04-12-21

Aloha nō. Ua moe aku nei kahi loea hoʻokele waʻa i ka moe kapu o Niolopua.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou kēia lā, ka lā 12 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hala akula kahi loea hoʻokele waʻa i ke ao polohiwa a Kāne i ka Pōʻahā nei. ʻO Chad Kalepa Baybayan nō. Aia ʻo Baybayan me kāna wahine ma Sitala kahi e lapaʻau ʻia nei ka moʻopuna a lāua no ka maʻi ʻaʻai. A ma laila i hanu ai ʻo Baybayan i ka hanu hope loa. Hōʻike maila ka makuahine o Baybayan, ʻo Lillian Suter, maikaʻi wale ʻo Baybayan, a loaʻa ihola kona kino e waiho wale ana i kāna wahine ma hope o kekahi haʻi ʻōlelo a Baybayan i mālama ʻia ma ka Zumalani. Mai ka makahiki 1975 kāna hana ʻana ma ka Hōkūleʻa, a ma hope mai, lilo ihola ʻo ia i kāpena a i hoʻokele waʻa no nā waʻa kaulua ʻo ka Hōkūleʻa, ka Hawaiʻiloa a me ka Hōkūalakaʻi. Nui kona holo ʻana ma ka Hōkūleʻa. I ka makahiki 1980, ʻo ia ka ʻōhua ʻōpiopio loa ma ka holo ʻana i Kahiki a me ka hoʻi ʻana mai. ʻO ia kekahi ma ka holo mua ʻana i Aotearoa i ka makahiki 1987. A ʻo Baybayan ka mea nona nā mile nui loa i holo ai ma ke ʻano he kāpena a he luna hoʻokele ma ka huakaʻi “Mālama Honua” i holo a puni ka honua. Ua haʻalele ʻo Baybayan i hope nei, i kāna mau kaikamāhine, ʻo Kalā Tanaka lāua ʻo Pukanalā Llanes; kāna keiki kāne ʻo ʻAukai, kona mau palala, ʻo Lyle Baybayan lāua ʻo Ted Suter; a me kona kaikuahine, ʻo Sister Anne Marie.

Ma Minekoka, kī ʻia kekahi kanaka i ka pū e ka mākaʻi, a make ihola ʻo ia. ʻO Daunte Wright kona inoa. E kalaiwa ana ʻo Wright a hoʻokū ʻia ʻo ia e ka mākaʻi ma muli o kekahi ʻaʻe. A laila, ʻike akula ka mākaʻi, he palapala hopu ko Wright a hoʻāʻo akula ka mākaʻi e hopu aku iā ia, akā, kau hou akula ʻo ia ma luna o kona kaʻa. I kona kau hou ʻana aku, ua kī akula ka mākaʻi a kū ʻo Wright i ka pōkā. ʻO ke kalaiwa akula nō ia o Wright, akā, ma hope iki mai, ua make ihola ʻo ia. Kohu mea lā, he ulia ke kī ʻana, ua manaʻo paha ka mākaʻi, e hoʻohana i ka pū uila, ʻo ka pū kī pōkā naʻe ka mea āna i paʻa ai ma kona lima.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Piʻi aku a kau i ka nuʻu.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i kau i ka hano.

04-09-21

E lohe hou ʻia ana ka leo o Prince.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o ʻApelila, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka heluhelu. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua kī aku nei ʻo Phillip Adams i ʻelima mau kānaka a make i ka Pōʻakolu nei ma Kalolaina  Hema. A ma hope mai, hoʻi akula ʻo Adams i ka hale o kona mau mākua, a kī ihola iā ia iho a make. ʻO nā kānaka āna i hoʻomake ai, he kauka, ʻo Robert Lesslie a me kāna wahine, ʻo Barbara, a me kā lāua mau moʻopuna ʻelua, he ʻeiwa makahiki o kekahi, a he ʻelima makahiki o kekahi. ʻO ka lima o ke kanaka i kī ʻia a make, ʻo James Lewis, he limahana ʻo ia ma ka hale o ka ʻohana Lesslie. Ua kī ʻia kekahi kanaka, a aia ʻo ia ma ka haukapila me nā ʻeha pōkā kūkonukonu. He mea pāʻani pōpō peku ʻo Adams ma mua. Ua pāʻani pōpō peku ʻo ia ma ke ʻano he loea no nā makahiki he ʻelima. ʻAʻole i maopopo ke kumu a Adams i kī aku ai i ia mau kānaka.

