01-14-26

Hala akula kekahi kumu hula i ke ala hoʻi ʻole mai.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 14 o Ianuali, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka heluhelu. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Moe iho nei Kumu Hula Nālani Kanakaʻole-Zane ma Hilo i ka lā 3 o Ianuali nei. He kumu ʻo ia no Hālau o Kekuhi, a he luna loiloi ʻo ia no ka Hoʻokūkū Hula ʻo ka Merrie Monarch no nā makahiki he nui. ʻO Kumu Hula Nālani ka muli loa a ʻAnakē Edith Kanakaʻole, ka mea nāna i hoʻokumu iā Hālau o Kekuhi. A hoʻomaka ihola ʻo ia i ke aʻo ʻana mai i ka hula i ka piha ʻana o nā makahiki ʻekolu iā ia ma lalo o kona kupunahine, o Mary Kekuewa Kanaele Fujii a ma hope mai ma lalo o kona makuahine. A i ka piha ʻana o nā makahiki he 14, hoʻomaka ihola ʻo ia i ke aʻo ʻana aku i ka hula. ʻO lāua me kona kaikuaʻana, me Kumu Hula Pualani Kanakaʻole Kanahele, ua kau i ka hano hāweo he mau manawa no ko lāua ʻike ma ka hula.

Ua ʻāpono ihola nā luna aupuni o Hawaiʻi, ʻo ke koloa maʻi i loaʻa aku nei ma Nowemapa, ua make i ka palū manu. I ka lā 26 o Nowemapa o ka makahiki i hala iho nei i loaʻa ai ua koloa lā ma Kahi Palekana Holoholona ma Hanalei i Kauaʻi a i loko nō o nā hola he 24, ua make ihola. E kali ana ke Keʻena ʻĀina a Waiwai Pili ʻĀina ʻo ka loaʻa mai o ka hōʻike no ke kumu i make ai ua manu lā, a ʻakahi nō a loaʻa, ʻo ka palū manu nō. ʻAkahi a hoʻomaka ka wā e leleaoa mai a leleaoa aku ai nā manu.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ua ʻailolo.

He ʻōlelo ia no ke kanaka loea ma kekahi hana.

01-12-26

E loaʻa mai paha kekahi mea e emi ai a e pau ai paha ka puʻu laehaokela niu ma Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Ianuali, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ma ke Kulanui o Hawaiʻi ma Mānoa, aia nō kekahi haumāna lae ʻula ke noiʻi aku nei i ka maikaʻi a me ka maikaʻi ʻole paha o ka mea hoʻomaʻi e make ai ka puʻu laehaokela niu. ʻO Kristen Gaines ka inoa o ia haumāna lae ʻula. A ʻo ka mea hoʻomaʻi āna e hoʻohana nei, ua kapa ʻia ʻo ka OrNV, a ua loaʻa mua iā Kauka Alois Huger i nā makahiki 1960. A ma muli o ia mea hoʻomaʻi i emi loa ai ka pilikia o Kāmoa i ka puʻu laehaokela niu.  Ua paʻapū ihola ʻo Oʻahu nei i ua puʻu lā. Akā, he mea pono ke noiʻi ʻia aku ka mea hoʻomaʻi, ʻoiai, ʻaʻole i akāka ka hopena o nā mea kolo ʻōiwi o Hawaiʻi nei, he make nō hoʻi paha i ua mea hoʻomaʻi lā, ʻaʻole paha.

He manaʻo ko ka Lunamakaʻāinana David Tarnas, e kau ma ka pāloka kahi nīnau no ka lilo ʻana o ka pakalōlō i mea kū i ke kānāwai, ʻo ia hoʻi, e hiki i ke kanaka makua ke puhi pakalōlō. ʻO Tarnas ka luna hoʻomalu o ke Kōmike Hoʻokolokolo me Kuleana Hawaiʻi o ka Hale o nā Lunamakaʻāinana, he lōʻihi loa kona paipai ʻana i ka hoʻolilo ʻana i ka pakalōlō i mea kū i ke kānāwai. Mai ʻāpono ʻia ka Bila Kenekoa 2487 e ka ʻAha Kenekoa piha i ka makahiki 2024, akā, ma hope, ua kāpae ʻia. ʻO ka Bila Kenekoa 2487, he pila ia e pau ai ke ʻano kalaima o ka pakalōlō. ʻO kekahi pilikia, he kūʻē kūpaʻa ka ʻOihana Mākaʻi o Honolulu a me ke Keʻena Loio Hoʻokolokolo o Honolulu.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻO Ulumaheihei wale nō, iā ia ʻo loko, iā ia ʻo waho.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka ʻike i nā mea a pau.

