09-26-25

Hoʻā manaʻo ʻino ʻia ke ahi ma Pāʻia.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 26 o Kepakemapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hoʻā manaʻo ʻino ʻia ke ahi ma Pāʻia i ka ʻauinalā Pōʻalua nei. Pēlā mai ka ʻOihana Kinai Ahi o Maui. Ua hoʻohaʻalele ʻia aku he 1,600 a ʻoi mau kānaka o Pāʻia, a pau ihola he ʻehā paha haneli ʻeka ʻāina i ke ahi. E paʻa hou ana ke Kula Haʻahaʻa o Pāʻia i ka Pōʻalima, i kēia lā hoʻi. ʻO ke kolu ia o ka lā i paʻa ai ma muli o ke ahi. ʻAʻole i pōʻino ke kula i ke ahi, akā, ua nui ka uahi a me ka paʻu ahi. I ka pō Pōʻahā nei, ua hoʻomalu ʻia he 70 pā keneka o ke ahi. A hiki i kēia manawa, ʻaʻole i loaʻa mai kekahi kanaka i ʻike maka i ka mea nāna i hoʻā i ke ahi. A ʻaʻohe wahi kanaka i loaʻa mai i manaʻo ʻia nāna ia hana.

E hoʻomaka koke ana ka wāwahi ʻia ʻana o ke Kahua Pāʻani ʻo Aloha. I kēia pule iho, ua pūlima aku nei i kekahi mau palapala ʻaelike ʻelua ke Aupuni Mokuʻāina o Hawaiʻi a me ka hui nāna e hoʻomōhala, kūkulu, lawelawe i ka hana a mālama nō hoʻi i ke kahua pāʻani hou. ʻO Aloha Hālawa District Partners ia hui. E pau paha ke kahua pāʻani kahiko i ka wāwahi ʻia ke hiki aku i ka mahina ʻo Iune o kēia makahiki aʻe. A e paʻa ana paha ke kahua pāʻani hou i ke kūkulu ʻia i ka makahiki 2029. I ka makahiki 2022, hoʻokaʻawale ʻia ihola he $350 miliona e ka ʻAha ʻŌlelo o Hawaiʻi nei no ke kūkulu ʻana i ke kahua pāʻani hou, a lilo akula ia puʻu kālā iā Aloha Hālawa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Eia aʻe ka makani Kona.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka huhū e hele mai ana.

09-24-25

Holo pono ka manaʻo o ka Papa Mahi ʻAia A Pale Mea Hōʻino.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 24 o Kepakemapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua ʻāpono aku nei ka Papa Mahi ʻAi A Pale Mea Hōʻino o Hawaiʻi i lula kūikawā e pāpā ana, ʻaʻole e halihali ʻia aku i Molokaʻi ka mea kanu, ka lepo, ka pulu a me ia mea aku ia mea aku kahi e noho ai ka puʻu laehaokela niu. ʻAʻole i hiki aku ia puʻu laehaokela i Molokaʻi, a ma muli o ia lula hou, e pakele ana ʻo Molokaʻi i ua puʻu lā no ka manawa, ʻoiai e hoʻolālā ʻia ana ka hana e pale aku ai i ia puʻu.

Kau aʻe nei ka ʻōlelo hoʻopaʻi o ke kanaka i kī pū iā Ryan Villaren a make i ka lā 18 o ʻAukake o ka makahiki 2023. ʻO ka inoa o ua kanaka lā, ʻo ia ʻo Kaiea Louis Kaleikaumaka Costales. ʻO kona ʻōlelo hoʻopaʻi, he 20 ona makahiki o ka noho paʻahao ʻana.

E haʻalele ana ʻo Milann Zarkovic i kona kūlana hoa kumu aʻo o ka hui pōpō paʻipaʻi o ke Kulaui o Hawaiʻi ma Mānoa ʻoiai, ua paʻa ihola iā ia ke kūlana like ma ka hui pōpō paʻipaʻi o UCLA. Ua lilo ʻo Zarkovic, ʻo ia ka Hope Kumu Pōpō Paʻipaʻi ʻOi o ka Makahiki o ka ʻAhahui Kumu Aʻo Pōpō Paʻipaʻi o ʻAmelika ʻelua manawa. A he ʻumi kūmālua ona kikina i hana ai ma ke Kulanui o Hawaiʻi. Ma kona wā ma laila, ua komo ʻo Hawaiʻi i ka Hoʻokūkū Inoa Moho o ka ʻAhahui ʻĀlapa o nā Kulanui o ʻAmelika, ʻehiku manawa. A lilo mai nō hoʻi iā Hawaiʻi ka inoa moho i ka makahiki 2021 me 2022.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ipu kāʻeo.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka akamai.

