04-25-25

Maikaʻi Kauaʻi, hemolele i ka mālie.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 25 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua ʻolu nō ke kino i ka hula i ka pō Pōʻahā nei ma ka Hoʻokūkū Hula ʻo ka Mōʻī ʻOliʻoli. A na Jaedyn Janae Puahaulani Pavao o Hālau Ka Lei Mokihana o Leināʻala i ʻāhaʻi i ka lanakila, ʻo ia ka Miki Aloha Hula o kēia makahiki nei. A lilo nō hoʻi iā Pavao ka Makana ʻŌlelo Hawaiʻi. ʻO Tiare-Jennings Iwalani Kamaluoluokatuahine Rebecca Kaʻaumoana Vaughan-Darval o Hālau Hula Ka Lehua Tuahine ka helu ʻelua. Ma ka helu ʻekolu ʻo Emalia Pomaialoha KeleihanupīkakeiāPāʻoaehulaleʻaikalaninuiākea Dalire o Keolalaulani Hālau ʻŌlapa O Laka. Ma ka helu ʻehā ʻo Marina Laʻakea Choi o Hālau Hiʻiakaināmakalehua. A ʻo Chloe Makanaleiliʻiliʻi Rei Cummins o Hula Hālau ʻO Kamuela ka helu ʻelima.

Ma ka puni mua o ka Hoʻokūkū Inoa Moho Pōpō Paʻipaʻi o ka ʻAhahui Komohana Nui, lanakila aku nei ʻo Irivine ma luna o Notarika ma loko o nā pāʻani ʻelima i ka pō Pōʻahā nei, a no laila, ʻo Irvine ana ka hoa paio o Hawaiʻi i kēia ahiahi. Ma mua o ia hoʻokūkū, e kūʻē aku ana ʻo Kekaha Loa iā Kāna Kieko. ʻO nā lanakila ʻelua ke hui pū ma ka puni inoa moho i ke ahiahi Pōʻaono.

Ma ke koho mea pāʻani o ke Kuʻikahi Pōpeku Aupuni, ua koho ʻia ʻo Tetairoa McMillan ma ka puni mua. ʻO ia ka mea pāʻani ʻewalu i koho ʻia. Ua hānau ʻo McMillan ma Waimānalo a neʻe akula me kona ʻohana i Kaleponi i ka piha ʻana o nā makahiki he 12 iā ia. He ʻāʻapo ākea ʻo ia no ke Kulanui ʻo ʻAlikona.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Niniu Molokaʻi, poahi Lānaʻi.

He ʻōlelo kēia no ka hoʻolewa a me ka poahi ʻana o ke kīkala ma ka hula.

04-23-25

Hoʻokuʻi ʻia aku nei kekahi wahine hāpai e ke kaʻa.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 23 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Hopu ʻia aku nei kekahi kanaka i manaʻo ʻia, i kona wā e kalaiwa ana i kona kaʻa, ua hoʻāʻo ʻo ia e ili aku kona kaʻa a ma luna o kāna ipo hāpai i ka lā 8 o ʻApelila. ʻO Justin Kalani Ahkuoi ka inoa o ua kanaka lā a he 34 ona makahiki. I ka pō Pōʻakahi nei, hele aku nei ʻo ia i ke Keʻena Mākaʻi o Honolulu ma ke Alanui Pelekania. A ma laila ʻo ia i hopu ʻia ai a hoʻopiʻi ʻia ai nō hoʻi no ka hoʻāʻo pepehi kanaka. Ua ʻōlelo ʻia, e kuapo ana ka ipo a Ahkuoi i ka taea o kona kaʻa a i ia manawa i holo wikiwiki ai ke kaʻa o Ahkuoi a hoʻokuʻi akula i kāna ipo ma Waiʻanae. Akā, i ka hiki ʻana aku o ka mākaʻi i laila, ua haʻalele ʻē ʻo Ahkuoi. Haʻi akula ka wahine i hoʻokuʻi ʻia, ua piha nā mahina ʻehā o kona hāpai ʻana, a he mau māhoe nō a ʻo Ahkuoi ka makuakāne.