01-09-26

E wikiwiki paha ke kūkulu a me ka hoʻoponopono ʻia ʻana o nā hale kula o Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhouo kēia lā, ka lā 9 o Ianuali, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka, ʻo Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He nui loa ka hana a me ke kālā e pono ai ka hoʻoponopono ʻana i nā hale a me nā lumi o nā kula aupuni o Hawaiʻi nei. A pēlā pū me ke kūkulu ʻana i mau wahi hou. No ke Keʻena Kahua Kula Hawaiʻi ia kuleana. A holo ihola ka manaʻo o ia keʻena e hoʻohana i lako polokalamu no ka lawelawe ʻana aku i ka hana me ka ʻōlelo pū ʻana aʻe, he mea ia e pōkole loa ai ka manawa o ka hoʻolālā ʻana a e hoʻēmi ai i ke kālā e hoʻolilo ʻia. ʻO Akamai ka inoa o ua lako polokalamu lā, a wahi a nā luna o ke Keʻena Kahua Kula, e pōkole ka manawa hoʻolālā he 60 pākeneka a emi mai paha. A ʻo ka nui o ke kālā e mālama ʻia, he 15 pākeneka a emi mai. He mea nui nō ia, ʻoiai, ʻo ka nui o nā hale ma lalo o ka malu o ke Keʻena Kahua Kula, he 21 miliona kapuaʻi kuea ka nui, he 4,500 mau hale. A ʻo ka hapanui loa, ua ʻāluʻa a kahiko hoʻi. Ma kekahi noiʻi i hana ʻia ma ka makahiki 2017, ua ʻikea, he 500 a ʻoi o ia mau hale, ua pau ka pono. A ʻo ka nui o ke kālā e pono ai, he $1.3 biliona, ke lawelawe ʻia aku ka hana ma ke ʻano maʻa mau. Akā, ma o ia polokalamu hou e emi loa ai ke kālā a me ka manawa hoʻolālā.

Kī aku nei kekahi mau mākaʻi o Maui i kekahi kanaka i ka pū i ka pō Pōʻahā nei. Ma muli o ka hoʻoweliweli ʻana o ia kanaka, hiki akula nā mākaʻi i ke ala ʻo Kuʻikahi ma Wailuku. ʻAʻole i hoʻokō ia kanaka i nā kauoha a ka mākaʻi, a ma hope mai, kī akula ke kanaka i kāna pū, a ʻo ka hoʻomaka ihola nō ia o nā mākaʻi e kī pū iā ia. A ua kū nō ia kanaka i ka pōkā. ʻAʻole naʻe i hōʻike ʻia ke ʻano o ka ʻeha o ua kanaka lā. Aia nō ke hoʻokolokolo ʻia aku nei.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hele a kahu ka ʻena.

ʻO ia hoʻi, ua hele a huhū loa.

12-17-25

ʻĀpono ʻia ka Pila 9.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 17 o Kēkēmapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Koho pāloka aku nei ka ʻAha Kūkā o Maui ma ka Pila 9 i ka Pōʻakahi nei a ʻāpono ʻia aku nei. He ʻelima luna ʻaha kūkā i kākoʻo. ʻO ia ʻo Keani Rawlins-Fernandez, ʻo Shane Sinenci, ʻo Gabe Johnson, ʻo Tamara Paltin a me Nohelani Uʻu-Hodgins. A ʻekolu i hōʻole, ʻo Alice Lee, ka luna hoʻomalu, ʻo Yuki Lei Sugimura, ka hope luna hoʻomalu a me Tom Cook. A ma hope mai, pūlima aku nei ka Meia Richard Bissen. ʻO ka nui o nā wahi noho hoʻolimalima hoʻomahana wā pōkole, he 6,208. No nā wahi noho hoʻolimalima ma Maui Komohana, he ʻekolu makahiki e hoʻokō ʻia ai ka hoʻololi ʻana. A no nā wahi ma Maui Hema, he ʻelima makahiki. ʻO ka mea ʻāpiki, he 4,519 o nā wahi noho he 6,208, e helu ʻia paha ma loko o ka ʻāpana hōkele hou a inā pēlā, e ʻae ʻia ko lākou hoʻohana ʻia ʻana ma ke ʻano he wahi noho hoʻolimalima hoʻomahana wā pōkole.