09-22-25

Kaiehu hewa ʻia ke kahu mālama paʻahao o ka Hale Paʻahao ʻo Kūlani.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 22 o Kepakemapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Holo ihola ka manaʻo o ka ʻAha Kiʻekiʻe o Hawaiʻi, ua kaiehu hewa ʻia ʻo Ruth Forbes i ka makahiki 2015. ʻEhā luna kānāwai i koho no ka pono o Forbes, ʻo ia ka Lunakānāwai Kiʻekiʻe a Kaulike Mark Recktenwald, a me nā Hoa Lunakānāwai ʻo Sabrina McKenna, ʻo Todd Eddins a me Vladimir Devens. Hoʻokahi wale nō mea kūʻē, ʻo ka Hoa Lunakānāwai ʻo Lisa Ginoza. ʻO ke kahu mālama paʻahao ʻo Forbes o ka Hale Paʻahao ʻo Kūlani ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi ma mua o kona kaiehu ʻia ʻana.

He lāhui ʻākoʻakoʻa hou a ua kapa ʻia ma ka inoa o kekahi o nā meʻe o ke kiʻi ʻoniʻoni ʻo Star Wars. ʻO ka inoa o ia ʻākoʻakoʻa hou, ʻo Iridogorgia chewbacca. I ka nānā aku, he pūhuluhulu nō e like me Chewbacca, ke kōkoʻolua o Han Solo. Ua loaʻa ia ʻākoʻakoʻa hou iā Les Watling, he polopeka hoʻomaha hanohano no ke Kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa. I ka makahiki 2006 i loaʻa ai iā Watling he mau mile mai ke kapakai ʻākau aku o Molokaʻi. He ʻehā kapuaʻi ka lōʻihi o ia ʻākoʻakoʻa. A i ka makahiki 2016, ʻike ʻia akula ia lāhui ʻākoʻakoʻa like ma kahi o ka ʻAuwaha ʻo Mariana. A he iwakālua ʻīniha ka lōʻihi.

Ua eo ihola ʻo Hawaiʻi iā Fresno Mokuʻāina ma ka hoʻokūkū pōpō pekupeku o ka Pōʻaono nei ma ka helu ʻaihe 23 i ka 21. Ua hoʻi aku ka ʻalihikūlele ʻo Micah Alejado i ka pāʻani ʻana a he 219 āna ʻīā i nou ai, akā, he ʻekolu manawa i ʻapo lilo ai kāna mau pōpō i nou ai. Akā, nui ka hilinaʻi o ke kumu aʻo ʻo Timmy Chang iā Alejado.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Kohu ʻole kahi wai o Kanaio.

He ʻōlelo kēia no ka hana lapuwale a ʻōlelo lapuwale paha a kekahi kanaka.

09-19-25

E emi ana paha nā make ma ka ulia kaʻa o Hawaiʻi nei ma muli o kahi kauoha a ke Kiaʻāina.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 19 o Kepakemapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E māhuahua ana nā make ma ka ulia kaʻa i kēia makahiki nei. A no laila, pūlima aku nei ke Kiaʻāina Josh Green i kauoha hoʻokō e hoʻomaikaʻi ai i ka malu o nā alanui a me ka palekana o nā mea kalaiwa a me ka poʻe koʻele wāwae. He mau lula ko ke kauoha no ka paikikala uila, a e kuhikuhi ana i ke Keʻena Halihali i ka hoʻonui i ka haʻawina kālā no ka hoʻokō ʻana i nā kānāwai no ka holo ma nā alanui o Hawaiʻi nei. Mai ka lā mua o Ianuali a i ka lā 8 o Kepakemapa, he 93 mau kānaka i make i ka ulia kaʻa ma Hawaiʻi nei. A ʻo ka hapanui loa o lākou, he poʻe koʻele wāwae, poʻe holo paikikala, holo mokokaikala a mopeka nō hoʻi. ʻO ka mea minamina, ma kēlā makahiki aku nei, i loko hoʻi o ka wā like, he 66 wale nō mau kānaka i make i ka ulia kaʻa.

