09-03-25

He mau kiʻi maka nunui ma ka ʻālapa kai hoʻokomo ʻia i loko o ka Hale Kaulana o Hawaiʻi Moku.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 3 o Kepakemapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia ka Makani Pāhili ʻo Kiko ke ikaika aʻela ma ka hikina o ka Moana Nui Ākea. I ke ahiahi o ka Pōʻalua nei, ʻo ka ikaika o ka makani, he 105 mile o ka hola. A e ikaika hou ana, akā, e nāwaliwali hou ana ke hiki aku i ka Pōʻalima paha a i ka Pōʻaono paha.

Kau aku nei kekahi mau ʻālapa ʻehā i ka hano hāweo, ʻo Joey Estrella, ʻo Charles “Sparky” Kawamoto, ʻo Sharon Peterson, a me Max Unger. Hoʻokomo ʻia aku nei lākou i loko o ka Hale Kaulana o Nā ʻĀlapa o ka Mokupuni ʻo Hawaiʻi. ʻO Estrella, ʻo ke kumu alakaʻi mua ia o ka hui pōpō hili o ke Kulanui o Hawaiʻi ma Hilo. He kanakolu kumamāhiku ona makahiki ma ia kūlana. He 657 ona lanakila, he 935 hāʻule a 5 paʻi a paʻi mai ka makahiki 1977 a i ka makahiki 2013. A ma loko o ia mau makahiki, he ʻekolu manawa i hiki aku ai ka hui pōpō hili i nā Hoʻokūkū Inoa Moho Honua o ka NAIA. Ua pāʻani ʻo Estrella i ka pōpō hīnaʻi ma Hilo a i ka pōpō hili ma Mānoa. A lawelawe aku nei nō hoʻi ʻo ia i ka hana ma loko o ke Keʻena ʻĀlapa o ke Kulanui o Hawaiʻi ma Hilo. ʻO Kawamoto, he kumu aʻo ʻOlumepika ʻo ia a nāna nō hoʻi i hoʻolālā i ka hana ʻia ʻana o ka Pūnāwai ʻAuʻau o Hoʻolulu Pāka. ʻO Peterson, he wahine ia i pāʻani ma nā hui pōpō paʻipaʻi ʻOlumepika mua ʻelua o ʻAmelika Hui Pū i nā makahiki 1964 a me 1968. A ma hope mai, ua lilo ʻo Peterson, ʻo ia ke kumu pōpō paʻipaʻi o nā wāhine o ke Kulanui o Hawaiʻi ma Hilo mai ka makahiki 1977 a i ka makahiki 2002. A lilo aku nei iā lākou nā inoa moho NAIA he ʻelima manawa a me nā inoa moho o ka Māhele II o ka AIAW. A mai ka makahiki 2003 a hiki i ka makahiki 2021, ʻo ke kumu alakaʻi ia ma Hawaiʻi Prep Academy, a mai ia makahiki a hiki i kēia lā, ma ke Kula ʻo Parker. ʻO Unger, ʻo ia ka huki pōpō o nā Seahawks a ua kāʻili lākou i ka lanakila ma ke Kahului Pōpō Peku XLVIII. Aia nō hoʻi ʻo ia ma ka hui mua o nā Loea i ka makahiki 2014, a he ʻekolu ona manawa i pāʻani ai ma ka Ipu Loea.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ke lino aʻe nei ke kēhau o Waiʻōpua.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka kūloaʻa.

08-29-25

ʻO ka hōʻikeʻike hana noʻeau, ʻo KULEANA, aia ma ke Kulanui Kaiāulu o nā Koʻolau.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 29 o ʻAukake, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E wehe ‘ia ana ka hōʻikeʻike hana noʻeau i kapa ʻia ʻo KULEANA i kēia ʻauinalā, mai ka hola 4:00 a i ka hola 7:00. Aia ana ma ka Hale Hōʻikeʻike Hana Noʻeau ʻo ʻIolani i ke Kulanui Kaiāulu o nā Koʻolau mai kēia lā a i ka lā ʻumi kumamālua o Kēkēmapa. ʻO Kapulani Landgraf lāua ʻo April A.H. Drexel nā kahu mālama. Ma kēia hope aku, e hemo ana ia hale hōʻikeʻike mai ka hola 1:00 o ke awakea a i ka hola 5:00 mai ka Pōʻakahi a i ka Pōʻaono. ʻAʻole nō e hemo ma ka Lāpule a me nā lā nui. Aia ana kekahi mau pānela kūkākūkā. ʻO ka mua, aia nō i ka lā ʻapōpō, mai ka hola 3:00 a i ka hola 4:30. A ʻo nā hoa kūkā, ʻo ia ʻo Maile Andrade, ʻo Drew Kahuʻāina Broderick a me Kaili Chun. ʻO April Drexel ka luna hoʻomalu.

