03-12-18

Hala akula kahi puʻukani o Hawaiʻi nei i ke ala hoʻi ʻole mai.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aloha nō. Moe aku nei kahi puʻukani kaulana i ka moe kapu o Niolopua. ʻO Peter Moon nō ia, a i ka lā 17 o Pepeluali kona wā i hala ai i kēlā ʻaoʻao. Ua ʻōlelo ʻia, e noho ana ʻo Moon ma kahi mālama kanaka no nā makahiki he ʻumi paha a ʻoi ma muli o kahi maʻi. He haku mele ʻo Moon, a he puʻukani nō hoʻi, a i kona hui pū ʻana me nā hoa hānau Cazimero, paʻa ihola ka hui ʻo Sunday Mānoa. A mahalo nui ʻia nō nā mele a ka Sunday Mānoa. A ma hope o ka Sunday Mānoa, hoʻokumu ihola ʻo Moon i hui hou i kapa ʻia ka Peter Moon Band, a lilo ihola he ʻelima Makana Hōkū Hanohano i ke pāleo mua a ia hui, iā Tropical Storm. A ʻo kekahi mea nui a Moon i hoʻokumu ai, ʻo ia ka ʻaha mele i kapa ʻia ʻo Kanikapila. I ka makahiki 1970 ia a hoʻomau ʻia he 25 makahiki. Ua mālama ʻia kahi hoʻolewa no ka ʻohana wale nō a me nā hoa pili paha.

Ua hāpai ʻia aʻela ka manaʻo, e mālama ʻia he polokalamu kahi e kūʻai ai ke aupuni mokuʻāina o Hawaiʻi i ka pū a ke kanaka me kona nīnau ʻole ʻia aku no ia pū. ʻO ka pahuhopu o ia polokalamu, ʻo ia ke emi ʻana o ke kī pū ʻia ʻana o ke kanaka ma Hawaiʻi nei. He ʻehā manawa i mālama ʻia ai ia ʻano pololakamu e ke Keʻena Mākaʻi o Honolulu ma mua. A ʻo ka nui o nā pū a pau i loaʻa, he 1,498.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Komo mai kāu māpuna hoe.

ʻO ia hoʻi, e kōkua mai.

 

03-08-18

Aia ka Pila Kenekoa 3090 i ka Hale o nā Lunamakaʻāinana i kēia manawa.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 8 o Malaki, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻĀpono ʻia aku nei ka Pila Kenekoa 3090 i ka Pōʻalua nei. A i kēia manawa, aia ana i mua o ka Hale. ʻO ka Pila Kenekoa 3090, ʻo ia ka pila e hoʻokumu ʻia ai he keʻena hou nāna e lawelawe i ka hana e pono ai ʻo Mauna Kea. A aia nō nā Kenekoa ʻo Kaialiʻi Kahele lāua ʻo Donovan Del Cruz e haʻi ʻōlelo ana a puni kēia pae ʻāina i mea e hoʻākāka ai i nā mea huikau o ka pila a i mea hoʻi e māhuahua ai ka poʻe kākoʻo. ʻO kekahi mau mea e kūʻē nei i ka pila, ʻo ia ke Keʻena ʻĀina a Waiwai Pili ʻĀina, nā hale kilo hōkū o Mauna Kea a me ke Kulanui o Hawaiʻi, ka mea hoʻi nona ke kuleana i kēia manawa. A ʻo kekahi poʻe kūʻē i ka pila 3090, ʻo ia ka poʻe e kūʻē nei i ka ʻOhe Nānā Kanakolu Mika no ka ʻōlelo ʻole paha ma ia pila e pale ana i ke kūkulu ʻia ʻana o ia ʻohe nānā kanakolu mika.

Ua mākaukau ihola nā keʻena noho ma Mililani. ʻO Meheʻula Vista ka inoa a he 150 mau keʻena noho. He mau keʻena noho hoʻolimalima ia no ka poʻe ʻelemākule na lākou ka loaʻa makahiki haʻahaʻa. ʻO ka nui o ka loaʻa makahiki no ke kanaka hoʻokahi, he $43,980. A no nā kānaka ʻelua, he $50,220. He hoʻokahi lumi moe a hoʻokahi lumi ʻauʻau o ia mau keʻena noho.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Paiʻea noho i ka māwae.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka hilahila.