He maikaʻi wale ka hana a Jaron-Keawe Sagapolutele ma ke kahua pōpō pekupeku. ʻO Sagapolutele, ʻo ia ka ʻalihikūlele o ke Kulanui o Kaleponi a i kēia kikina nei, he ʻekolu o lākou lanakila, a ʻaʻohe hāʻule. ʻO ka nui o kāna mau ʻīā i nou ai ma ia mau hoʻokūkū ʻekolu, he 780, a he ʻeono nou ʻaiholo a he hoʻokahi wale nō ʻapo lilo. No Hawaiʻi nei nō ʻo Sagapolutele, a mai ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Kamapela ʻo ia i puka mai ai. I kēia pō Pōʻaono, e kūʻē aku ana ʻo Kaleponi iā Kāna Kieko Mokuʻāina.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻīlio kawaū.

He ʻōlelo hoʻohenehene kēia i ke kanaka e haʻukeke ana i ke anu, a makaʻu paha i ke anu.

09-17-25

Paʻa ihola kahi ʻaelike o ke Kulanui o Hawaiʻi a me ka Pūʻalikoa.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 17 o Kepakemapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka, ʻo Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Pūlima aku nei ke Kulanui o Hawaiʻi i palapala ʻaelike hou me ka Pūʻalikoa o ʻAmelika Hui Pū ʻIa. Mai ka makahiki 1995, e hana pū ana ke Kulanui o Hawaiʻi a me ka Pūʻalikoa ma ka Polokalamu Waiwai Pili ʻĀina o Oʻahu. E kākoʻo ana ke Kulanui o Hawaiʻi i ka Pūʻalikoa ma ka mālama ʻana i nā kumu waiwai o nā wahi e hoʻopuni ana i nā ʻāina e hoʻomaʻamaʻa ai ka Pūʻalikoa. A ʻo ka mea ʻāpiki, aia nō ka Pūʻalikoa ke ʻimi akula i wahi e paʻa koke ai kekahi ʻaelike me ke aupuni mokuʻāina no ka hoʻolimalima ʻana i nā ʻāina e hoʻomaʻamaʻa ai kona mau koa, ʻoiai, e hiki aku ana i ka hopena o ka ʻaelike e kū nei i kēia manawa, i ka makahiki 2029.

ʻAʻole e mālama ʻia ka hoʻokūkū mua o ka Huakaʻi Hoʻokūkū o ka ʻAhahui Loea Kolepa o ka makahiki 2026 ma Maui. Ua kāpae ʻia ma muli o ka wā maloʻo ma laila i kēia manawa. Ma ia hoʻokūkū mua o ke kikina, komo nā mea pāʻani kolepa ʻoi he 50 o ka papa helu poʻokela o ka FedExCup o ka makahiki ma mua. A pēlā pū me nā lanakila o nā hoʻokūkū o ka Huakaʻi Hoʻokūkū o ka ʻAhahui Loea Kolepa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ka lama kū o ka noʻeau.

He ʻōlelo kēia no ka ihupani.

09-15-25

E kūpale hou ana paha nā Kula ʻo Kamehameha i ka lula hoʻokomo haumāna.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 15 o Kepakemapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia nō kekahi hui ke hoʻomākaukau aʻela i hoʻopiʻi e kūʻē ana i nā lula hoʻokomo haumāna o nā Kula ʻo Kamehameha. ʻO Students for Fair Admissions ka inoa o ia hui a ke ʻimi aʻela i mau kānaka nāna e hoʻopiʻi i ia lula. No laila, ʻaʻohe hoʻopiʻi e waiho nei i mua o ka ʻaha ʻōlelo i kēia manawa. Akā, ke ʻōlelo aʻela ka hui SFFA, he hana hoʻokae ʻili ia lula a he ʻaʻe kānāwai nō hoʻi. Hōʻike aʻela nā Kula ʻo Kamehameha, e hoʻomaopopo koke ʻia aku nā kānaka kākoʻo i nā Kula ʻo Kamehameha i ka hana e pono ai.