Ua lele ihola kekahi wahine i ka pali a hāʻule ihola he kanakolu kapuaʻi. E piʻi ana ia wahine me kāna kāne ma ke Ala Wēkiu o nā Koʻolau ma ka Pōʻakahi nei. I ka hāʻule ʻana o ka wahine, iho ihola ke kāne a loaʻa kona kōkoʻolua a ma laila lāua i kali ai ʻo ka hiki ʻana mai o ke kōkua. Ma muli o ka nihinihi o ka ʻāina, ka ʻino, a me ka pōʻeleʻele, ʻaʻole i hiki ke loaʻa lāua i ka poʻe kinai ahi, kāpae ʻia ihola ka huli ʻana i ke kulu ʻana o ke aumoe. A hoʻomaka hou i ke kakahiaka o ka Pōʻalua. Ma mua o ka hola 11:00, ua loaʻa maila lāua i nā kānaka kinai ahi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Leʻaleʻa ka ʻōlelo i ka pohu aku o loko.

ʻO ia hoʻi, kūkahekahe nō ke māʻona ka ʻōpū.

12-15-25

He kōmike hana politika hou ko Hawaiʻi nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 15 o Kēkēmapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻAkahi a hoʻokumu ʻia ʻo HOKU PAC a hoʻomaka ihola i ka lawelawe ʻana i ka hana e lilo ai ka poʻe māhū a me ka poʻe LGBTQIA+ a me ko lākou mau hoa kākoʻo i mau luna kālaiʻāina ma Hawaiʻi nei. ʻO HOKU PAC, he kōmike hana politika a ʻo Michael Golojuch ʻŌpio kona pelekikana a ʻo kona mea nō hoʻi ia nāna i hoʻokumu. Wahi a Golojuch, no ka pono o nā kaiāulu o Hawaiʻi nei, he mea nui nā luna koho ʻia e ʻike ʻia ai nā ʻano o kākou a pau, a na lākou hoʻi e kūpaʻa ma hope o nā kānaka a pau, pau pū me ko kākou ʻohana māhū me LGBTQIA+. A ʻo HOKU PAC ka mea e kō ai ia manaʻo.

He mau heihei kai mālama ʻia iho nei ma ka hopena pule nei. ʻO ka Heihei Mile Mele a Kalākaua kai mālama ʻia ma ka Pōʻaono nei. He 3,404 mau kānaka i komo. Na Sinclaire Johnson i ʻāhaʻi aku i ka lanakila, a ʻo kona manawa holo, he 4 minuke 21.66 kekona. A i ka Lāpule nei, ʻelua heihei i mālama ʻia i ka wā hoʻokahi. ʻO ka Heihei Start To Park 10K, he 10,812 mau kānaka i komo. ʻO Edwin Kurgat ke kāne ʻoi. A ʻo Annika Reiss ka wahine ʻoi. A ma ka Heihei Malakona o Honolulu, ʻo ke kāne mua i hiki aku i ka pahuhopu, ʻo Tsegay Weldibanos, no Eritrea, he 2 hola, 13 minuke a he 38 kekona. A ʻo ka wahine mua, o Calli Hauger-Thackery, no ʻEnelani, he 2 hola, 30 minuke a he 43 kekona.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

ʻŌhiʻa noho malu.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka nohea.