He pā hoʻokani hou i piha i nā mele a Prince ke kūʻai ʻia. Ma ka lā 30 o ka mahina ʻo Iulai e hemo ai. A ʻo ka inoa o ua pā hoʻokani hou lā, ʻo “Welcome 2 America.” He ʻumi kūmālua mele o ia pā hoʻokani a ua ʻoki ʻia ma ka Hale ʻOki Leo ʻo Paisley Park i ka makahiki 2010, ʻaʻole naʻe i hoʻolaha ʻia ma mua. Ua make ʻo Prince ma muli o ka pākela ʻai lāʻau i ka makahiki 2016. Mai ka makahiki 2010 a i ka makahiki 2012, mālama aku nei ʻo Prince he 80 ʻaha mele a ʻoi ma ka inoa like o ka pā hoʻokani ʻo “Welcome 2 America” akā, ʻaʻole naʻe ʻo ia i hōʻike i kāna kumu i hoʻolaha ʻole ai i ia pā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hāʻale i ka wai a ka manu.

ʻO ia hoʻi, he kanaka uʻi.

04-07-21

Hoʻomalu maʻi ʻia ka hui kinipōpō peku o ke Kulanui o Hawaiʻi.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 7 o ka mahina ʻo ʻApelila, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Make iho nei kekahi ʻōpio i ke kī pū ʻia e ka mākaʻi ma Makalē. A ʻeha ihola ʻekolu mau kānaka, ʻo kekahi o lākou, ua ʻeha kūkonukonu. Ua ʻike akula nā mākaʻi i kekahi kaʻa i ka haʻalele ʻana i ka Pāka Kahakai o Kawaikuʻi a holo nui akula ma ke Alaloa ʻo Kalanianaʻole, a laila, i ke Alaloa H-1 a laila, i ke Alanui ʻo Kapiʻolani. A ma hope, hoʻokuʻi ʻia akula kekahi mau kaʻa mākaʻi ʻelua a holo ʻia akula kahi pā kaula hao a laila, komo akula ke i ke Alawai ʻo Kalākaua. ʻO nā kānaka a pau o luna o ke kaʻa,  he ʻeono lākou, a lele ihola i lalo, a naholo akula. Ua paʻa naʻe lākou a pau i ka hopu ʻia. ʻO ka ʻōpio i make, he 16 ona makahiki. A ʻo ka mea i ʻeha kūkonukonu, he 18 ona makahiki.

I kēia lā, ua hiki maila ka hōʻike no ka loaʻa ʻiʻo o kekahi mau mea pāʻani pōpō peku o ke Kulanui o Hawaiʻi i ka maʻi COVID-19. He ʻelima lākou, a mai ka lā 31 o ka mahina ʻo Malaki, he ʻewalu ka nui. A no laila, aia nō nā mea pāʻani pōpō peku he 81 ke hoʻomalu maʻi ʻia nei ma ko lākou wahi noho. ʻO ka mea maikaʻi, ʻaʻohe a lākou papa e hui ana he alo a he alo i kēia kau nei. Ua hoʻomaka ka hoʻomaʻamaʻa kupu lau i ka lā 25 o Malaki a e holo ana a ka lā 23 o ʻApelila. Akā, i ka Pōʻakahi nei, ua kūkala ʻia, e hoʻomalolo ʻia ana ka hoʻomaʻamaʻa pōpō peku. ʻO nā mea pāʻani i loaʻa i ka maʻi, ʻaʻole nō i ʻike ʻia nā ʻōuli kūpilikiʻi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He hoʻokele waʻa no ka lā ʻino.

ʻO ia hoʻi, he kanaka koa.