I kēlā Pōʻakolu aku nei, hopu ʻia aku nei ke kanaka i manaʻo ʻia nāna i limanui i kekahi ʻelemakule ma ka hale kūʻai ʻo Ross Dress for Less ma Waikīkī i ka lā mua o Kepakemapa. ʻO Helkena Carland ka inoa o ia kanaka limanui. A i kēlā Pōʻahā aku nei, hoʻopiʻi ʻia aku nei ʻo ia ala no ka hōʻeha ʻana. Ma ka lā mua o Kepakemapa, komo akula ʻo Manuel Lindayao i loko o ka lumi hoʻopau pilikia o Ross a hoʻomaka ihola e mimi ma ka mīana. A ʻo ia ka wā a Carland i kuʻi mai ai i kona maka. Ua hina ʻo Lindayao a noho ihola ʻo Carland ma kona umauma a kuʻi hou i ka maka o Lindayao a pau kona ʻike, pau hoʻi ka lohe. Ua pehu loa ka ʻaoʻao ʻākau o ka maka o Lindayao, ua haki kona ihu, e kahe ana ke koko, a ua ʻeha kona lolo.

Lanakila aku nei ʻo Hawaiʻi ma luna o Pokalana Mokuʻāina ma ka hoʻokūkū pōpō pekupeku o ka pō Pōʻaono nei ma ka helu ʻai he 23 i ka 3. ʻO Luke Weaver ka ʻalihikūlele a ʻelua ona manawa i nou ai iā Cam Barfield a loaʻa ka ʻai holo. A he ʻekolu ʻai peku a Kansei Matsuzawa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E kāmau iho i ka hoe a pae aku i ke kula.

ʻO ia hoʻi, e noke aku i ka miki ʻana i ka poi a māʻona ka ʻōpū.

09-12-25

ʻAʻole hauʻoli iki kekahi poʻo i ke noi a ka hui Blue Hawaiian Helicopters.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Kepakemapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Waiho aku nei ka hui ʻo Blue Hawaiian Helicopters i noi i mua o ke Keʻena ʻOihana Mokulele Pekelala. A ʻo ke noi, ʻo ka lele ʻana o kona mau mokulele pinao he 700 kapuaʻi mai ka honua aʻe. ʻO ka lula i kēia manawa, he 1,500 kapuaʻi ke kiʻekiʻena haʻahaʻa. A nui aʻela ka poʻe kūʻēʻē. ʻO kekahi mau kumu o ke kūʻē ʻana, nui loa ke kanikani ʻana o nā mokulele pinao, a ke lele ma ke kiʻekiʻena haʻahaʻa loa, he ulia aku paha koe. Ua ʻōlelo ʻo Karl Schneiter o Paʻauilo, lele pinepine nā pailaka o ia hui ma lalo loa o ka 1,500 kapuaʻi ma kona ʻāina.

Kāʻili aku nei nā Wāhine Ānuenue i ka lanakila mai nā lima wīkani o nā wāhine o Pokalana ma loko o nā pāʻani ʻelima i ka Pōʻahā nei. ʻO Cha’lei Reid, he 18 āna hoʻopio a he 10 ʻali. A ʻo Stella Adeyemi, he 16 āna hoʻopio. A he 18 paku a Hawaiʻi, he 9 paku a Miliana Sylvester, a he 9 a Bri Gunderson, a he 11nō hoʻi āna hoʻopio. ʻO Adriana Arquette, he 43 āna hānai, he 14 ʻali, he 7 paku, a he 2 ʻeki. ʻO kekahi mea minamina, ma mua o ka hoʻomaka ʻana o ka hoʻokūkū o ka pō nei, ua kūkala ʻia aʻela, ʻaʻole e pāʻani hou ana ʻo Tali Hakas i kēia kikina ma muli o ka ʻeha o kona poʻohiwi ʻākau. Ua ʻeha ihola ma ke kūʻē ʻana iā Kāna Kieko i ka pāʻani mua o ka lā 31 o ʻAukake. A ʻaʻole ʻo ia i pāʻani hou ma hope mai.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe kolopā nāna e une.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka poʻo paʻakikī.

