i nā hana hoʻohānau keiki a ka poʻe kahiko o Hawaiʻi nei ma lalo o ka Paukū XII, Māhele 7 o ke Kumukānāwai o ka Mokuʻāina ʻo Hawaiʻi, a ʻaʻole koi ʻia ka loaʻa o ka laikini pale keiki mai ke Keʻena ʻOihana Kālepa Me Hana Mea Kemu. A i ka Pōʻahā nei, ua hana ʻia aku nei he hoʻololi ʻōlelo pākuʻi e pale ana i nā hewa kalaima no nā kahu hoʻohānau e lawelawe ana i ka hana pale keiki, akā, e kau ana ka hoʻopaʻi kīwila. A me ia nō i ʻāpono ʻia ai ma ka ʻAha Kenekoa. He 20 kenekoa i ʻāpono, a he ʻehā i hōʻole. E hele aku i ke Kapikala i ka hola 11:15 o ke awakea o kēia lā no ke kūpaʻa ʻana ma hope o nā wāhine a me nā pale keiki.

Ma ka Pōʻaono nei, mālama aku nei ke Keʻena Hoʻokō Kānāwai i polokolamu kūʻai pū ma ke Kahua Pāʻani ʻo Aloha. ʻO ka nui o nā pū i kūʻai ʻia mai, he 367, a he mau pū o nā ʻano like ʻole. ʻO ka nui o ke kālā i lilo aku, he $37,900 ma ke kāleka makana Foodland. E mālama hou ʻia ana he mau polokalamu kūʻai pū.

Ua hahana nō ke kūʻē ʻana aku o nā Kāne Ānuenue iā Kekaha Loa ma ka pāʻani pōpō paʻipaʻi ʻana ma ka hopena pule nei. I ka pō Pōʻalima nei, na Kekaha Loa ke kāʻili ʻana i ka lanakila ma loko o nā pāʻani ʻehā. A i ka pō Pōʻaono nei, lilo aku nei ke eo iā Hawaiʻi ma ka lima o ka pāʻani. ʻO Kekaha Loa ka hui helu ʻekahi o ke ao nei, a ʻo Hawaiʻi ka hui helu ʻehā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe hana a Kauhikoa, ua kau ke poʻo i ka uluna.

ʻO ia hoʻi, ua kō ka hana, a hiki ke hoʻonanea.

04-11-25

Kau aku nei nā Wāhine Pāʻani Polo Wai o ke Kulanui o Hawaiʻi i ka hano hāweo.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 11 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia. A penei ka nūhou.

Ua loaʻa kekahi keiki i ka maʻi ʻulāliʻi ma Hawaiʻi nei, a ʻo kahi mea e hopohopo nei nā luna aupuni, he mau kaukani keiki i ʻō ʻole ʻia. A ma kekahi mau kula o Hawaiʻi nei, he liʻiliʻi loa nā haumāna i ʻō ʻia. Ma ke Kula ʻo Mālamalama Waldorf i ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, he 62.89 pākeneka o nā haumāna i ʻō ʻole ʻia, ua hoʻokuʻu ʻia ma muli o ka hoʻomana. A he 58.46 pākeneka o ke Kula ʻo Haleakalā Waldorf ma Maui. A ma ke Kula Hoʻomana Pōʻaono o Kohala, he 52.94 pākeneka. Hōʻike aʻela nā luna aupuni, inā e laha wale ka maʻi ʻulāliʻi, ʻaʻole paha e hiki i ka poʻe keiki i ʻō ʻole ʻia ke hele i ke kula.

Lilo aku nei ke eo i nā Wāhine Ānuenue ma ka polo wai i ka Pōʻahā nei ma ka helu ʻai he 12 i ka 7 a Kāna Kieko. ʻEhā ʻai a Jordan Wedderburn o Hawaiʻi. ʻO ka walu ia o ka lanakila ma hope kekahi o kekahi. A ma muli o ia lanakila ʻana o Hawaiʻi, ʻo ia ka inoa moho kikina kūmau o ka ʻAhahui Komohana Nui. Inā lanakila ʻo Ke Kaha Loa ma luna o Irvine, a eo ʻo Hawaiʻi iā Cal State Fullerton, e lilo ʻo Kekaha Loa, ʻo ia ka hoa inoa moho o Hawaiʻi ma ia ʻahahui. E hoʻomaka ana ka hoʻokūkū inoa moho o ka ʻAhahui Komohana Nui i ka lā 25 o ʻApelila.