12-12-25

Nui ka poʻe e hoʻomalu ʻia ana ma muli o ka maʻi ʻulāliʻi.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 12 o Kēkēmapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Aia nō kekahi mau kānaka ke hoʻomalu ʻia ihola ma Kalolaina Hema ma muli o ka launa pū me ke kanaka i loaʻa i ka maʻi ʻulāliʻi. ʻO ka nui o nā kānaka e hoʻomalu ʻia ihola, he ʻeono kaʻau a ʻoi aku. A ʻo ka nui o nā kānaka i loaʻa i ua maʻi lā ma ia mokuʻāina, he ʻekolu kaʻau a emi mai. Hoʻomaka ka laha ʻana ma ʻOkakopa, a kohu mea lā, aia nō ke pāhola aʻela ma ke kaiāulu. ʻO ke kolu kēia o ka manawa i laulaha ai ka maʻi ʻulāliʻi ma ʻAmelika i kēia makahiki nei. ʻO ka mua, aia ma ka ʻaoʻao komohana o Tekeka i ka mahina ʻo Ianuali, a lele akula i ʻOkalahoma a me Nū Mekiko. A ma ʻAukake, pāhola aʻela ma ka palena o ʻUta a me ʻAlikona. ʻO ka nui o nā kānaka i loaʻa i ka ʻulāliʻi ma ʻAmelika, he ʻehā lau, ʻehiku kaʻau, ʻelima kāuna a ʻoi. A make ihola he ʻekolu mau kānaka i ʻō ʻole ʻia i ka lāʻau, he ʻelua o lākou, he mau keiki.

ʻAkahi nō a ʻāpono ka Hale o nā Lunamakaʻāinana o ʻAmelika Hui Pū i ka Pila Hoʻomana Pūʻalikoa i ka Pōʻakolu nei. E ʻae ana ia pila i ka $900 biliona kālā no ka hana pūʻalikoa. ʻO ka mea nui loa ma ia pila, wahi a ka Lunamakaʻāinana Jill Tokuda, ʻaʻohe mana o ke Keʻena Pūʻalikoa, ka Penetagona hoʻi, e kāʻili wale ai i ka ʻāina o ke aupuni mokuʻāina o Hawaiʻi. I ka makahiki 1964, hoʻomaka ihola ka Pūʻalikoa ʻAmelika i ka hoʻolimalima i ka ʻāina ma Pōhakuloa ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi, ma ke Awāwa o Mākua ma Oʻahu nei, a pēlā pū me Kahuku a me Kawailoa-Poamoho, a he hoʻokahi wale nō kālā ka uku, akā, e hiki aku ana i ka hopena o ka palapala hoʻolimalima i ka makahiki 2029. Hōʻike mai nei ka Pūʻalikoa ʻAmelika, ʻaʻohe ona makemake e hoʻomau i ka hoʻolimalima ʻāina ma Mākua a me Kawailoa-Poamoho, a pēlā pū me ka hapanui o ka ʻāina ma Kahuku. Akā, he manaʻo nō kona e hoʻomau i ka hoʻolimalima ʻāina ma Pōhakuloa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ōpū ʻukuʻuku.

ʻO ia hoʻi, he mau kiʻi maka liʻiliʻi.

12-08-25

He ʻiliahi Niʻihau nō.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 8 o Kēkēmapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO ke Ao

Aia nō ʻo Keith Robinson ke noke akula i ka hana e uluāhewa ai ka ʻiliahi Niʻihau. He kanalima makahiki aku nei i hala, e ana aʻe ana kekahi hui i nā lāʻau o Niʻihau, a loaʻa aku nei he ʻiliahi. ʻO ka mea ʻāpiki, ʻaʻole i ʻike ʻia ka ʻiliahi ma laila ma mua. ʻO Robinson kekahi lālā o ia hui mua, a ma hope mai, piʻi hou akula ʻo ia i kahi o ia mau ʻiliahi e ulu ana, ua pau naʻe i ka pipi a i ka hipa paha. Akā, ma kekahi wahi e kokoke ana, aia kekahi kupu e ulu aʻe ana. Kūkulu koke ʻia ka pā uea i mea e palekana ai ua lāʻau ala, ʻo ka hope paha ia o ka ʻiliahi Niʻihau. A ma ia hope mai, he nui ka hana a Robinson i mea e laha hou ai ia lāʻau. Wahi a Robinson, he kakaʻikahi loa paha ka ʻiliahi Niʻihau, ʻoiai, ʻaʻohe moʻolelo kahiko e hōʻike ana no ia lāʻau. A ʻaʻohe hoʻi ona inoa a nā kupa i kapa aku ai. A hōʻike mai nō hoʻi ʻo Robinson, ʻaʻole ia lāʻau e pilikia i ka paʻakai.