09-10-25

E hoʻomaka i kēia mahina aʻe ka hoʻokololo ʻia ʻana o nā limahana nāna i hoʻopunipuni no ka nui o nā ʻaila i hanini ma Kapūkakī.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o Kepakemapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E hoʻokolokolo ʻia ana nā limahana kīwila o ka ʻOihana Moku o ʻAmelika Hui pū ʻia i hoʻopiʻi ʻia no ka hoʻololiloli ʻana i nā palapala a me ka hoʻopunipuni ʻana i mea e hoʻonalonalo ai i ka hanini ʻana o ka ʻaila ma Kapūkakī. ʻO ka lā 6 o Mei o ka makahiki 2021 ka lā i hanini ai ka ʻaila, a i ka lā 27 o ʻOkakopa e kū ai ia mau limahana i mua o ka lunakānāwai. ʻO ka mua, ʻo John Floyd, no Mililani. A ʻo ka lua, ʻo Nelson Wu, no Waipahu. Ua hōʻike ʻo Floyd lāua ʻo Wu, he 1,618 wale nō kālani ʻaila i hanini. Akā, ʻo ka ʻoiaʻiʻo, he 20,000 kālani.

Ua loaʻa aku nei kekahi ʻiole manakuke ola ma ke Awa Kū Moku o Nāwiliwili ma Kauaʻi i kēlā Pōʻalima aku nei. Ua laha ka manakuke ma nā mokupuni ʻo Oʻahu, ʻo Maui, ʻo Molokaʻi a me Hawaiʻi. ʻAʻole naʻe pēlā ma Kauaʻi, a no laila, he alu like ka hana a kekahi mau keʻena aupuni i ʻole e hiki aku ka manakuke ma Kauaʻi, a i ʻole nō hoʻi e hoʻomaka ka noho ʻana o ia holoholona ma laila. Ke ʻike ʻia ka ʻiole manakuke ma Kauaʻi, e kāhea koke aku i ke Kōmike Lāhui Hōʻino o Kauaʻi ma ka helu 808-821-1490; ka helu wawe mea hoʻopilikia o ka mokuʻāina ma ka helu 808-643-PEST, a e hele aku paha i 643pest.org ma ka pūnaewele.

Kau aʻe nei kekahi mau Wāhine Ānuenue ʻekolu o ka hui pōpō paʻipaʻi ma ka hano hāweo o ka ʻAhahui Komohana Nui. ʻO Cha’lei Reid, he haumāna komo hou, ka mua. Ua koho ʻia ʻo Reid, ʻo ia ka Mea Pāʻani Kūlele ʻOi o ka Pule. A ʻo ia nō hoʻi ka mea pāʻani poʻokela o ka Hoʻokūkū Kono ʻo Outrigger o ka hopena pule nei. He 50 āna hoʻopio, a he 10 ʻeki. ʻO Bri Gunderson ka lua, ua koho ʻia ʻo ia ka Mea Pāʻani Kūpale ʻOi o ka Pule. Ma ka paku, ʻo ka ʻawelika, he 1.64 āna paku o ka pāʻani o ia hoʻokūkū. A ma ka hoʻopio, he 2.36 o ka pāʻani. A he ʻehiku āna ʻeki. ʻO ke kolu o ka Wahine, ʻo Adrianna Arquette. ʻO ia ka Mea Hānai ʻOi o ka Pule. He 10.27 āna hānai o ka pāʻani ma ia hoʻokūkū.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau.

Lele i Kona; lele i Koʻolau.

He ʻōlelo kēia i ka wā e ʻimi i ke kanaka, akā, paʻakikī kona loaʻa ʻana mai.

09-08-25

He kaneka Kakōlika ʻōpiopio hou.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 8 o Kepakemapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka heluhelu. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻAuhea ʻoukou, e nā kāhuli leo leʻa o Hawaiʻi nei, inā he manaʻo kou e lilo i moho no ka hoʻokūkū hīmeni ʻo American Idol, ʻo ka lā ʻapōpō nō, ka lā 9 o Kepakemapa, ka lā e hoehoene ai kou leo i mua o nā mea hoʻohua o American Idol, a e hoʻomaopopo koke ʻia ka holo mua a me ka ʻole paha. E mālama ʻia ana mai ka hola 7:00 o ke kakahiaka a i ke kau ʻana o ka lā i ka lolo. Akā, ʻōlelo ʻia, e hoʻokaʻawale ʻia ka lā holoʻokoʻa, ʻoiai, e kupu aʻe paha ka pilikia. Kau palena ʻia ka nui o nā makahiki e komo ai i nei hoʻokūkū, ʻo ia hoʻi, ua hānau ma waena o ka la 2 o Iune o ka makahiki 1996 a me ka lā 15 o Pepeluali o ka makahiki 2011. Ma ka Zoom e mālama ʻia ai. Inā ulu ka hoi, e hele aku i abc.com/shows/american-idol/auditions no ke kākau inoa ʻana.