03-07-18

Aia ana ka Pila Hale 2739 i mua o ka ʻAha Kenekoa.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 7 o Malaki, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Hopu ʻia aku nei kahi ʻōpio no ka hoʻoweliweli ʻana aku i kekahi kumu ma kekahi kula o nā Koʻolau o Oʻahu nei. A ma hope o kēlā, limanui akula ʻo ia i ua kumu lā a ʻeha ihola ke kumu.

A ma Kapolei, pōā aku nei kekahi ʻōpio i kekahi keiki, he ʻewalu ona makahiki. Wahi a ua keiki nei, kuehu akula ka ʻōpio i kahi mea paʻahana ʻoʻoi a lawe akula i kāna kālā i ka ʻauinalā o ka Pōʻalua nei. Aia nō ka mākaʻi ke ʻimi akula i ua ʻōpio lā.

I ka Pōʻalua nei, aia ka Pila Hale 2739 i mua o ka Hale o nā Lunamakaʻāinana, a ua lilo ia i mea kamaʻilio nui ʻia. A ma hope, ua ʻāpono ʻia aku nei e ka Hale o nā Lunamakaʻāinana. ʻO ka Pila Hale 2739, ʻo ia ka pila e ʻae ana i ke kanaka i loaʻa i ka maʻi make, e noi aku i ke kauka i ka lāʻau e hoʻomake ai ka mea maʻi iā ia iho. A i kēia manawa, e holo ana ua pila nei i mua o ka ʻAha Kenekoa. A ua manaʻo ʻia, e ʻāpono ʻia ana nō, no ka mea, i kēlā makahiki aku nei, aia kahi pila like ma ka ʻAha Kenekoa, a ua ʻāpono ʻia nō. Akā, ma ka Hale o nā Lunamakaʻāinana, ua pilikia a ʻaʻole i koho pāloka ʻia.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Aia nō i ke au a ka wāwae.

He pane kēia ke nīnau ʻia kou wahi e hele aku ana. I mea ia pane e hōʻike ʻole ai i kou wahi e hele ana.

03-06-18

E hoʻomanaʻo ʻia ana nā kānaka i make ma ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Marjory Stoneman Douglas.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 6 o Malaki, he Pōʻalua. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E alu like ana nā haumāna o nā kula uku a me nā kula aupuni o Hawaiʻi nei ma ka hōʻike ʻana i ke aloha i nā kānaka i make ma ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Marjory Stoneman Douglas ma Pololika i ka lā 14 o ka mahina ʻo Pepeluali. A i mea nō hoʻi ia e hōʻike ai i ko lākou manaʻo e hoʻopau i ka hana weliweli ma muli o ka pū kī ma nā kahua kula. ʻO ka hana a nā haumāna, ʻo ia ka haʻalele ʻana i kā lākou mau papa i ka hola 10:00 o ke awakea o ka lā 14 o Malaki no nā minuke he 17, he minuke hoʻi no kēlā me kēia kanaka i make ma ia lā. Ma kekahi mau kula, ua hoʻokaʻawale ʻia he mau wahi e ʻākoakoa ai nā haumāna.

Ke ola hou ke kuʻekuʻe wāwae o Max Holloway a mākaukau no ke kūpale ʻana aku i kona inoa moho, ʻo Brian Ortega ana paha kona hoa paio. ʻO Ortega kai kūʻē aku iā Frankie Edgar, ʻoiai ʻaʻole i hiki iā Holloway ke hakakā ma muli o kona ʻeha. A lanakila aku nei ʻo Ortega ma luna o Edgar ma ka hoʻopau ʻana o ka ʻuao i ka hakakā ma ka puni mua. I kēia manawa, he 14 lanakila o Ortega a ʻaʻole ʻo ia i hāʻule iki.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻAʻohe kolopā nāna e une.

He ʻōlelo kēia no kahi kanak poʻo paʻakikī.