04-05-21

Kū kilakila ana nā wāhine o Kanapola.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 5 o ʻApelila, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka heluhelu. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻakahi, e hoʻomaka ana nā Kalana o Maui, Hawaiʻi a me Kauaʻi i ke ʻō ʻana aku i nā kānaka nona nā makahiki he 16 a ʻoi i ka lāʻau koʻokoʻo COVID-19. Inā ʻaʻole i piha nā makahiki he 18 i kekahi, he pono ke ʻalo pū ʻia e kona makua a me kona kahu paha. Ma Oʻahu nei, aia nō ke ʻō ʻia akula nā kānaka nona nā makahiki he 60 a ʻoi.

Mai hāʻule ʻo Kanapola ma ka hoʻokūkū inoa moho pōpō hīnaʻi. He mau kekona helu wale nō i koe a kī akula ʻo Aari McDonald o ʻAlikona, ʻaʻole naʻe i komohia, akā, inā i komohia ka pōpō inā ua lanakila nā Pōpoki ʻĀhiu o ʻAlikona. A no laila, lilo akula ka inoa moho i nā wāhine o Kanapola ma ka helu ʻai he 54 i ke 53. A ʻo ka inoa moho mua ia i lilo i nā Manu ʻUlaʻula a me ke kumu aʻo Tara VanDerveer ma nā makahiki he 29 i kaʻa hope aku nei.

A i kēia ahiahi, e kūʻē aku ana ʻo Gonzaga iā Baylor no ka inoa moho pōpō hīnaʻi. ʻO Gonzaga, ʻaʻole i hāʻule iki i kēia kau nei. Hoʻokahi wale nō hui i hāʻule ʻole ma ke kau me ka lilo ʻana mai o ka inoa moho iā ia, ʻo ia ʻo ʻInikiana i ka makahiki 1976. A inā lanakila ʻo Gonazaga, ʻo ka hui ʻelua ana ia nāna e hana pēlā. ʻO ka lua kēia o ka manawa o nā ʻĪlio Pulu o Gonzaga i hiki aku ai i ka puni inoa moho. I ka makahiki 2017 ka mua, a ua hāʻule ihola lākou iā Kalolaina ʻĀkau.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe puʻu kiʻekiʻe ke hoʻāʻo ʻia e piʻi.

ʻO ia hoʻi, he hiki nō ke loaʻa ka haʻina o ka pilikia ke hoʻoikaika i ka huli.

03-31-21

Hoʻopiʻi ʻia ke Keʻena Hoʻomalu Lehulehu o Hawaiʻi.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 31 o Malaki, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E hoʻopiʻi ana ʻo Kevin Lifoifoi i ke Keʻena Hoʻomalu Lehulehu o Hawaiʻi. He paʻahao ʻo Lifoifoi i ʻeha i ka wā i ala aʻe ai ka haunaele ma ka Hale Paʻahao o Maui i ka makahiki 2019. Ma ka hihia a Lifoifoi, e ʻōlelo ana ʻo ia, ʻaʻole i hoʻomalu pono ʻia nā paʻahao ma kahi hale paʻahao i pihakuʻi. Ua haki ke ā o Lifoifoi a he mau ʻeha ʻē aʻe kona. I ia manawa, ua ʻoi aku he 40 pākeneka i ka nui e piha ai ia hale paʻahao.

Ua hopu ʻia ka Lunamakaʻāinana Sharon Har no ke kalaiwa ʻana i ke kaʻa ma lalo o ka malu o ka waiʻona i ka lā 22 o ka mahina ʻo Pepeluali a ua hana ʻia kekahi kōmike kūikawā ma ka Hale o nā Lunamakaʻāinana no ka noiʻi ʻana i ia hopu ʻia ʻana o Har. Akā, e kāpae ʻia ʻana ka noiʻi ʻana, aia a hoʻoholo ʻia ka hopena o kona hoʻopiʻi ʻia ʻana. E hele ana ʻo ia i mua o ka ʻaha hoʻokolokolo i ka lā 20 o ʻApelila.