E paipai ana ke Keʻena Ola o Hawaiʻi e nihi ka hele ke huakaʻi aku i ka ʻāina ʻē ma muli o ka māhuahua loa ʻana o nā kānaka i loaʻa i ka piwa haʻihaʻi iwi ma Hawaiʻi nei a ma ka honua nei nō hoʻi a puni. I kēia makahiki nei ma Hawaiʻi, he ʻehiku mau kānaka i loaʻa i ua maʻi lā ma hope o ka huakaʻi ʻana i ka ʻāina ʻē, he ʻeono ma Oʻahu nei, a hoʻokahi ma Maui, a ʻo ʻApelila wale nō kēia. Mai ka mahina ʻo Ianuali a i Kēkēmapa o ka makahiki 2024, he 16 mau kānaka i loaʻa i ka piwa haʻihaʻi iwi. A no laila, manaʻo ʻia ihola, e pākolu a e pāhā paha i kēia makahiki nei. ʻO ka ʻōuli o ia maʻi, he loaʻa koke i ka piwa, ka ʻeha loa o ke poʻo, ka poluea, ka ʻeha o ka mākala a me ka ʻami, ka luaʻi ʻana a me ka ʻōhune. Na ka makika e hoʻolaha i ka piwa haʻihaʻi iwi mai ke kanaka i loaʻa i ia maʻi a i kekahi kanaka. A he ʻelua ʻano makika nāna e hoʻolaha, a aia nō ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻaloʻalo kuāua no kuahiwi.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka wiwo ʻole.

04-21-25

Moe kau moe hoʻoilo ka Pīhopa o Roma.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 21 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua lele akula ka hanu o ka Pope Palakiko i kēia lā. Ua piha nā makahiki he 88 iā ia nei. No ʻAlekenetina ʻo ia, a ʻo Jorge Mario Bergoglio kona inoa i kapa ʻia ai i kona hānau ʻana mai. Ua koho ʻia, ʻo ia ka pope i ka lā 13 o Malaki o ka makahiki 2013. Nui kona aloha i ka poʻe ʻilihune a me ka poʻe i hoʻokae ʻia. Hoʻohalahala ʻia ʻo Pope Palakiko e ka poʻe makeʻe kūlana, no ka hoʻopau ʻana i nā hana kuʻuna like ʻole, hoʻohalahala ʻia nō hoʻi ʻo ia e ka poʻe hoʻokāʻoi, no ka lawa ʻole o kāna hana ma ka hoʻoponopono ʻana i ka ʻEkalekia nona nā makahiki he 2,000.

Ua suipa ʻia aku nei nā Kāne Ānuenue, ka hui helu ʻekolu, e Kāna Palapala, ka hui helu 18, ma ka hoʻokūkū pōpō paʻipaʻi o ka pō Pōʻaono nei. E hoʻomaka ka Hoʻokūkū Inoa Moho o ka ʻAhahui Komohana Nui i kēia pule aʻe. A ma ia hoʻokūkū, ʻo Hawaiʻi ka helu ʻelua, no laila, ʻaʻole nō e pāʻani ana ma ka puni mua. ʻO kona hoa paio mua, ʻo ia ka lanakila o ke kūʻē ʻana o Irvine iā Northridge i kēia Pōʻalima aʻe. Ma ke Kikowaena ʻo Stan Sheriff ana e mālama ʻia ai nā hoʻokūkū.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hāʻawe i ke kua; hiʻi i ke alo.

He ʻōlelo kēia no ka wahine paʻahana.

04-16-25

Hoʻoweliweli ʻia aku kekahi o nā luna aupuni o ʻAmelika.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 16 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hopu ʻia aku nei kekahi kanaka o Keokia no ka hewa hoʻoweliweli. ʻO Aliakbar Mohammad Amin kona inoa. A ʻo kāna mea i hoʻoweliweli ai e hoʻopōʻino, ʻo Tulsi Gabbard nō, ke Poʻo o ke Keʻena Waihona ʻIke Pūʻalikoa me Kālaiʻāina o ʻAmelika, a me kona ʻohana. Hoʻopiʻi ʻia aku ʻo Amin no ka hoʻoili ʻana i ka ʻōlelo hoʻoweliweli ma ke kelekiko ʻana me ka ʻōlelo ʻana, e make koke ana ʻo Gabbard a me kona ʻohana, a nāna nō, na Amin, ka hana inā he pono. Hōʻike aʻela ka Loio ʻAmelika kūikawā Richard S. Moultrie ʻŌpio, he hewa kalaima ka hoʻoweliweli i nā luna aupuni, a ʻaʻole e hoʻokuʻu wale ʻia ma ke ʻano he ʻōlelo kūkā.