03-05-18

Ua hala akula kahi puʻukani kaulana i ke ao polohiwa a Kāne

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 5 o Malaki, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou

Hala akula i kēlā ʻaoʻao kahi kāhuli leo leʻa o ka nahele o Kahakuloa i ke kulu ʻana o ke aumoe o ka Pōʻaono nei. ʻO Richard Hoʻopiʻi nō ia a he 76 ona makahiki. Ua manaʻo ʻia e kaha ʻia ʻo ia no ke kuapo ʻia ʻana o ka pepeiao o kona puʻuwai, akā, loaʻa akula ʻo ia i ka maʻi a hele akula i ka haukapila e noho ai. ʻAkahi nō ʻo ia a hoʻi i kona hale i kēlā mahina aku nei. Kaulana ʻo Richard lāua me kona kaikuaʻana, me Solomon, i ka leo kiʻekiʻe. ʻO Solomon, ua moe ihola i ka moe kapu o Niolopua i ka makahiki 2006. I ka makahiki 1997, lilo aku nei ka Makana Nā Hōkū Hanohano iā lāua ma ka māhele hui o ka makahiki no kā lāua pāleo hope loa ʻo “Hoʻomau: To Perpetuate.” Ma hope iki mai o kēlā, hoʻomaha ihola ʻo Solomon mai ka hana aku, akā, hoʻomau akula ʻo Richard, a i ka makahiki 2003, kōkua akula ʻo ia i ka hoʻokumu ʻana i ka Hoʻokūkū Leo Kiʻekiʻe ʻo Richard Hoʻopiʻi a i loko o ia makahiki hoʻokahi nō, hoʻopuka akula ʻo ia i ka pāleo ʻo “Ululani.”

ʻAkahi nō a holo mua kahi pila hou o ka Hale o nā Lunamakaʻāinana a he pila ia e manuahi ai ka hele ʻana o nā limahana aupuni mokuʻāina o Hawaiʻi i ke Kulanui o Hawaiʻi. ʻO ka Pila Hale 2113 ia, a he mau koina ko ia pila. Ke hoʻohana ka limahana i ia pōmaikaʻi a paʻa mai ke kekelē lae pua, ke kekelē lae oʻo a lae ʻula paha a me ke kekelē ʻoihana paha, e hana ʻo ia ma lalo o ke aupuni mokuʻāina he 10 makahiki. Inā ʻaʻole e paʻa mai kahi kekelē a inā e haʻalele ʻē i ke aupuni mokuʻāina ma mua o ka manawa kūpono, e uku ka limahana i kahi māhele o ka puʻu kālā i lilo aku. I kēia manawa e koho ana ka Hale piha i ka pono a me ka pono ʻole o nei pila.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He ʻale kua loloa no ka moana.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka ikaika.

03-01-18

E lilo ana he $4 miliona kālā a emi iki mai iā Ellen Harris, he kahu maʻi ma mua no kahi hale maʻi o Honolulu nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā mua o Malaki, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Kau aʻela ka ʻōlelo hoʻoholo a ke kiule no ka pono o Ellen Harris, he kahu maʻi ʻo ia ma mua no ka Hale Maʻi ʻo ka Mōʻīwahine. E uku ʻia ana ʻo Harris he $4 miliona a emi iki mai e ua hale maʻi lā ma muli o kona hoʻouluhua ʻia a me kona hoʻokae ʻili ʻia no ka hōʻike ʻana i kahi hana kūpono ʻole e lawelawe ʻia ana ma ka haukapila i ka makahiki 2011. He Pāʻele ʻo Harris a ma kona wahi hana ma ka Hale Maʻi ʻo ka Mōʻīwahine, loaʻa akula kahi kiʻi o ka pahele lī kanaka i leki ʻia i kāna waihona pāiki a me kahi leka hoʻokae ʻili ma kāna pahu leka. Hōʻike mai ka hale maʻi, e hoʻopiʻi hou ana. A aia kekahi hihia i mua o ka ʻaha hoʻokolokolo no ka hoʻokae ʻili i kēia manawa. ʻO Timothy Degrate ka inoa o ke kanaka hoʻopiʻi, a he limahana ʻo ia no ka hui mokulele ʻo Hawaiian, a wahi āna, he wahi ʻāniha kona wahi hana ma ia hui mokulele, a ua hoʻouluhua ʻia ʻo ia no ke ʻano o kona ʻili. A i kekahi lā, loaʻa akula iā ia kahi pahele lī kanaka e lewalewa ana ma kahi waihona pāiki e pili pono ana i kāna waihona ponoʻī.