I ka Pōʻakahi nei, ua limanui ʻia kekahi luahine ʻĀkia ʻAmelika ma Nū Ioka i kona wā e hele ana i ka hale pule. Ua peku ʻia ʻo ia ma kona ʻōpū a hehi ʻia kona maka. ʻO Vilma Kari ka inoa o ia luahine. He Pilipino ʻo ia a he 65 ona makahiki. Ua hopu ʻia ke kanaka nāna ia hana mānaʻonaʻo. ʻO Brandon Elliot kona inoa, a ua hopu ʻia ʻo ia i ke aumoe nei. Ua hoʻāhewa ʻia ʻo Elliot no ka pepehi ʻana i kona makuahine a make i ka makahiki 2002. A hoʻokuʻu ʻia ihola ma ka palola i ka makahiki 2019.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He hoʻokele waʻa no ka lā ʻino.

ʻO ia hoʻi, he kanaka koa.

03-29-21

Kū nā kānaka no ka pono o ka poʻe ʻĀkia ʻAmelika.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 29 o ka mahina ʻo Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻaono nei, ʻākoakoa aku nei nā kānaka he mau haneli ka nui ma ke Kapikala i Honolulu nei no ke kū ʻana i ka pono o nā ʻĀkia ʻAmelika. A pēlā nō i kū ai nā kānaka he nui a puni ʻo ʻAmelika Hui Pū ʻia. Ua māhuahua loa aʻela ka hoʻokae ʻili a me ka hana ʻino weliweli i ka poʻe ʻĀkia ʻAmelika mai ka wā mai i hoʻomaka ai ka pāhola ʻana o ka maʻi ahulau COVID-19. Ma ka makahiki 2020, ʻo nā kalaima makawela i hana ʻia i nā ʻĀkia ʻAmelika, ua piʻi aʻela he ʻeono pākeneka, akā, ʻo nā kalaima makawela a pau, ua emi ihola he 145 pākeneka.

 Ua kī ʻia iho nei kekahi kanaka i ka pū a make i ka pō Pōʻaono nei ma ʻAiea. ʻO Malakai Maumalanga ka inoa o ua kanaka lā a ua piha nā makahiki he 45 iā ia. I ka wā e ʻōpiopio ana ʻo Maumalanga, he lālā ʻo ia no kekahi pūʻulu hana kolohe, akā, ma hope mai, ua hoʻololi ihola ʻo ia i ke ʻano o kona nohona me ka manaʻo e hahai mai ma hope ona nā ʻōpiopio e hele ana i ke ala kūpono ʻole. A ua kō nō kona manaʻo, he nui nā ʻōpiopio āna i kōkua ai ma ka hui ʻo nā Hoa Kanaka Makua no nā ʻŌpiopio. Ua hai ʻia ʻo ia e ia hui i ka makahiki 2002. A ua hele ʻo ia i ke kulanui a loaʻa maila ke kēkelē lae pua a me ke kēkelē lae oʻo ma ka hana lawelawe kanaka. ʻO ka make ana o Maumalanga, he pepehi kanaka ia ma ke kēkelē ʻelua, a aia nō nā mākaʻi ke noiʻi akula.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe kolopā nāna e une.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka poʻo paʻakikī.

03-24-21

Ma muli o ka maʻi ahulau, emi ihola nā haumāna kula kiʻekiʻe i komo i ke kulanui.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 24 o ka mahina ʻo Malaki, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ma Hawaiʻi nei, ua kualiliʻi ihola nā haumāna kula kiʻekiʻe ʻakahi a puka i komo i ke kulanui ma muli o ka maʻi ahulau i pāhola aku nei a puni ka honua. Ma waena o nā haumāna i puka mai ke kula kiʻekiʻe mai i ka makahiki 2019, he 55 pākeneka i kaukoe i ka ʻimi naʻauao ʻana ma ke kulanui. A ma ka makahiki 2020, he 50 wale nō pākeneka. A no ka ʻŌiwi Hawaiʻi, ua kanahaʻi loa ihola, he ʻeiwa pākeneka, mai ke 44 pākeneka a ke 35 pākeneka. A no nā kānaka o nā ʻAilana Pākīpika, emi ihola he ʻeono pākeneka, mai ke 35 pākeneka a ka 29 pākeneka.