He pila hou ma ka ʻAha Kenekoa no ka pono o ka lehulehu. Ma ka Pila Kenekoa 1202, e ʻae ana i ka hoʻohana ʻana aku o nā moho kālaiʻāina i ka waihona kālā paipai kālaiʻāina no ka mālama ʻana i ke keiki a me ka makua paha. I mea ia e hiki ai i nā kānaka mālama ʻohana ke alualu i ke kūlana luna aupuni. I kēia manawa, he 39 mokuʻāina a me ka ʻĀpana o Kolumebia e ʻae nei i ka uku ʻana no ka mālama keiki mai ka waihona kālā paipai kālaiʻāina.

E pilikia auaneʻi paha ke Kikowaena Hikina-Komohana. ʻO ka nui o ke kālā pekelala o ia kikowaena, he $22 miliona, he 52 pākeneka o kona moʻohelu kālā piha. A he manaʻo ko ka Pelekikena Donald Trump, e ʻoki aku i ke kālā e hoʻokaʻawale ʻia no ke Keʻena Pilina ʻĀina ʻĒ a hapalua like. A aia ke Kikowaena Hikina-Komohana ma lalo o ia keʻena.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Nau ke kuʻi, lohi ka lima.

ʻO ka huhū, he mea ia e lohi ai ka hana.

04-14-25

Ua loli iki ka Pila Hale 1194.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 14 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua lilo iho nei ka Pila Hale 1194 i mea kamaʻilio nui ʻia. A ma kona mana e kū nei, hoʻomalu ʻia nā kānaka e lawelawe ana i nā hana hoʻohānau keiki a ka poʻe kahiko o Hawaiʻi nei ma lalo o ka Paukū XII, Māhele 7 o ke Kumukānāwai o ka Mokuʻāina ʻo Hawaiʻi, a ʻaʻole koi ʻia ka loaʻa o ka laikini pale keiki mai ke Keʻena ʻOihana Kālepa Me Hana Mea Kemu. A i ka Pōʻahā nei, ua hana ʻia aku nei he hoʻololi ʻōlelo pākuʻi e pale ana i nā hewa kalaima no nā kahu hoʻohānau e lawelawe ana i ka hana pale keiki, akā, e kau ana ka hoʻopaʻi kīwila. A me ia nō i ʻāpono ʻia ai ma ka ʻAha Kenekoa. He 20 kenekoa i ʻāpono, a he ʻehā i hōʻole. E hele aku i ke Kapikala i ka hola 11:15 o ke awakea o kēia lā no ke kūpaʻa ʻana ma hope o nā wāhine a me nā pale keiki.

Ma ka Pōʻaono nei, mālama aku nei ke Keʻena Hoʻokō Kānāwai i polokolamu kūʻai pū ma ke Kahua Pāʻani ʻo Aloha. ʻO ka nui o nā pū i kūʻai ʻia mai, he 367, a he mau pū o nā ʻano like ʻole. ʻO ka nui o ke kālā i lilo aku, he $37,900 ma ke kāleka makana Foodland. E mālama hou ʻia ana he mau polokalamu kūʻai pū.

Ua hahana nō ke kūʻē ʻana aku o nā Kāne Ānuenue iā Kekaha Loa ma ka pāʻani pōpō paʻipaʻi ʻana ma ka hopena pule nei. I ka pō Pōʻalima nei, na Kekaha Loa ke kāʻili ʻana i ka lanakila ma loko o nā pāʻani ʻehā. A i ka pō Pōʻaono nei, lilo aku nei ke eo iā Hawaiʻi ma ka lima o ka pāʻani. ʻO Kekaha Loa ka hui helu ʻekahi o ke ao nei, a ʻo Hawaiʻi ka hui helu ʻehā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe hana a Kauhikoa, ua kau ke poʻo i ka uluna.

ʻO ia hoʻi, ua kō ka hana, a hiki ke hoʻonanea.

04-11-25

Kau aku nei nā Wāhine Pāʻani Polo Wai o ke Kulanui o Hawaiʻi i ka hano hāweo.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 11 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia. A penei ka nūhou.