Ua hai aku nei ka hui pōpō pekupeku o ke Kulanui o Hawaiʻi iā Chad Kapanui, ʻo ia ke kumu aʻo ʻalihi kūlele hou. He ʻalihi kūlele ʻo Kapanui no nā Ānuenue ma mua, a he mahikua nō hoʻi. A ma hope mai, ʻo ia ka luna hoʻolaukaʻi kūlele o ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Bishop Gorman ma Las Vegas. A ʻo ke ʻalihi kūlele kūlana ʻekahi o ke Kulanui o Hawaiʻi, ʻo Micah Alejado, he ʻalihi kūlele kau moʻolelo ma ka nou ʻana ma Bishop Gorman i ko Kapanui wā ma laila.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau.

Holu ka pua o ka mauʻu, kapalili ka lau o ka lāʻau, maewa ka lau o ke ʻuki.

He ʻōlelo kēia no ka māmā loa o kekahi i ka holo.

04-09-25

Ua hiki mai nei ka maʻi ʻulāliʻi i Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua laha nō ka maʻi ʻulāliʻi ma kekahi mau mokuʻāina ma ʻAmelika. A ʻakahi nō a hiki mai ua maʻi lā ma Hawaiʻi nei. ʻO ka mea i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi, he keiki, ʻaʻole i piha nā makahiki ʻelima. A ʻaʻole ʻo ia i ʻō ʻia. Hōʻike aʻe nei ke Kiaʻāina Josh Green, he keiki ia i huakaʻi aku nei i ka ʻāina ʻē me kona ʻohana a ʻakahi nō a hoʻi mai. A eia ʻo Green ke paipai aʻela i ka lehulehu, inā ʻaʻole ʻoe i ʻō ʻia, e hele aku ʻānō. ʻO ka maʻi ʻulāliʻi, he maʻi lele wale. Ke kunu a kihe paha kekahi ma ka lumi, he hiki nō ke loaʻa kekahi i ka maʻi ʻulāliʻi ma ia lumi ma nā hola ʻelua ma ia hope aku. Eia nā wahi o Oʻahu nei i hele ai ia keiki i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi a me nā hola, inā aia ʻoe ma laila i ia manawa, e hele aku paha i ke kauka i mea e ʻike ai i kou loaʻa a me kou loaʻa ʻole paha i ua maʻi lā.

I ka lā 30 o Malaki, mai ka hola 10:50 o ke awakea a i ka hola 2:00 ma ke Kahua Hoʻolulu Mokulele ʻo Daniel K. Inouye, nā ʻīpuka C, nā wahi kuke a me nā wahi kiʻi ukana.

I ka lā 1 o ʻApelila, mai ka hola 9:00 o ke kakahiaka a i ka hola 10:00 ma ka papa hana noʻeau ma ka Pāka ʻo ke Awāwa o Mānoa.

I ka lā 4 o ʻApelila, mai ka hola 8:00 o ke kakahiaka a ka hola 12:00 o ke awakea ma Queen’s Island Urgent Care ma ke Alanui ʻo Kapahulu.

A i ka lā 4 o ʻApelila, mai ka hola 1:00 o ke awakea a ka hola 7:00 o ke ahiahi, ma nā wahi haʻalele o ka Hale Hoʻolulu 2, nā wahi TSA a me ka ʻīpuka o ka mokulele Delta 309 e lele ana no ʻAtalana.

Na ka papa ʻelima o ke Kula Haʻahaʻa o Kahuku i kapa aku i ka inoa o ka sila Hawaiʻi keiki i hānau ma ka ʻaoʻao ʻākau o Oʻahu nei. A o Kailana ka inoa hou. ʻO Kaimana kona makuahine. A mai hele a kokoke i ka sila Hawaiʻi, e kū he 50 kapuaʻi mai iā ia mai. A inā he makuahine me kāna keiki, he 150 kapuaʻi ia kōā. E hoʻonanā aku ka makuahine inā he manaʻo kona e hana ʻino ʻoe i kāna keiki.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He lohe ke ola, he kuli ka make.

ʻO ia hoʻi, he mea maikaʻi ka hoʻolono ʻana i ka ʻōlelo aʻoʻao maikaʻi.

04-07-25

Alu like nā kānaka i ka Pōʻaono nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 7 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻaono nei ma nā mokuʻāina a pau o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, ua ʻākoakoa aku nei kānaka no ke kūʻē ʻana i ka hana a ka Pelekikena Donald Trump, ʻo ia hoʻi, ke ʻoki ʻana i ke kālā no nā polokalamu pekelala like ʻole, ke kaiehu ʻana i nā limahana aupuni a me ka hoʻololi ʻana i ka lula kumu o ke kānāwai. He mau kaukani ka nui o nā kānaka ma Hawaiʻi nei e kū ana ma nā pīpā alanui me nā hōʻailona e hōʻike ana i ka hana kūpono.