ʻĀpono ʻia aku nei ka Pila Hale 2739 e ke Kōmike Lawelawe Ola Kino a me ke Kōmike Hoʻokolokolo i ka Pōʻakolu nei. A no laila, holo mua akula i mua o ka Hale piha no ke koho ʻana, a e koho pāloka ana i ka Pōʻakolu. ʻO nei pila, e ʻae ana i ke kanaka i loaʻa i ka maʻi make e noi i ka lāʻau kuhikuhi ʻia no ka hoʻomake ʻana iā ia iho. He mau mea naʻe kai hoʻololi ʻia iho nei. ʻO kekahi, he koina ke kūkākūkā ʻana me ke kauka hoʻoponopono noʻonoʻo ma hope o ka hōʻoia ʻana o kekahi mau kauka ʻelua i ka loaʻa o ke kanaka i ka maʻi make, i ka hopena o ia maʻi a me ka maikaʻi o ka noʻonoʻo o ia kanaka. E nui paha ka hoʻopaʻapaʻa ma ka Hale no nei pila, akā, kohu mea lā, ke hiki aku i mua o ka ʻAha Kenekoa, e ʻāpono koke ʻia.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau

Pipī ka wahie, hoʻonui ka pulupulu.

ʻO ia hoʻi, mai hāʻawi pio. E noke aku i ka hana a kō ka makemake.

02-28-18

He pila lawe ola.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 28 o Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He nui nā kānaka i hōʻike i ko lākou mau manaʻo no ka Pila Hale 2739 i ka Pōʻalua nei. ʻO kekahi, he kūʻē, a ʻo kekahi, he kākoʻo. Ma ua pila nei, e hiki ana i ke kanaka i loaʻa i ka maʻi make ke noi aku i ka lāʻau kuhikuhi ʻia, ʻo ka nui e lawa ai ka make ʻana. No ka ʻāpono ʻia ʻana o ia noi, he mau koina, ʻo kekahi mau mea e pono ai, ʻo ka ʻōlelo a ke kauka he make mai koe ma loko o nā mahina he ʻeono a emi mai, ʻo ka waiho ʻana he ʻelua noi ma ka waha i ke kauka i ka lāʻau hoʻopio mauli, a he ʻumi kumamālima lā a ʻoi ma waena o ke noi mua a me ke noi hope, a hoʻokahi noi kākau ʻia. A ʻo ke noi i kākau ʻia, e pūlima ʻia me ka hōʻike pū i ka lā o ka pūlima ʻia ʻana me ka ʻike maka o kekahi mau kānaka i hiki ke hōʻoia i ka noʻonoʻo maikaʻi o ia kanaka, a no ia kanaka hoʻokahi ia manaʻo, a ʻaole ʻo ia i ʻonou ʻia e hana pēlā. A he hiki i ia kanaka ke kāpae aku i ke noi e like me kona manaʻo he pono. Ma muli o ka nui o nā manaʻo o nā kānaka, hoʻopaneʻe ʻia aku nei ke koho ʻana o kekahi mau kōmike Hale Lunamakaʻāinana a i ka hola 12:00 o kēia lā.

Holo ihola ka manaʻo o Clayton Hee e alualu aku i ke kūlana kiaʻāina o Hawaiʻi nei. He kahu waiwai ʻo ia no ke Keʻena Kuleana Hawaiʻi ma mua no nā makahiki he 12, a he kenekoa mokuʻāina nō hoʻi ʻo ia ma mua no nā makahiki he14. ʻAʻole i alualu ʻo Hee i ke kūlana kiaʻāina ma mua, akā, ua alualu akula ʻo ia i ke kūlana hope kiaʻāina i ka makahiki 2002 a me ka makahiki 2014. A alualu nō hoʻi ʻo ia i ke kūlana Lunamakaʻāinana ʻAmelika Hui Pū i ka makahiki 2006. Manaʻo ihola kekahi, ʻo ia alualu ʻana o Hee i ke kūlana kiaʻāina, he mea ia e pōmaikaʻi ai ke kiaʻāina e kū nei i ka moku, no ka mea, e mahae lua ana nā pāloka, ʻoiai he Kemokalaka ʻo Hee, a ʻo Colleen Hanabusa kekahi Kemokalaka e alualu nei i ia kūlana hoʻokahi nō.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Kū ka pūʻali.