He mau hale papaʻi ke kūkulu ʻia ana ma kahi e kū nei nā Kauhale o Meia Wright. He 10 ka nui,  a ʻo ka mua, e hoʻomaka kona kūkulu ʻia ʻana i kēia makahiki aʻe. He kanakolu ana papahele o ia hale papaʻi mua, a ʻo ke kālā e hoʻolilo ʻia ana, he $260 miliona. He mau wahi noho ia no nā kānaka haʻahaʻa o ka loaʻa makahiki. A ʻo ka nui o nā keʻena noho, he 308. ʻO ka pilikia, i kēia manawa, ʻo ka nui o nā wahi noho loaʻa makahiki haʻahaʻa, he 364. Akā, ma nā hale papaʻi ʻē aʻe e kūkulu ʻia ana, he mau wahi noho hou ana no nā ʻohana nona nā loaʻa makahiki haʻahaʻa, he 1,020 ka nui. Ma ka makahiki 2029 paha e paʻa ai ka hale papaʻi mua i ke kūkulu ʻia. Ua kuhi ʻia, he 14 paha makahiki a emi mai e paʻa ai ke kūkulu hou ʻia ʻana o nā Kauhale o Meia Wright.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Komo mai kāu māpuna hoe.

ʻO ia hoʻi, e kōkua.

12-05-25

Lele aku nei ka hanu o kekahi puʻukani rēkē.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 5 o Kēkēmapa, he Pōʻalima. Welina e nā makamaka heluhelu ʻo Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hala aku nei ʻo Jimmy Cliff i ke ao polohiwa a Kāne i ka lā 24 o Nowemapa. No Iāmeka ʻo Cliff, a he puʻukani kaulana ʻo ia i ke mele rēkē. Ua lilo ʻelua Makana Grammy iā ia nei. ʻO ka mua, he makana no ke Pāleo Rēkē ʻOi, ʻo ia hoʻi, ʻo Cliff Hanger, i ka makahiki 1985. A ʻo ka lua o ka makana, he makana nō hoʻi no ke Pāleo Rēkē ʻOi, ʻo Rebirth, i ka makahiki 2013. I ka makahiki 1972, ua lilo ʻo ia i mea hana keaka ma ke kiʻi ʻoniʻoni ʻo “The Harder They Come.” A ua lilo ia kiʻi ʻoniʻoni i pulakaumaka no nā kānaka he nui ma ʻAmelika Hui Pū ʻIa. Ua haʻalele maila i hope nei, i kāna wahine a me kā lāua mau keiki ʻelua, ʻo Aken lāua ʻo Lilty Cliff. Ua piha nā makahiki he 81 iā Cliff.

ʻO ke Kulanui o Hawaiʻi kekahi hui o ke Pola Hawaiʻi. A ʻo ka hoa paio, ʻo ke Kulanui nō o Kaleponi. A ʻo ke kumu aʻo o Kaleponi i kēia manawa, he Koa Ānuenue ʻo ia ma mua. ʻO Nick Rolovich nō ia. I kēlā pule aku nei, lanakila aku nei ʻo Kaleponi ma luna o ke Kulanui o Mekokiko Hema ma ka helu ʻai he 38 i ke 35, a ua pūʻiwa ihola ka noʻonoʻo, ʻoiai, ʻo Kaleponi ka ʻukuliʻi ma ia hui ʻana. A ʻo kekahi, ʻo Jaron-Keawe Sagapolutele ko Kaleponi ʻalihikūlele. He haumāna komo hou nō, a he 3,117 āna ʻīā nou i kēia kikina nei.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E!Loaʻa akula ke kalo, ʻo ka ʻapowale.

ʻO ia hoʻi, he hoʻopau manawa kāu.

12-03-25

Ua holo i mua ka Pila 9 ma Maui.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 3 o Kēkēmapa, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻĀpono aku nei ka ʻAha Kūkā o Maui i ka Pila 9 ma ka heluhelu mua ʻana. He ʻelima i kākoʻo, a he ʻekolu i hōʻole. ʻO nā luna hōʻole, ʻo ia ka Luna Hoʻomalu Alice Lee, ka Hope Luna Hoʻomalu Yuki Lei Sugimura a me ka Luna ʻAha Kūkā Tom Cook. E heluhelu hou ʻia i ka lā 15 o Kēkēmapa. ʻO ka Pila 9, e hoʻololi ana i nā wahi noho hoʻolimalima hoʻomahana wā pōkole he 6,100 i mau wahi noho lōʻihi no nā kupa o Maui. Ke ʻāpono ʻia, wahi a ka Luna ʻAha Kūkā Shane Sinenci, e lawa ana nō nā wahi e noho ai ka poʻe malihini mākaʻikaʻi, ʻoiai, ʻo ke koena o nā wahi noho hoʻolimalima hoʻomahana wā pokole, he 23,000 ka nui. A ke ʻāpono ʻia ka Pila 9, he ʻekolu makahiki o nā haku hale ma Maui Komohana e hoʻokō ai. A ʻo nā haku hale ma Maui Hema, he ʻelima o lākou makahiki e hoʻokō ai.