Ma Tekeka, make iho nei kekahi keiki hou i ka maʻi ʻulāliʻi i ka Pōʻahā nei. ʻO ka lua ia o ke keiki i make i ua maʻi lā ma laila. ʻO Daisy Hildebrand kona inoa. Ma ʻAmelika a puni, he 642 mau kānaka i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi, a he 499 o lākou, aia ma Tekeka.

ʻO nā wāhine o ke Kulanui o Konekikuka ka inoa moho pōpō hīnaʻi o ʻAmelika Hui Pū ʻIa. Lanakila aku nei lākou ma luna o Kalolaina Hema ma ka helu ʻai he 82 i ke 59 ma ka Lāpule nei. ʻO ka ʻumi kumamālua ia o ka inoa moho i lilo iā Konekikuka. Maikaʻi wale ka pāʻani ʻana o Sarah Strong, he 24 āna ʻai a he 15 lālau. Akā, ʻo Azzi Fudd, ke kūkahi, ʻo ia ka Mea Pāʻani ʻOi o nā hui hope ʻehā. He 24 ʻai a Fudd ma ke kūʻē ʻana iā Konekikuka.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻO Mauli kēia, ʻo ka lā pau.

Hoʻopuka ʻia aku kēia ʻōlelo ke ʻaneʻane e pau kekahi hana.

04-04-25

Aia nō ka poʻe maʻi ʻulāliʻi ke piʻi aʻela ma ʻAmelika.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 4 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia ke māhuahua aʻela nā kānaka i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi ma ʻAmelika. I kēia manawa, ua ʻoi aku i ka 500 ma nā mokuʻāina he 20. ʻAʻole naʻe i hiki mai i Hawaiʻi nei. A no laila, ke lawelawe nei ke Keʻena Ola o Hawaiʻi i nā hana like ʻole e pale aku ai i ka laha ʻana o ka maʻi ʻulāliʻi ma kēia pae ʻāina. Ke pau i ke ʻō ʻia ke 95% o ka heluna kanaka, ʻaʻole e laha wale ua maʻi lā. Ma Tekeka, ua ʻō ʻia ke 93% o ka heluna kanaka, a aia nō ka maʻi ʻulāliʻi ke neʻepapa aʻela. Ma Hawaiʻi nei, he 90% o nā kānaka i ʻō ʻia. I ka Pōʻakolu nei, hoʻouna aku nei ke Keʻena Ola i leka e paipai ana i nā mākua a me nā kahu o nā keiki o nā kula aupuni, nā kula uku a me nā kula hoʻāmana e ʻō ʻia kā lākou mau keiki inā ʻaʻole i ʻō pono ʻia.

Kaiehu aku nei ke Kula Kiʻekiʻe o Kahuku iā Sterling Carvalho. Pēlā ka ʻōlelo a ke Poʻo Kumu Donna Lindsey i nā mākua o nā mea pāʻani pōpō pekupeku ma ka Pōʻakahi nei. He kumu aʻo pōpō peku lanakila ʻo Carvalho. I kona wā ʻo ia ke poʻo, no nā kikina ʻeono, he 59 lanakila o Kahuku, a he 18 wale nō hāʻule. A he ʻekolu makahiki o Kahuku i lilo ai ʻo ia ka inoa moho o ka mokuʻāina ʻo Hawaiʻi, ma ka makahiki 2021, 22, me 23. He ʻekolu inoa moho ma hope kekahi o kekahi. ʻO Carvalho ke poʻo hoʻokahi o Kahuku nāna i hana pēlā. A ma ke kikina nei i hala, ʻo Kahuku ka helu ʻelua ma muli o kona eo ʻana iā Kāna Lui ma ka helu ʻai he 17 i ka 10. ʻAʻole i hōʻike ʻia i ka lehulehu ke kumu o Carvalho i kaiehu ʻia ai.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau.

He ʻale kua loloa no ka moana.

ʻO ka ʻōlelo kaena kēia a ke kanaka ikaika e hoʻohālikelike ana i kona kua me nā ʻale o ka moana.