ʻAe aku nei ʻo Marcus Mariota i ka hoʻololi ʻia ʻana o kāna palapala ʻaelike me nā Mea Pākaha o Vegas i mea e mau ai kona pāʻani ʻana me ia hui i ka makahiki 2021. Ma ka palapala ʻaelike a Mariota i pūlima ai i ka makahiki 2020, ua uku ʻia ʻo ia he $7 miliona ma ka makahiki mua o ia palapala ʻaelike. Akā, ma muli o ka maʻi ahulau, noi aku nei ʻo Vegas e hoʻololiloli ʻia. I kēia manawa, e uku ʻia ʻo Mariota he $3.5 miliona, a inā hoʻokō ʻia nā mea like ʻole o ia palapala ʻaelike, e piʻi aʻe ia uku a ka $8 miliona. Hoʻokahi wale nō hoʻokūkū a Mariota i pāʻani ai i ka makahiki 2020 ma muli o ka ʻeha, akā, ua maikaʻi wale. He 226 āna ʻīā i nou ai a me ka ʻai holo, a he 88 āna ʻīā i holo ai.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe hana a Kauhikoa; ua kau ka waʻa i ke ʻaki.

ʻO ia hoʻi, ua pau ka hana.

03-22-21

Aia nō kekahi kalaima mānaʻonaʻo ke noiʻi ʻia akula ma ʻAtalana.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 22 o ka mahina ʻo Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia nō nā mākaʻi pekelala ke noiʻi akula i ke kī ʻana aku o Robert Aaron Long i kekahi mau kānaka he ʻewalu i ka pū a make ma ʻAtalana. A ʻo nā mākaʻi o laila kekahi e noiʻi akula. ʻO kahi nīnau, ʻo ke kū a me ke kū ʻole paha o ka hana a Long i ke kalaima hoʻokae. Hōʻike mai nei nā mākaʻi pekelala, a hiki i kēia manawa, ʻaʻohe wahi hōʻike e kuhikuhi ana, he kalaima makawela ia. He ʻehiku o nā kānaka ʻewalu i make, he mau wāhine, a he ʻeono o lākou, he ʻĀkia.

I ka Pōʻaono nei, ua make aku nei kekahi kanaka o ka mokupuni ʻo Hawaiʻi ʻoiai ʻo ia ma lalo o ka malu o ka ʻOihana Mākaʻi o laila. Ua kāhea ʻia ka mākaʻi no kahi pilikia a i ka hōʻea ʻana aku i kahi o ka pilikia, ua paʻa ʻē ke kanaka i kekahi mau kānaka ʻē aku i ka hopu ʻia. A i ka lilo ʻana o ua kanaka lā i ka mākaʻi, ʻike ʻia ihola, ua kūpolō, a no laila, hoʻāʻo akula e hoʻōla iā ia a ka hiki ʻana aku o nā kinai ahi. ʻAʻole naʻe i ola hou ke kanaka. A lawe ʻia akula ʻo ia i ka Haukapila Kaiāulu o Kona a kūkala ʻia ihola kona make i ka hola 6:21 o ke ahiahi. ʻAʻole e hōʻike ʻia aku ka inoa o ua kanaka lā, aia wale nō a hoʻomaopopo mua ʻia kona ʻohana. Aia nō ke noiʻi ʻia akula kona make.

Eia mai kā kākou ōlelo,

Pohu ka nohona, ua lulu kohekohe.

ʻO ia hoʻi, ua laʻikū.

03-12-21

Pūlima ʻia aku nei ka pila puʻu hoʻomaha maʻi ahulau e ka Pelekikena Joe Biden.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o ka mahina ʻo Malaki, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia nō ka ʻOihana Mākaʻi o Maui ke huli akula i kekahi kanaka i nalowale. ʻO Ryan Matthew Harris kona inoa, a ʻo Wangpo kona inoa kapakapa. ʻO ka lā 22 o Pepeluali kona lā hope loa i ʻike ʻia ai. He haole ʻo Harris nona ka lauoho hāʻehuʻehu a me nā maka mākuʻe. He 5 ona kapuaʻi me nā ʻīniha he 11, a he 160 ona paona. A he 31 ona makahiki. Inā he ʻike paha kāu no Harris, e kāhea i ka helu (808)244-6400. A inā he ulia pōpilikia, e kāhea i ka helu 9-1-1 me ka hōʻike aku i ka helu hōʻike #21-008545.

