Hoʻomaka iho nei ka Mahina ʻŌlelo Hawaiʻi.
ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 2 o Pepeluali. A ʻo ka Mahina ʻŌlelo Hawaiʻi nō hoʻi. Aloha mai e nā makamaka. Penei ka nūhou.
I ka lā ʻapōpō ma Oʻahu nei, ka lā 3 o Pepeluali, aia ana ma ke Kikowaena Kūʻai o nā Koʻolau ʻo Ola Ka ʻĪ Koʻolau. He mea hoʻolauleʻa i ka ʻōlelo Hawaiʻi. I ka hola 10:00 o ke awakea e hoʻomaka ai a i ka hola 3:00 o ka ʻauinalā e pau ai. He hoʻokūkū haʻi ʻōlelo ko laila, he mau pāʻani leʻaleʻa, he mau hōʻikeʻike hoʻohauʻoli a pēlā aku. E naue aku.
Ke ʻimi ʻia akula kahi e waiho loa ai ka lehu a me nā mea e pili ana o nā ahi o Lāhainā. He ʻekolu wahi i koe. ʻO kekahi, ʻo ia ka Waihona ʻŌpala o Maui Waena, aia ma Puʻunēnē. A ʻo nā wahi ʻē aʻe ʻelua, aia ma Maui Komohana. ʻO kekahi, ma Wahikuli, a ʻo kekahi, ma Crater Village. ʻO ia mau wahi ʻelua, ʻaʻole i kūkulu ʻia. Akā, ʻo ka ʻāina ma Wahikuli, aia nō ma kahi e kokoke ana i nā wahi noho a me ke kapa kai. A ke mālama ʻia iho ma Crater Village, e ʻino auaneʻi paha ka lua wai a me ke kumu wai inu paha. A inā ma ka Waihona ʻŌpala o Maui Waena e mālama ʻia ai, e nui loa paha nā kaʻa ma ke alanui i ka wā e halihali ʻia aku ai ka lehu i laila. Hoʻomaka iho nei ke ana manaʻo, kahi e hōʻike ai ko Maui i ko lākou mau manaʻo no ia mau wahi ʻekolu. He ʻelua pule ka lōʻihi. A i ka lā mua o Malaki e koho ʻia iho ai kahi e mālama ʻia ai ka lehu.
ʻO Kahuku nō ka ʻoi ma ka pāʻani pōpō hīnaʻi. I ka pō Pōʻakolu nei, e kūʻē ana nā kaikamāhine o ke Kula Kiʻekiʻe o Kahuku i ko Kamapela no ka inoa moho o ka Māhele I o ka ʻAhahui ʻĀlapa o nā Kula Kiʻekiʻe o Oʻahu. Ua hahana nō ka pāʻani ʻana, a lilo ai ka inoa moho iā Kahuku ma ka helu ʻai he 33 i ke 31. ʻO Posia Wily, he ʻeiwa āna ʻai, ʻekolu ʻaihue, a ʻelua paku. ʻO Tuisila Wily-Awa, ʻewalu āna ʻai, ʻeono lālau, a ʻehā ʻaihue. ʻO Elisa Holakeituai, he 10 āna lālau. ʻO Makana Kamakeeaina, ʻeono āna ʻai a ʻekolu ʻaihue. A ʻo Tailele Wily-Ava, ʻelima āna ʻai a ʻekolu ʻaihue. E hoʻomaka ana ka Hoʻokūkū Inoa Moho Mokuʻāina i kēia pule aʻe.
Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,
ʻAʻohe ʻai pani ʻia o ka ʻamo.
He ʻōlelo pākīkē kēia i ke kanaka waha nina, he ʻai hoʻonihinihi i ka mea ʻai.