ʻElua mea pāʻani pōpō peku o ke Kulanui o Hawaiʻi i kau ma ka hano hāweo. ʻO ka mua, ʻo Micah Alejado ia, ʻo ka ʻalihikūlele hoʻi. Ua koho ʻia ʻo Alejado, ʻo ia ka Haumāna Komo Hou ʻOi o ka ʻAhahui Mauna Komohana o ka Makahiki. He 283.2 āna ʻīā nou o ka hoʻokūkū. A he 21 āna ʻai holo i nou ai. A ʻo ia ka ʻoi ma ke kikina hoʻokahi no ka haumāna komo hou ma ka moʻolelo o ke Kulanui o Hawaiʻi. ʻO ka lua o ka mea pāʻani i kau ma ka hano hāweo, ʻo Kansei Matsuzawa, ka mea peku. ʻO Matsuzawa ka mea pāʻani kūikawā ʻoi o ia ʻahahui. He ʻekolu moho no ka Makana ʻo Lou Groza, a ʻo Matsuzawa kekahi o lākou. He makana ia e lilo aku i ke poʻokela ma ka peku pōpō kūkulu ʻia.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Hoʻi ka ua a uka, noho mai.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka e haʻalele a ʻaʻole nō e hoʻi mai.

12-01-25

E lalapa ana ke ahi ma Hilo ma ka hopena pule nei.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā mua o Kēkēmapa, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka wanaʻao o ka Pōʻaono nei, ma kahi o ka hola 4:00, e hōlapu ana ke ahi ma ka Hale Hana Poi Kahiko o ka Hui Puʻueo ma Hilo. Make iho nei ʻelua mau kānaka. ʻAʻole naʻe i maopopo nā inoa o lāua. Kōkua ʻia ihola he 28 mau kānaka i kōkua ʻia e ka Hui Keʻa ʻUlaʻula. Ua ʻōlelo ʻia e kekahi mau kānaka, lohe ʻia ka pahū ʻana i ka wā e lapalapa ana ke ahi. ʻO ka nui o ka pohō, he $500,000 a ʻoi aku a emi mai paha. Aia nō ka ʻOihana Mākaʻi o Hawaiʻi ke noiʻi aʻela.

A ma hope o ka huli ʻana o ka iʻa o ka pō Pōʻaono nei, ʻaʻole nō i ana ke ahi, pāhola aʻela ma kekahi mau hale ʻehā ma nā alanui ʻo Kinoʻole a me Keawe ma Hilo. ʻO kekahi o ia mau hale, ʻo ia ka Hale o Goo ma ke kihi o nā alanui Kinoʻole a me Haili. ʻO ka mea pōmaikaʻi, ʻaʻohe ola i pōʻino a ʻeha paha. He mau hui ke kōkua ana i nā kānaka i pilikia, ʻo ka Hui Keʻa ʻUlaʻula, ʻo Hope Services, ʻo ka Pūʻali Hoʻōla, a me Vibrant Hawaiʻi ma ka hoʻomalu ʻana a me ka hānai ʻana. Aia nō hoʻi ka ʻOihana Mākaʻi ke noiʻi aʻela.

Ma ka hoʻokūkū pōpō peku hope loa o ke kikina, kāʻili aku nei ʻo Hawaiʻi i ke eo mai nā lima wīkani mai o Waiomina ma ka helu ʻai he 27 i ka 7, a lilo mai ai ka Makana Paniolo i nā Koa. A ʻo ka walu ia o ka lanakila, a ʻo ka lima ia ma ka ʻAhahui Mauna Komohana. He 289 ʻīā nou a Micah Alejado. He 153 ʻīā ʻapo a Jackson Harris. A ʻo Kansei Matsuzawa, he ʻelua āna ʻai peku no lāua nā ʻīā he 47.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He pua na Pipine.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka pī.