Ua loaʻa kekahi keiki i ka maʻi ʻulāliʻi ma Hawaiʻi nei, a ʻo kahi mea e hopohopo nei nā luna aupuni, he mau kaukani keiki i ʻō ʻole ʻia. A ma kekahi mau kula o Hawaiʻi nei, he liʻiliʻi loa nā haumāna i ʻō ʻia. Ma ke Kula ʻo Mālamalama Waldorf i ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, he 62.89 pākeneka o nā haumāna i ʻō ʻole ʻia, ua hoʻokuʻu ʻia ma muli o ka hoʻomana. A he 58.46 pākeneka o ke Kula ʻo Haleakalā Waldorf ma Maui. A ma ke Kula Hoʻomana Pōʻaono o Kohala, he 52.94 pākeneka. Hōʻike aʻela nā luna aupuni, inā e laha wale ka maʻi ʻulāliʻi, ʻaʻole paha e hiki i ka poʻe keiki i ʻō ʻole ʻia ke hele i ke kula.

Lilo aku nei ke eo i nā Wāhine Ānuenue ma ka polo wai i ka Pōʻahā nei ma ka helu ʻai he 12 i ka 7 a Kāna Kieko. ʻEhā ʻai a Jordan Wedderburn o Hawaiʻi. ʻO ka walu ia o ka lanakila ma hope kekahi o kekahi. A ma muli o ia lanakila ʻana o Hawaiʻi, ʻo ia ka inoa moho kikina kūmau o ka ʻAhahui Komohana Nui. Inā lanakila ʻo Ke Kaha Loa ma luna o Irvine, a eo ʻo Hawaiʻi iā Cal State Fullerton, e lilo ʻo Kekaha Loa, ʻo ia ka hoa inoa moho o Hawaiʻi ma ia ʻahahui. E hoʻomaka ana ka hoʻokūkū inoa moho o ka ʻAhahui Komohana Nui i ka lā 25 o ʻApelila.

Ua hai aku nei ka hui pōpō pekupeku o ke Kulanui o Hawaiʻi iā Chad Kapanui, ʻo ia ke kumu aʻo ʻalihi kūlele hou. He ʻalihi kūlele ʻo Kapanui no nā Ānuenue ma mua, a he mahikua nō hoʻi. A ma hope mai, ʻo ia ka luna hoʻolaukaʻi kūlele o ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Bishop Gorman ma Las Vegas. A ʻo ke ʻalihi kūlele kūlana ʻekahi o ke Kulanui o Hawaiʻi, ʻo Micah Alejado, he ʻalihi kūlele kau moʻolelo ma ka nou ʻana ma Bishop Gorman i ko Kapanui wā ma laila.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau.

Holu ka pua o ka mauʻu, kapalili ka lau o ka lāʻau, maewa ka lau o ke ʻuki.

He ʻōlelo kēia no ka māmā loa o kekahi i ka holo.

04-09-25

Ua hiki mai nei ka maʻi ʻulāliʻi i Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua laha nō ka maʻi ʻulāliʻi ma kekahi mau mokuʻāina ma ʻAmelika. A ʻakahi nō a hiki mai ua maʻi lā ma Hawaiʻi nei. ʻO ka mea i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi, he keiki, ʻaʻole i piha nā makahiki ʻelima. A ʻaʻole ʻo ia i ʻō ʻia. Hōʻike aʻe nei ke Kiaʻāina Josh Green, he keiki ia i huakaʻi aku nei i ka ʻāina ʻē me kona ʻohana a ʻakahi nō a hoʻi mai. A eia ʻo Green ke paipai aʻela i ka lehulehu, inā ʻaʻole ʻoe i ʻō ʻia, e hele aku ʻānō. ʻO ka maʻi ʻulāliʻi, he maʻi lele wale. Ke kunu a kihe paha kekahi ma ka lumi, he hiki nō ke loaʻa kekahi i ka maʻi ʻulāliʻi ma ia lumi ma nā hola ʻelua ma ia hope aku. Eia nā wahi o Oʻahu nei i hele ai ia keiki i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi a me nā hola, inā aia ʻoe ma laila i ia manawa, e hele aku paha i ke kauka i mea e ʻike ai i kou loaʻa a me kou loaʻa ʻole paha i ua maʻi lā.

I ka lā 30 o Malaki, mai ka hola 10:50 o ke awakea a i ka hola 2:00 ma ke Kahua Hoʻolulu Mokulele ʻo Daniel K. Inouye, nā ʻīpuka C, nā wahi kuke a me nā wahi kiʻi ukana.

I ka lā 1 o ʻApelila, mai ka hola 9:00 o ke kakahiaka a i ka hola 10:00 ma ka papa hana noʻeau ma ka Pāka ʻo ke Awāwa o Mānoa.

I ka lā 4 o ʻApelila, mai ka hola 8:00 o ke kakahiaka a ka hola 12:00 o ke awakea ma Queen’s Island Urgent Care ma ke Alanui ʻo Kapahulu.