Ua pōmaikaʻi he 115 mau Hawaiʻi ma ka Pōʻaono i hala. Lilo aku nei iā lākou nā hale he 115 ma ka ʻāina hoʻopulapula ʻo Kaʻuluokahaʻi. Ua hoʻomaka ke kūkulu ʻana he ʻelua makahiki aku nei. Na ka hui ʻo Gentry Homes e kūkulu nei i nā hale. A ʻo ka nui o nā lumi moe o nā hale, mai ka ʻelua a ka ʻelima. A ʻo ke kumu kūʻai, mai ka $498,000 a i ka $691,000. ʻO ia mau kānaka i pōmaikaʻi, ua ʻāpono ʻē ʻia no ka ʻai ʻē e pono ai ke kūʻai ʻana mai i ka hale. E hoʻomaka ka noho ʻana ma ka hale ma nā mahina mua o kēia makahiki aʻe.

Eia mai kā kākou ‘ōlelo noʻeau,

Makaʻā hōlapu kāheka.

He ʻōlelo kēia no ke keiki makahai e hoʻoluhi ana i nā kānaka ma kahi e kokoke ana iā ia.

08-27-25

He palapala hoʻopiʻi i mua o ka Papa Mahi ʻAi a Pale Mea Hōʻino no ka pono o Molokaʻi nui a Hina.

ʻO ia aʻela ke poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 27 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻO Molokaʻi wale nō ka mokupuni o Hawaiʻi nei i hiki ʻole ai ka puʻu laehaokela niu. A lana ka manaʻo, ʻaʻole e hiki aku i laila ma kēia hope aku. I ka mahina ʻo Iulai, waiho aku nei ʻo Kunani lāua ʻo Ipo Nihipali i palapala hoʻopiʻi i mua o ke Keʻena Mahi ʻAi a Pale Mea Hōʻino e noi ana i kānāwai e pāpā ana, ʻo nā mea kanu, ka lepo, ka pulupulu a pēlā aku, kahi maikaʻi hoʻi e noho ai ka puʻu laehaokela niu, ʻaʻole e halihali ʻia i Molokaʻi mai nā wahi ʻē aʻe o ka mokuʻāina ʻo Hawaiʻi. ʻO ka mea pōmaikaʻi, ma ka hālāwai o ka Pōʻalua nei, holo ihola ka manaʻo o ka Papa Mahi ʻAi a Pale Mea Hōʻino o Hawaiʻi, e holo mua ia kānāwai. ʻAʻole naʻe i koho pāloka. Akā, hōʻike aʻela ia papa e heluhelu ke kōmike aʻoaʻo o ia papa i ka palapala hoʻopiʻi a e mākaukau no ke kūkākūkā ma ka hālāwai o Kepakemapa.

I ka Pōʻalua nei, hopu aku nei ka ʻoihana mākaʻi o Honolulu he 14 mau kānaka, he mau kāne, a he mau wāhine nō hoʻi, e noho ana ma kahi hoʻomoana o ka poʻe kuewa ma ka lihi o ke Kahua Kolepa o ke Ala Wai. I ka lā ʻehā o ʻAukake, he ʻumi kumamālua lā i hala, kau aʻela nā hōʻailona e pāpā ana, ʻaʻole e komo wale a ʻaʻe kū paha ma ia wahi a aʻo ʻia ka poʻe e noho ana ma nā hale peʻa ma laila i ia manawa, e hiki koke mai ana ka wā hoʻokō.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

A nui mai ke kai o Waialua, moe pupuʻu ʻo Kalena i HaleʻauʻAu.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka puni i ka hoʻoipoipo me Niolopua me ka hana ʻole i ka hana.