I ka Pōʻahā nei, ua pūlima aku nei ka Pelekikena Joe Biden i ka bila puʻu hoʻomaha maʻi kolona e hoʻokaʻawale ana he $1.9 keliliona. Ma ia pila, e lilo ana he $1,400 i nā kānaka nona ka loaʻa makahiki he $75,000 a emi mai. A e hoʻomau ʻia ana nā pōmaikaʻi o ka poʻe i nele i ka hana ma muli o ka maʻi ahulau, he $300 a ka pule mua o ka mahina ʻo Kepakemapa. A he mau mea hou aku e kōkua ana i nā kānaka me nā hui ʻoihana liʻiliʻi.

A ma muli o ia pila a Biden i pūlima ai, pōmaikaʻi ihola nā limahana o ke aupuni mokuʻāina. E lilo ana iā Hawaiʻi, he $1.6 biliona. A no laila, ʻōlelo aʻela ke Kiaʻāina David Ige, ʻaʻole e hoʻokuʻu ʻia ana nā limahana aupuni mokuʻāina ma muli o ka lawa ʻole o ke kālā e uku ʻia ai lākou. A ʻaʻole e hoʻēmi ʻia ana ko lākou mau lā hana a me ka uku pū. Akā, aia nō ke nānā ʻia akula ka moʻohelu kālā o ke aupuni mokuʻāina, he pono paha ke ʻoki ʻia kekahi mau mea, ʻaʻole paha.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hoʻi hou i ka iwi kuamoʻo.

ʻO ia hoʻi ka hoʻi ʻana i ka ʻāina hānau a i ka ʻohana paha ma hope o kekahi wā ma kahi ʻē.

03-10-21

E piʻi ana paha ka ʻauhau o kekahi poʻe ma Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 10 o Malaki, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ma ka ʻAha Kenekoa o Hawaiʻi nei, ua ʻāpono ʻia aku nei kahi pila e piʻi ai ka ʻauhau ma luna o ka loaʻa a nā kānaka i ʻoi aku ka loaʻa makahiki i ka $200,000. E hiki aku ana ka ʻauhau a ka 16 pākeneka. I kēia manawa, he 11 pākeneka. Hoʻokahi wale nō kenekoa i hōʻole i ia pila, ʻo ia ʻo Kenekoa Gil Riviere. E lele ana ua pila lā i ka Hale o nā Lunamakaʻāinana. Ke ʻāpono ʻia, ʻo ia ana ka ʻauhau loaʻa kiʻekiʻe loa ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa. ʻO Kaleponi ka mokuʻāina nona ka ʻauhau loaʻa kiʻekiʻe loa i kēia manawa, he 13.3 pākeneka. Akā, ma luna ia o ka loaʻa a ka poʻe i ʻoi aku ka loaʻa makahiki i ka $1 miliona.

Aia ana kahi kaikamahine Hawaiʻi ma ka Hoʻokūkū Puʻukani ʻo ka Leo i kēia kikina. ʻO Ciana Pelekai kona inoa. He iwakālua ona makahiki, a no Waiʻanae nō akā, aia ʻo ia ke noho akula ma Las Vegas i kēia manawa me kona ʻohana. ʻO John Legend kāna kumu aʻo ma ia hoʻokūkū. Ua ʻoki leo ʻo Pelekai i ʻelua mele ma mua, a aia nō ke kūʻai ʻia nei. ʻO Bluff ka inoa o ka mua i ka makahiki 2019 a ʻo What’s Wrong With Love ka lua i ka makahiki 2020.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Nāpelepele nā pali o Kalalau i ka wili a ka makani.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i piula.