A i ka lā 4 o ʻApelila, mai ka hola 1:00 o ke awakea a ka hola 7:00 o ke ahiahi, ma nā wahi haʻalele o ka Hale Hoʻolulu 2, nā wahi TSA a me ka ʻīpuka o ka mokulele Delta 309 e lele ana no ʻAtalana.

Na ka papa ʻelima o ke Kula Haʻahaʻa o Kahuku i kapa aku i ka inoa o ka sila Hawaiʻi keiki i hānau ma ka ʻaoʻao ʻākau o Oʻahu nei. A o Kailana ka inoa hou. ʻO Kaimana kona makuahine. A mai hele a kokoke i ka sila Hawaiʻi, e kū he 50 kapuaʻi mai iā ia mai. A inā he makuahine me kāna keiki, he 150 kapuaʻi ia kōā. E hoʻonanā aku ka makuahine inā he manaʻo kona e hana ʻino ʻoe i kāna keiki.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He lohe ke ola, he kuli ka make.

ʻO ia hoʻi, he mea maikaʻi ka hoʻolono ʻana i ka ʻōlelo aʻoʻao maikaʻi.

04-07-25

Alu like nā kānaka i ka Pōʻaono nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 7 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻaono nei ma nā mokuʻāina a pau o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, ua ʻākoakoa aku nei kānaka no ke kūʻē ʻana i ka hana a ka Pelekikena Donald Trump, ʻo ia hoʻi, ke ʻoki ʻana i ke kālā no nā polokalamu pekelala like ʻole, ke kaiehu ʻana i nā limahana aupuni a me ka hoʻololi ʻana i ka lula kumu o ke kānāwai. He mau kaukani ka nui o nā kānaka ma Hawaiʻi nei e kū ana ma nā pīpā alanui me nā hōʻailona e hōʻike ana i ka hana kūpono.

Ma Tekeka, make iho nei kekahi keiki hou i ka maʻi ʻulāliʻi i ka Pōʻahā nei. ʻO ka lua ia o ke keiki i make i ua maʻi lā ma laila. ʻO Daisy Hildebrand kona inoa. Ma ʻAmelika a puni, he 642 mau kānaka i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi, a he 499 o lākou, aia ma Tekeka.

ʻO nā wāhine o ke Kulanui o Konekikuka ka inoa moho pōpō hīnaʻi o ʻAmelika Hui Pū ʻIa. Lanakila aku nei lākou ma luna o Kalolaina Hema ma ka helu ʻai he 82 i ke 59 ma ka Lāpule nei. ʻO ka ʻumi kumamālua ia o ka inoa moho i lilo iā Konekikuka. Maikaʻi wale ka pāʻani ʻana o Sarah Strong, he 24 āna ʻai a he 15 lālau. Akā, ʻo Azzi Fudd, ke kūkahi, ʻo ia ka Mea Pāʻani ʻOi o nā hui hope ʻehā. He 24 ʻai a Fudd ma ke kūʻē ʻana iā Konekikuka.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻO Mauli kēia, ʻo ka lā pau.

Hoʻopuka ʻia aku kēia ʻōlelo ke ʻaneʻane e pau kekahi hana.

04-04-25

Aia nō ka poʻe maʻi ʻulāliʻi ke piʻi aʻela ma ʻAmelika.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 4 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia ke māhuahua aʻela nā kānaka i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi ma ʻAmelika. I kēia manawa, ua ʻoi aku i ka 500 ma nā mokuʻāina he 20. ʻAʻole naʻe i hiki mai i Hawaiʻi nei. A no laila, ke lawelawe nei ke Keʻena Ola o Hawaiʻi i nā hana like ʻole e pale aku ai i ka laha ʻana o ka maʻi ʻulāliʻi ma kēia pae ʻāina. Ke pau i ke ʻō ʻia ke 95% o ka heluna kanaka, ʻaʻole e laha wale ua maʻi lā. Ma Tekeka, ua ʻō ʻia ke 93% o ka heluna kanaka, a aia nō ka maʻi ʻulāliʻi ke neʻepapa aʻela. Ma Hawaiʻi nei, he 90% o nā kānaka i ʻō ʻia. I ka Pōʻakolu nei, hoʻouna aku nei ke Keʻena Ola i leka e paipai ana i nā mākua a me nā kahu o nā keiki o nā kula aupuni, nā kula uku a me nā kula hoʻāmana e ʻō ʻia kā lākou mau keiki inā ʻaʻole i ʻō pono ʻia.