08-25-25

Kāʻili ʻo Hawaiʻi i ka lanakila ma ka hoʻokūkū pōpō peku.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 25 o ʻAukake, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He polokalamu hou ke mālama ʻia aʻe nei ma Waikīkī. ʻAkahi nō a hoʻomaka i kēlā Pōʻakolu aku nei. ʻO ka Polokalamu ʻEmepakekoa Hoʻomalu ia. Hōʻike aʻe nei ʻo Solomon Kaimimoku, ka luna hoʻohana o ia polokalamu, he polokalamu hou ia e holo ana i nā hola a pau o kēlā lā, kēia lā a he ʻekolu māhele hana. Hoʻokahi ʻemepakekoa o ka māhele hana a me kona luna. He polokalamu kēia e hoʻokō kānāwai ai a e pale ai i ka hana kalaima ma Waikīkī. A he kākoʻo ia i ka ʻoihana mākaʻi. I ka makahiki 2024, holo akula ka ʻoihana mākaʻi i nā wahi he 2,381 manawa no ka lawelawe ʻana i ka hana ma ka ʻĀpana 6. A ʻo Waikīkī kekahi o ia ʻāpana.

ʻĀhaʻi aku nei ʻo Hawaiʻi i ka lanakila ma muli o ka wāwae pekupeku o Kansei Matsuzawa ma ka helu ʻai he 23 i ka 20 a Kanapola. Ma ka ʻehiku minuke o ka hapahā mua, e ʻoi aku ana ʻo Kanapola ma ka helu ʻai he 10 i ka hua kakā a Hawaiʻi. Hiu aʻela nā Ānuenue ma ia hope mai a i ka hopena o ka hapahā ʻelua, kū kilakila ana ʻo Hawaiʻi ma ka helu ʻai he 17 i ka 13. I ka hapahā hope, paʻa hou ka ʻai holo iā Kanapola, a he 20 i ka 17. A kohu mea lā, e holo hou ana paha a loaʻa ka ʻai hou, akā, ʻapo lilo aku nei ʻo Kilinahe Mendiola-Jensen, he ʻāwaʻa no Hawaiʻi, i ka pōpō. Holo i mua ʻo Hawaiʻi a loaʻa ka ʻai peku e paʻi ai a paʻi ka helu ʻai ma ka 20. A loaʻa koke ke kinipōpō iā Hawaiʻi ma muli o ke kūpaʻa o ka ʻaoʻao kūpale. A hana aku nei ʻo Hawaiʻi a koe ʻekolu kekona a peku hou ʻo Matsuzawa e lanakila ai ʻo Hawaiʻi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Aia nō ke ea i ka puka ihu.

He pane kolohe kēia ke nīnau mai kekahi no kekahi hoa a ʻohana paha, ʻo ia hoʻi, pehea ʻo Mea? Aia nō ke ea i ka puka ihu.

08-20-25

Hoʻopiʻi ʻia aku kekahi kanaka no ke kiloi ʻakika ma luna o kekahi kanaka.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 20 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Mai hoʻokuʻu ʻia aku ke kanaka i manaʻo ʻia, nāna i kiloi i ka ʻakika ma luna o kekahi kanaka, ʻoiai, ua kokoke loa i ka wā kau palena no ka hoʻopiʻi ʻana. Akā, ua hoʻopiʻi ʻia nō ʻo Marquis Johnson i ka ʻauinalā o ka Pōʻalua nei no ka limanui ma ke kekelē ʻekahi. Ma kēlā Pōʻahā aku nei, hōʻike akula ka ʻoihana mākaʻi i ke kiʻi o Johnson i ka lehulehu me ka ʻōlelo pū ʻana, ʻo ia ka mea i hoʻohuoi ʻia no ia kalaima. A i ka Lāpule nei, hele aku nei ʻo Johnson i ke keʻena mākaʻi a hāʻawi pio akula. Ma ka hōʻike a ka ʻoihana mākaʻi, hele aku nei ʻo Johnson i mua o kekahi kanaka ma ka huina o ke Alanui Hōkele ʻĀkau a me Kamika, a nīnau akula i kekahi mau nīnau. I ia manawa, kiloi honua akula i ka ʻakika kūkaepele ma luna o ia kanaka. He limahana ia kanaka no ka hale ʻaina ʻo Livestock Tavern.