04-02-25

Ua lilo ka Bila Hale 1149 i mea kamaʻilio nui ʻia.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 2 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua ʻāpono ʻia aku nei ka Bila Hale 1149 e ke Kōmike ʻOihana Kālepa me Hoʻomalu Mea Kemu a me ke Kōmike Hoʻokolokolo o ka ʻAha Kenekoa o Hawaiʻi nei me kekahi mau hoʻololi ʻōlelo pākuʻi. ʻO kekahi hoʻololi, e hoʻolilo ana i hana kalaima ka hana pale keiki ma ka hale o ka wahine e hānau keiki ana. He pilikia kēia, ʻoiai, ʻo kekahi poʻe wāhine, he noho ma kuaʻāina a he loa ka hele ʻana i ka haukapila. A ʻo kekahi poʻe wāhine, he manaʻo e hānau e like me ka hana hoʻohānau mai nā kūpuna mai o Hawaiʻi nei. Ma muli o nā hoʻololi ʻōlelo pākuʻi, huikau ihola nā luna kau kānāwai. Hōʻike maila ke Kenekoa Joy San Buenaventura, no Puna, ʻo kona manaʻo paʻa, inā kono ʻia ke kanaka e ka wahine hāpai i kona wā e hānau ana, ma waho o ka haukapila, a ʻaʻole ia kanaka e uku ʻia, a ʻaʻole hoʻi ʻo ia kapa iā ia iho, he pale keiki, a laila, ʻaʻole ia kanaka he mea hana kalaima.

Kau aku nei ʻo Kamana Nahaku i ka hano hāweo. He kū waho ʻo ia no ka hui pōpō hili o ke Kulanui o Hawaiʻi. A i ka Pōʻalua nei, ua hoʻolilo ʻia ʻo ia, ʻo ia ka Mea Pāʻani ʻAkahi ʻAkahi o ʻAmelika o ka Makana Kui Kula o ka Pule. No Wakinekona mai ʻo Nahaku. Ma nā pāʻani a pau ʻekolu e kūʻē aku ana iā Cal State Northridge, ua hahau ʻo Nahaku i ka pōpō a loaʻa ka pā holo puni. A ʻo kekahi, he ʻekolu āna hahau a loaʻa ka pā holo puni ma ka lanakila ʻana aku nei ma ka helu ʻai he 14 i ka 10 i ka Lāpule nei. ʻO Nahaku ka mea pāʻani pōpō hili mua o ke Kulanui o Hawaiʻi i lilo ai ia hanohano o ka pule, ʻo ia hoʻi ka Makana Kui Kula. Ke helu pū ʻia ka lanakila ma luna o Hawaiʻi Hilo i ka Pōʻalua nei, he pālua kāna, ʻelima āna pā holo puni, ʻeiwa ʻai puni, a he ʻumi kūmālua ʻai pā pono.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Neʻe papa ka helu a ka lā i Punahoa.

ʻO ia hoʻi, ʻaʻole i pau koke ka hakakā ʻana.

03-31-25

Aloha nō ka poʻe o Miamā.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 31 o Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Hiki aku nei ke kōkua a me nā hui hoʻopakele i Miamā i ka Lāpule nei. I ka Pōʻalima nei, nei ihola ke ōlaʻi ma laila a ʻo kekahi ia o nā ōlaʻi ikaika loa ma loko o nā makahiki he haneli i kaʻa hope aku nei. He 1,700 mau kānaka i make, a e māhuahua ana paha. He 3,400 mau kānaka i ʻeha. A ua nalowale he 300 a ʻoi. A ua pōʻino nā uapo, nā alaloa, nā kahua hoʻolulu mokulele a me nā alahao. A kakaʻikahi ke kōkua o ke aupuni. ʻO kekahi pilikia, e hiki koke mai ana ka wā monokune i loko o nā pule pōkole wale nō.

Make aku nei kekahi kanaka holo papa huila i ka Lāpule nei. I ke kakahiaka o ka Pōʻalima nei, e holo papa huila ana ua kanaka lā ma ke Alanui Makakilo a hoʻokuʻi akula i kekahi kaʻa e kū ana. Holo akula ke kanaka ma kona papa huila i ka huina alanui a ma laila ʻo ia i hoʻokuʻi ʻia ai e kekahi kaʻa. ʻAʻole e kau ana ke kanaka holo papa huila i ka mahiole. ʻAʻole ʻo ka holo nui, ka lāʻau ʻona, a me ka wai ʻona ke kumu o ka ulia. ʻO ka ʻumi kūmāwalu ia o ke kanaka i make ma ka ulia kaʻa ma Oʻahu nei i kēia makahiki nei.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E moni i ke koko o ka inaina, ʻumi i ka hanu o ka hoʻomanawanui.

ʻO ia hoʻi, i loko o ka wā huhū, e hoʻomanawanui.