Kaiehu aku nei ke Kula Kiʻekiʻe o Kahuku iā Sterling Carvalho. Pēlā ka ʻōlelo a ke Poʻo Kumu Donna Lindsey i nā mākua o nā mea pāʻani pōpō pekupeku ma ka Pōʻakahi nei. He kumu aʻo pōpō peku lanakila ʻo Carvalho. I kona wā ʻo ia ke poʻo, no nā kikina ʻeono, he 59 lanakila o Kahuku, a he 18 wale nō hāʻule. A he ʻekolu makahiki o Kahuku i lilo ai ʻo ia ka inoa moho o ka mokuʻāina ʻo Hawaiʻi, ma ka makahiki 2021, 22, me 23. He ʻekolu inoa moho ma hope kekahi o kekahi. ʻO Carvalho ke poʻo hoʻokahi o Kahuku nāna i hana pēlā. A ma ke kikina nei i hala, ʻo Kahuku ka helu ʻelua ma muli o kona eo ʻana iā Kāna Lui ma ka helu ʻai he 17 i ka 10. ʻAʻole i hōʻike ʻia i ka lehulehu ke kumu o Carvalho i kaiehu ʻia ai.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau.

He ʻale kua loloa no ka moana.

ʻO ka ʻōlelo kaena kēia a ke kanaka ikaika e hoʻohālikelike ana i kona kua me nā ʻale o ka moana.

04-02-25

Ua lilo ka Bila Hale 1149 i mea kamaʻilio nui ʻia.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 2 o ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua ʻāpono ʻia aku nei ka Bila Hale 1149 e ke Kōmike ʻOihana Kālepa me Hoʻomalu Mea Kemu a me ke Kōmike Hoʻokolokolo o ka ʻAha Kenekoa o Hawaiʻi nei me kekahi mau hoʻololi ʻōlelo pākuʻi. ʻO kekahi hoʻololi, e hoʻolilo ana i hana kalaima ka hana pale keiki ma ka hale o ka wahine e hānau keiki ana. He pilikia kēia, ʻoiai, ʻo kekahi poʻe wāhine, he noho ma kuaʻāina a he loa ka hele ʻana i ka haukapila. A ʻo kekahi poʻe wāhine, he manaʻo e hānau e like me ka hana hoʻohānau mai nā kūpuna mai o Hawaiʻi nei. Ma muli o nā hoʻololi ʻōlelo pākuʻi, huikau ihola nā luna kau kānāwai. Hōʻike maila ke Kenekoa Joy San Buenaventura, no Puna, ʻo kona manaʻo paʻa, inā kono ʻia ke kanaka e ka wahine hāpai i kona wā e hānau ana, ma waho o ka haukapila, a ʻaʻole ia kanaka e uku ʻia, a ʻaʻole hoʻi ʻo ia kapa iā ia iho, he pale keiki, a laila, ʻaʻole ia kanaka he mea hana kalaima.

Kau aku nei ʻo Kamana Nahaku i ka hano hāweo. He kū waho ʻo ia no ka hui pōpō hili o ke Kulanui o Hawaiʻi. A i ka Pōʻalua nei, ua hoʻolilo ʻia ʻo ia, ʻo ia ka Mea Pāʻani ʻAkahi ʻAkahi o ʻAmelika o ka Makana Kui Kula o ka Pule. No Wakinekona mai ʻo Nahaku. Ma nā pāʻani a pau ʻekolu e kūʻē aku ana iā Cal State Northridge, ua hahau ʻo Nahaku i ka pōpō a loaʻa ka pā holo puni. A ʻo kekahi, he ʻekolu āna hahau a loaʻa ka pā holo puni ma ka lanakila ʻana aku nei ma ka helu ʻai he 14 i ka 10 i ka Lāpule nei. ʻO Nahaku ka mea pāʻani pōpō hili mua o ke Kulanui o Hawaiʻi i lilo ai ia hanohano o ka pule, ʻo ia hoʻi ka Makana Kui Kula. Ke helu pū ʻia ka lanakila ma luna o Hawaiʻi Hilo i ka Pōʻalua nei, he pālua kāna, ʻelima āna pā holo puni, ʻeiwa ʻai puni, a he ʻumi kūmālua ʻai pā pono.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Neʻe papa ka helu a ka lā i Punahoa.

ʻO ia hoʻi, ʻaʻole i pau koke ka hakakā ʻana.