ʻAkahi nō a hemo ka moku ʻo Discovery ma Kewalo. Ua ili maila ua moku lā ma ka ʻāpapapa i ka lā 9 o kēia mahina nei. I ke kakahiaka o ka Pōʻaono i ili ai, a hai koke ka mea nona ka moku i hui nāna e hoʻohemo. ʻAʻohe naʻe wahi mea a hemo o ka moku. No laila, ua lawe ʻia i kahi ʻē ka ʻaila a me nā mea ʻino ʻē aʻe i ʻole e kulu i ke kai. A ma hope, alu like ke aupuni mokuʻāina a me ke Kiaʻi Kai o ʻAmelika Hui Pū ma ka hoʻohemo ʻana i ka moku. Aia nō nā kānaka luʻu o ke aupuni ke ʻimi akula i nā wahi o ka ʻāpapapa i pōʻino.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Aia i Kona i Honalo.

ʻOia hoʻi, ua nalowale loa.

08-13-25

E kāpae ka Hui Mokulele Hawaiʻi i kekahi mau ala e lele ai kona mau mokulele.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 13 o ʻAukake, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Kūkala aʻe nei ka Hui Mokulele Hawaiʻi, e kāpae ʻia aku kekahi mau ala lele ʻekolu. ʻO ia hoʻi, ʻo ka lele ʻana mai Honolulu a i Pokekona, i Incheon, Kōlea Hema, a i Fukuoka, Iāpana. Ma Nowemapa e kāpae ʻia aku ai. I kāpae ʻia aku ia mau ala lele no ke emi loa o nā kānaka lele. He 14 makahiki ka lōʻihi o ka lele ʻana i Incheon. A no Fukuoka a me Pokekona, i ka makahiki 2019 i hoʻomaka ai ka lele ʻana i ia mau wahi. ʻO nei kāpae ʻana, i mea ia e hoʻonui ai i ka lele ʻana mai Honolulu a i Kikanē, ʻAukekulelia; Papeete, Tahiti; ke Kūlanakauhale ʻĀnela a me Sitala, Kaleponi.

Ma hope o ka lanakila ʻana aku nei o Kāna Lui ma luna o Kahuku ma ka helu ʻai he 20 i ka hua kakā, ʻo ia mau nō kona kū ʻana ma ke kūlana helu ʻekahi o ka papa helu poʻokela a ka Hōkū-Avalataisa. ʻO ka makamua ia o ka hāʻule ʻana o Kahuku ma kona ʻāina me ka loaʻa ʻole o kahi ʻai. He ʻumi kumamālua pāloka helu ʻekahi, a lilo aku nei he ʻumi kumamākahi iā Kāna Lui. ʻO Kahuku ke kula kiʻekiʻe helu ʻelua. ʻO Kamehameha ka helu ʻekolu. ʻO Kamapela ka helu ʻehā. ʻO Mililani ka helu ʻelima. ʻO Kapolei ka helu ʻeono, ʻo Punahou ka helu ʻehiku, ʻo Farinatona ka helu ʻewalu, ʻo Kapaʻa ka helu ʻeiwa a ʻo Konawaena ka helu 10.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻĀhaʻi lā i ka pupuhi.

He ʻōlelo kēia no ka māmā o ka holo ʻana.

05-19-25

E kūkulu ʻia aʻe ana paha kekahi wahi hoʻolele kao halihali ukana ma ka mokupuni pālahalaha ʻo Kalama.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 19 o Mei, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He manaʻo ko ke Keʻena Lewa Lilo Loa o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, e lawelawe i ka hoʻolele ʻana i ke kao halihali ukana ma ka mokupuni pālahalaha ʻo Kalama, a i kapa ʻia nō hoʻi ʻo ka mokupuni pālahalaha ʻo Johnston. E kūʻē aku ana nā hui mālama ʻāina Hawaiʻi i ia hana. He puʻuhonua ia no nā manu kai a me nā ʻano iʻa like ʻole, he 300 a ʻoi. Ke lawelawe ʻia ka hoʻolele kao ma laila, e nui auaneʻi paha ka pōʻino o ia wahi, ʻo ia hoʻi, e ʻinoʻino ka ʻāina a me ke kai, e nui ka ʻōpala a me ke kani wawā, a e pahū hewa paha ke kao lele ma loko o ke kai hoʻomalu ʻia. He mau manawa i pahū ai ka moku lele lewa lilo loa o Elon Musk ma mua.