Ma kekahi ʻaha a ka Pope Leo e alakaʻi ana, ua lilo aku nei kekahi ʻōpio i kaneka Kakōlika i ka Lāpule nei. ʻO Carlo Acutis kona inoa. He ʻĪkālia i hānau ma Pelekānia. He 15 ona makahiki i kona wā i make ai i ka lūkīmia a ʻo ka mea mua ia o ka hanauna milenio i lilo i kaneka Kakōlika. Ua aʻo mai ʻo Acutis i ka hua ʻālualua kamepiula a kūkulu aʻela i mau kahua pūnaewele i mea e hoʻolaha ai i kona manaʻoʻiʻo i ke Akua mana loa. Ua hiki aku ʻo Acutis i ke kūlana like me ka Makuahine Teresa a me Palakiko o Asisi.

ʻO nā Wāhine Ānuenue ke kū kilakila ana i ka hopena o ka Hoʻokūkū Kono ʻo Outrigger ma ka Lāpule nei. Suipa aku nei lākou iā Kāna Ioane. ʻO ka mea i pūʻiwa ai ka manaʻo, ma ia hoʻokūkū ʻana me Kāna Ioane, he 16 ʻeki a Hawaiʻi. ʻO ka nui o nā ʻeki o ka hoʻokūkū ma ka moʻolelo o ka polokalamu pōpō paʻipaʻi o nā Wāhine Ānuenue, he 17. I kēia Pōʻahā a me ka Pōʻalima, e kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā Pokalana ma ka Stan Sheriff. ʻO ka hoʻokūkū mua ia o ke kikina.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Eia aʻe ka makani Kona.

Hoʻopuka ʻia kēia ʻōlelo i ka wā e hiki mai ana ke kanaka huhū.

09-05-25

Pau ihola kekahi o nā heihei kaulana o Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 5 o Kepakemapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻAʻole e holo hou ʻia ka Heihei Kaulana ʻo The Great Aloha Run. He kanahā kumamākahi makahiki i mālama ʻia ai. A ʻoiai, ua hoʻomaha loa ihola ʻo Carole Kai Onouye mai ka hana aku, holo ihola kona manaʻo, ua lawa. A no laila, ʻaʻole e mālama ʻia aku ana i kēia makahiki aʻe. Na Onouye lāua ʻo Kauka Jack Scaff i hoʻokumu i ia heihei, a ua lilo ia, ʻo ia kekahi o nā hana ʻālapa nui loa o Hawaiʻi nei, a pēlā pū me ka hoʻoulu kālā. A i ka makahiki 1993, ua hoʻokumu ʻia he heihei no nā keiki, ʻo ia hoʻi, The Keiki Great Aloha Run. A nui aʻela nā keiki i komo pū ma ia hana hoʻoikaika kino. ʻO ka nui o nā kānaka i komo i loko o The Great Aloha Run a i hiki aku i ka pahu hopu, he 750,000. A ʻo ka nui o ke kālā i hoʻoulu ʻia no nā hui hoʻoulu kaiāulu, he $20,000,000 a emi iho.

Mai lanakila nā Wāhine Ānuenue ma ka hoʻokūkū pōpō paʻipaʻi i ka pō Pōʻahā nei. Hāʻule pahū ihola naʻe ka manaʻo. Ua eo lākou iā Kāna Jose Mokuʻāina ma loko o nā pāʻani ʻelima. Na Kāna Jose i kāʻili i nā pāʻani mua ʻelua. Hiu aʻela naʻe nā Wāhine, a lilo ke eo iā lākou ma nā pāʻani ʻekolu me ʻehā. A ma ka lima o ka pāʻani, ʻeleu nā Wāhine a e ʻoi ana ma ka helu ʻai he 12 i ka 9. Akā, loaʻa mai iā Kāna Jose, he ʻehā ʻai a ʻaʻohe ʻū, lilo akula ke eo iā Kāna Jose, ma ka helu ʻai he 15 i ka 13. I kēia ahiahi, e kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā ʻŪkā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAi nō ka ʻiole a haʻalele i kona kūkae.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka ʻawaʻawahua.