ʻO ia hoʻi, ua mākaukau no ka hana.

 

 

02-26-18

E pilikia auaneʻi paha ka poʻe mahi kope o Kona.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 26 o Pepeluali, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Kono ʻia iho nei ka lehulehu e mākaʻikaʻi i kahi noho o nā kānaka kuewa i kapa ʻia ʻo Puʻuhonua o Waiʻanae. He 200 lākou a emi iki mai. A ʻo ka nui o nā kānaka i hele aku e mākaʻikaʻi i ia wahi noho i ka Lāpule nei, he 550. ʻO ke kumu i kono ʻia ai ka lehulehu i laila, i mea e hōʻike ai i ke aupuni, he ʻoi aku ka maikaʻi o ia wahi ma mua o ke kipaku ʻia ʻana o ka poʻe kuewa e like me ka mea maʻa mau. He manaʻo ko ka Lunamakaʻāinana John Mizuno, e hoʻolimalima ʻia ka ʻāina e waiho nei ʻo Puʻuhonua o Waiʻanae e like me ka ʻaelike me Dennis “Bumpy” Kanahele ma Waimānalo, ʻo ia hoʻi ʻo Puʻuhonua o Waimānalo.

Aia nō ka poʻe kanu kope o Kona ke hopohopo ihola i ka hana a ka hui ʻo Kona Hills. He manaʻo ko ia hui e hoʻokomo mai i nā ʻele ʻanoʻano kope he 1.5 miliona mai Costa Rica mai no ka hoʻokumu ʻana i ka mahi kope nui loa o Kona. ʻO kekahi pilikia, ua laha loa nō ka maʻi i kapa ʻia ʻo ke kūkaehao kope ma Costa Rica. Akā, wahi a Kona Hills, e hana ʻo ia i wahi e komo ʻole ai ia maʻi i Hawaiʻi. ʻO kekahi pilikia, ʻo nā ʻano o ke kope e hoʻokomo ʻia mai, ʻaʻole ia ʻo ke ʻano e mahi ʻia nei e ka hapa nui o nā mahi kope ma Kona i kēia manawa, ʻo ia hoʻi ke ʻano i kapa ʻia ʻo ka typica. He makemake ka hui ʻo Kona Hills i nā ʻano kope he ʻeono, a he ʻelima o lākou, ʻaʻole e mahi ʻia akula ma Kona.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Huleilua i nā nalu o Launiupoko.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i kānalua no kāna hana iho.

02-22-18

ʻO Loretta Sheehan ka luna hoʻomalu hou o ke Komikina Mākaʻi o Honolulu.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 22 o Pepeluali, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He luna hoʻomalu hou ko ke Komikina Mākaʻi o Honolulu. ʻO Loretta Sheehan kai koho ʻia ʻo ia ka luna hoʻomalu hou. A ʻo kona makemake, e ʻeleu ke komikina ma ka hana, a e akāka ka hana a ke komikina i mua o ka lehulehu. A ʻo kekahi manaʻo ona, e lilo nā komikina ʻehiku i mau alakaʻi no ke komikina ma kā lākou mau māhele mākaukau. ʻO Max Sword, he maikaʻi loa kāna hana hoʻopaipai; ʻo Jerry Gibson, he loea ʻo ia ma ka ʻoihana malihini mākaʻikaʻi; a ʻo Dick Grimm, he nui kona mau makahiki e hana ana ma loko o ka ʻoihana kūkala ma Hawaiʻi nei. He mau mea hou aku kā Sheehan e makemake nei i mea e ʻoi aku ai ka ʻOihana Mākaʻi o Honolulu.