Ma muli o ka lanakila ʻana aku nei o nā Kāne Ānuenue ma luna o Kāna Kieko ma ka hoʻokūkū pōpō hili, e komo ana ʻo Hawaiʻi i loko o ka hoʻokūkū inoa moho o ka ʻAhahui Komohana Nui e mālama ʻia ana i kēia pule. ʻO ka helu ʻai, he 13 a Hawaiʻi i ka 2 a Kāna Kieko. Maikaʻi wale ka hana a Jordan Donahue, ka pahu pōkole o Hawaiʻi. ʻAkahi nō a loaʻa kāna pā holo puni i kēia kikina nei, a he ʻelua ma ia hoʻokūkū a ʻo kekahi o ia mau pā holo puni, he ʻekolu hoa pāʻani ma nā pahu. A ʻo kekahi hana a Donahue, ʻaihue aku nei i ka pahu eo ma ke komo ʻana ʻehiku. E kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā Kāna Palapala i kēia Pōʻakolu ma ka puni mua o ka Hoʻokūkū Inoa Moho o ka ʻAhahui Komohana Nui.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E kuahui like i ka hana.

ʻO ia hoʻi, e alu like ma ka hana.

05-14-25

Aia nō ka Pelekikena Trump ke hoʻopiʻi ʻia nei e nā mokuʻāina he iwakālua.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 14 o Mei, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He iwakālua mau mokuʻāina e hoʻopiʻi aku nei i ka Pelekikena Donald Trump a me kona papa luna hoʻokele i mua o ka ʻaha hoʻokolokolo ʻāpana o ʻAmelika Hui Pū ʻia. A ʻo Hawaiʻi kekahi o nā mea hoʻopiʻi. ʻO ke kumu o ia hoʻopiʻi, ʻo ia ka ʻōlelo hoʻoweliweli ʻana o Trump mā, e ʻauʻa ʻia nā puʻu kālā, he mau biliona ka nui, a aia ka hoʻokuʻu ʻia o ia kālā a hoʻokō ʻia nā kauoha a Trump mā no ka poʻe kupa o nā ʻāina ʻē i pae malū ma ʻAmelika Hui Pū. ʻO nā mokuʻāina hoʻopiʻi ʻē aʻe, ʻo Kololako, ʻo Konekikuka, ʻo Kelawea, ʻo Maine, ʻo Makakukeka, ʻo Mikikana, ʻo Minekoka, ʻo Newaka, ʻo Nū Mekiko, ʻo Nū Ioka, ʻo ʻOlekona, ʻo Welemoneka, ʻo Wakinekona a me Wikonekina. ʻO ia mau mokuʻāina a pau, he Kemokalaka nā loio kuhina a me nā kiaʻāina, koe ʻo Newaka lāua ʻo Welemoneka, he Lepupalika nā kiaʻāina.

Ua hiki aku ʻo Thunderstorm Artis i nā kūlana ʻoi ʻelima o ka Hoʻokūkū Hīmeni ʻo American Idol. He puʻukani ʻo Artis, a he haku mele nō hoʻi, ʻaʻole naʻe ia ʻo kekahi o nā puʻukani ʻoi ʻekolu o ia hoʻokūkū. He iwakālua kumamākolu makahiki o ia hoʻokūkū, a he ʻelima wale nō moho i hānau a i hānai ʻia paha ma Hawaiʻi nei. ʻO Artis, ʻo Jordan Segundo, i ka makahiki 2003, ʻo Jasmine Trias a me Camile Velasco i ka makahiki 2004, a ʻo Iam Tongi i ka makahiki 2023, a ʻo Tongi ka inoa moho o ia makahiki.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ka wai ʻeleʻele o ka poʻe ʻike.

ʻO ka ʻīnika ia o ka peni.

05-12-25

E loli paha ka inoa kūhelu o Hawaiʻi Moku.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Mei, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E hoʻololi ʻia iho ana paha ka inoa kūhelu o ka mokupuni nui o ko kākou pae ʻāina nei. ʻO ka Mokupuni ʻo Hawaiʻi ka inoa kūhelu i kēia manawa, akā, aia nō ke manaʻo ʻia nei, ʻo Hawaiʻi kona inoa hou. E koho pāloka ana ka Papa Hawaiʻi no nā Inoa ʻĀina i ka hālāwai ma ka mahina ʻo Iune. Na Kauka Kapāʻanaokalāokeola Oliveira, ka Hope Luna Kulanui no ka Holomua o Nā Haumāna o ke Kulanui o Hawaiʻi, i hāpai i ia manaʻo i ka mahina ʻo Malaki o ka makahiki 2024. Aia ʻo Oliveira ma ka Papa Hawaiʻi no nā Inoa ʻĀina. ʻO ke kumu i manaʻo ʻia ai e hoʻololi i ka inoa, ʻo Hawaiʻi Moku ka mokupuni hoʻokahi o nei pae ʻāina nona ka ʻōlelo “mokupuni ʻo” ma kona inoa kūhelu.

Hōʻole aku nei ka Papa ʻĀina a Waiwai Pili ʻĀina i ka Palapala Hōʻike Hopena Kaiapuni a ka Pūʻalikoa ʻAmelika no Pōhakuloa ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi. Ma muli o ka nui o nā hōʻike a nā kānaka i hiki kino aku i ka hālāwai, nā kānaka i hōʻike ma ka Zumalani, a me nā mea i kākau i hōʻike i holo ai ka manaʻo o ia papa pēlā. Akā, e holo mua ana ke kūkākūkā ʻana no ka hoʻolimalima ʻana o ka pūʻalikoa i ia ʻāina.

Eo iho nei nā Kāne Ānuenue iā UCLA ma ka hoʻokūkū pōpō paʻipaʻi i loko o nā pāʻani ʻekolu. A hāʻule pahū ihola ka manaʻo e lilo ʻo Hawaiʻi ka inoa moho. E kūʻē aku ana ʻo UCLA iā Kekaha Loa no ka inoa moho i kēia lā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Aia i Kona i Honalo.

He ʻōlelo kēia no kekahi mea i nalowale.

05-07-25

Hoʻokuʻu ʻia aku nei ʻo Charmaine Benigo mai ka haukapila aku.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 7 o Mei, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hoʻokuʻu aku nei ke Kikowaena Lapaʻau ʻo Straub Benioff iā Charmaine Benigno. ʻO Benigno kekahi o nā kānaka i wela kūhohonu i ka pahū ʻana o nā ahikao ma Āliamanu i ka Lā Makahiki Hou. Ua wela he 80 pākeneka o kona kino a ʻoi aku. He ʻehā mahina o Benigno i noho ai ma ka haukapila. Ma waena o nā kānaka he 20 a ʻoi, ʻo ia ka mea hope loa i hoʻokuʻu ʻia. He wā polapola i koe, a he pono kona hoʻi ʻana i ka haukapila no ka pākuʻi ʻili ʻana.

Hōʻike aʻela ke Keʻena Hoʻonaʻauao o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, ʻaʻole e helu ʻia nā Kānaka ʻŌiwi o Hawaiʻi, nā Kānaka ʻŌiwi o ʻAmelika a pēlā pū me ko ʻĀlaka ma ke ʻano he māhele no ka polokalamu ʻano like ʻole o ke kanaka, ke kaulike a me ka hoʻohui pū. A ʻaʻole nō hoʻi e helu ʻia he kumumanaʻo loiloi hoʻokae ʻili. Pēlā ka leka mai ke Keʻena Hoʻonaʻauao i ka ʻAhahui Hoʻonaʻauao Kanaka ʻŌiwi o ʻAmelika me ka ʻōlelo pū ʻana, he kūlana ko nā Kānaka ʻŌiwi i kū i ke kānāwai a me ka politika i ʻokoʻa loa.

E kūʻē aku ana ʻo Hawaiʻi iā Penn St. ma ka puni ʻelua o ka Hoʻokūkū Inoa Moho Pōpō Paʻipaʻi o ka ʻAhahui ʻĀlapa o nā Kulanui o ʻAmelika. Aia ana i ke kakahiaka o ka Pōʻahā, ka lā ʻapōpō hoʻi. E ulele ana i ka hapalua hola ʻehiku o ke kakahiaka. A ma mua o ia hoʻokūkū, e kūʻē aku ana ʻo UCLA iā Belmont Abbey. A ʻo ka mea e kū kilakila ana ma hope, ʻo ia ke ʻāʻumeʻume ana me ka lanakila ma waena o Hawaiʻi me Penn St., i ka lā 10 no ka holo mua ʻana i ka puni inoa moho e mālama ʻia ana i ka lā ʻumi kumamālua.

ʻO kekahi mea pōmaikaʻi, ua hoʻomaʻamaʻa ʻo Kristian Titriyski me nā Ānuenue i ka Pōʻalua nei a kohu mea lā, e mākaukau ana ʻo ia no ka pāʻani ʻana i ka Pōʻahā.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ua piha a hū ke kīʻaha.

ʻO ia hoʻi, ua ʻaikena kekahi kanaka i ka hana a kekahi.