Loli iki ihola ka manaʻo o ka Pelekikena Donald Trump ma nā kānāwai e pili ana i ka pū kī. Ma muli paha ia o kona kūkākūkā ʻana me nā haumāna a me nā mākua no nā mea i ʻike ʻia ma ke Kula Kiʻekiʻe ʻo Marjory Stoneman Douglas ma Pololika. Noi ana ia mau haumāna a me nā mākua i ka pelekikena i ka hōʻoʻoleʻa ʻana i nā kānāwai pū kī. ʻO kekahi mea a Trump i hōʻike ai, he kākoʻo ʻo ia i ka piʻi ʻana o nā makahiki e kūʻai ai ke kanaka i kekahi mau ʻano pū a piha nā makahiki he 21 i ke kanaka. I kēia manawa, ke piha nā makahiki he 18 i ke kanaka, he hiki iā ia ke kūʻai i ka pū laipela. He hōʻole naʻe ka ʻAhahui Laipela Aupuni i ia piʻi ʻana o nā makahiki. A wahi a Trump, e koi ana ʻo ia i ka noiʻi pono ʻia ʻana o ka moʻolelo o ke kanaka kūʻai pū ma mua o kona kūʻai ʻana mai i ka pū, me ke kālele ʻana i ka nānā i ka maikaʻi a me ka ʻole paha o kona noʻonoʻo kanaka.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hāʻawe i ke kua; hiʻi i ke alo.

He ʻōlelo kēia no ka wahine e hana ana ma kahi ʻoihana a me ka mālama pū ʻana aku i ke kama.

02-21-18

E pāpā ʻia ana ka moe ʻana ma kahi kau kaʻa lawe ʻōhua.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 21 o Pepeluali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻAkahi nō a pūlima ʻia aku nei ka Pila 99 (2017) e ka Meia Kirk Caldwell a lilo ihola i kānāwai. E pāpā ana ia pila, ʻaʻole e moe ke kanaka ma kahi kau kaʻa ʻōhua o Oʻahu nei a me kahi e pili ana mai ka hola 4:00 o ka wanaʻao a i ke kulu ʻana o ke aumoe, i ka hola 1:00 hoʻi, ʻo ia hoʻi nā hola e holo ai nā kaʻa lawe ʻōhua. E kū ia kānāwai hou i ka lā 12 o Iune e lawa ai ka wā e aʻo ai ka ʻOihana Mākaʻi a me ke Keʻena Halihali i ka lehulehu no ke kānāwai hou. ʻO ka hoʻopaʻi, he $50. A he pono ke aʻo mua ʻia ke kanaka e moe ana ma kahi kau kaʻa ʻōhua ma mua o kona hoʻopaʻi ʻia ʻana aku.

Pōmaikaʻi kekahi mau Kānaka Maoli ʻelima o Hawaiʻi nei i ka lilo ʻana aku o kahi puʻu kālā e hoʻomōhala a e hoʻāʻo ai e haku i nā mea like ʻole ma kā lākou hana noʻeau. ʻO lākou ʻelima, he mau puʻukani a hoʻokani pila paha, ʻo ia ʻo Jeff Peterson lāua ʻo Kalani Peʻa, a he mau kānaka hana noʻeau, ʻo ia ʻo Marques Hanalei Marzan lāua ʻo Pōhaku Kahoʻohanohano. A ʻo Ciara Leinaʻala Lacy ka lima a ʻo kāna māhele, ʻo ka hana kiʻi ʻoniʻoni. ʻO ka nui o ke kālā i lilo iā lākou, he $20,000. He makana ia e lilo aku i ka ʻIlikini ʻAmelika, ke Kanaka Maoli o ʻĀlaka a me ke Kanaka Maoli o Hawaiʻi a puni ʻo ʻAmelika Hui Pū ʻIa i loea ma ka hana noʻeau o ke au kahiko a me ka hana noʻeau paha o ke au hou.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

I kai nō ka iʻa, mali ʻē ka makau.

ʻO ia hoʻi, e hoʻomākaukau ʻoe i mākaukau.