05-24-18

ʻAʻole e hālāwai ana ʻo Donald Trump me Kim Jong Un.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 24 o Mei, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hoʻopau iho nei ka Pelekikena Donald Trump i ka ʻaha kūkā poʻo aupuni me Kim Jong Un. Mai hālāwai pū ʻo Trump me Kim i ka lā 12 o ka mahina ʻo Iune, akā, i hoʻopau ʻia iho nei ia hālāwai ʻana ma muli o ka ʻōlelo a kekahi luna aupuni o Kōlea ʻĀkau e pili ana i ka Hope Pelekikena Mike Pence. Ua ʻōlelo ihola ua luna lā, he “hūpō politika” ʻo Pence no kāna mau ʻōlelo e pili ana i ke aupuni o Kōlea ʻĀkau. A ʻōlelo aʻela nō hoʻi ia luna aupuni o Kōlea ʻĀkau, aia nō i ke poʻo o ʻAmelika ka hālāwai pū ʻana ma ka lumi hālāwai a i ʻole ia, ʻo ka hālāwai hōʻaʻano nukelea A hiki i kēia manawa, ʻaʻohe pelekikena ʻAmelika, i kona wā e kū ana i ka moku, i hālāwai pū me ke poʻo aupuni o Kōlea ʻĀkau.

Ua haki ihola ka wāwae o Darryl Clinton i ka pele i pahū ma kahi o kona hale ma Kapoho. ʻO Clinton ke kanaka mua i ʻeha ihola i ka pele i nā pule ʻekolu i hala iho nei. E noho ana ʻo ia ma ka lānai o kona hale ma kahi o ke Alaloa 132, ma lalo o ka Māla ʻo Lanipuna, i ka wā e hoʻopahū ʻia ana ka pele a lele aʻela. ʻO ka mea maʻa mau, lele ka pele i luna ke pahū, akā, i ia pahū ʻana, lele ana kekahi ʻāpana pele a ʻaneʻane pili i ka honua, a ʻo ia ka mea i pā ai ka wāwae o Clinton a haki kona wāwae. Ma muli o ka ʻeleu o kāna wahine i hiki koke ai ʻo ia i ke Kikowaena Lapaʻau o Hilo a maikaʻi ai kona wāwae. Wahi a Clinton, ʻaʻole ʻo ia e haʻalele ana i kona hale, ʻaʻohe kumu e haʻalele ai.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Waiākea pepeiao puluʻaha.

No ke kanaka maliu ʻole i ka ʻōlelo aʻo.

05-22-18

Ke kahe nei ka pele a kokoke loa i nā lua hana māhu pele.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 22 o ka mahina ʻo Mei, he Pōʻalua. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

I ka Pōʻakahi nei, e hoʻāʻo ana nā limahana o ka Hui Māhu Pele o Puna e hoʻopaʻa pono aku i kahi lua māhu pele ma muli o ke kahe ʻana o ka pele a ma kahi kokoke loa. Ua pani ʻia aku nei ia wahi hana māhu pele ma hope pono mai o ka lā 3, ka lā hoʻi i hoʻomaka ai ka luaʻi pele, a hoʻopaʻa ʻia iho nei kekahi mau lua māhu pele i nā pani mekala e nā limahana. Akā, aia nō nā luna aupuni a me nā kānaka e noho ana ma kahi kokoke ke hopohopo ihola o pōʻino ia mau lua i ka pele a me ke ōlaʻi paha, a e hoʻokuʻu ʻia auaneʻi nā ea pele ʻinoʻino. I ka ʻauinalā o ka Pōʻakahi nei, aia nō ka pele he 300 ʻīā a emi mai mai kahi o ia wahi hana māhu pele. Ua kinai pono ʻia he ʻelua lua hana māhu pele ma ka pauma ʻana iho i ka wai huʻihuʻi i loko i mea e paʻa pono ai ke ea a me ka wai paʻakai wela i lalo lilo loa o ka ʻili honua. Akā, ʻo kekahi lua ʻē aku, i kapa ʻia ʻo KS14, i loko nō o ka pauma ʻia ʻana iho o ke kai huʻihuʻi, ʻo ia mau nō ka māhuahua ʻana o ka mīkā ma ke poʻo o ka lua māhu pele.

A ma Halemaʻumaʻu i ka hola 12:55 o ka wanaʻao o ka Pōʻakahi nei, pahū aʻela ka luaʻi pele a lele ana ka lehu a kiʻekiʻe loa, he 7,000 kapuaʻi mai ka ʻili aʻe o ke kai. A i ka hola 5:51 o ka ʻauinalā, pahū hou aʻela a lele hou ana ka lehu. A ke manaʻo nei nā kānaka akeakamai, e pahū hou ana a lele ka lehu he mau manawa ma kēia hope aku.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ka leo o ke ola.

He ʻōlelo kēia no kahi ʻōlelo aʻo a kekahi kanaka e kōkua ana iā ʻoe, a no kahi kono paha e pāʻina.

05-21-18

Nui nā Makana Hōkū Hanohano i lilo aku iā Kapena a me Keauhou.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 21 o ka mahina ʻo Mei, he Pōʻakahi. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

He hale kūʻai pakalōlō lapaʻau ko Kauaʻi. A i ka Pōʻalima nei, ʻakahi nō a ʻae ʻia ka hoʻomaka ʻana i ke kūʻai ʻana aku i ka pakalōlō. ʻO Green Aloha ka inoa o ka hui nona ia hale kūʻai, a ʻo ka mua ia o ua mokupuni lā. Aia nō ka hale kūʻai ma ke Alaloa ʻo Kūhiō i Kapaʻa. E hemo ana kekahi mau hale kūʻai pakalōlō lapaʻau ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi i kēia makahiki.

Lilo aku nei he ʻehā mau Makana Hōkū Hanohano iā Kapena i ke ahiahi Pōʻaono nei. ʻO kekahi, no ke pā leo o ka makahiki no ke pā leo ʻo Palena ʻOle. A ʻo ka lua, no ka hui o ka makahiki. ʻO ke kolu, no ke pā leo hanauna like o ka makahiki, a ʻo ka hā, no ka wikiō mele o ka makahiki ʻo When I Come Home. ʻO kekahi hui nāna nā makana he ʻehā, ʻo ia ʻo Keauhou. ʻO kekahi, no ke pā leo mele Hawaiʻi ʻo I Ke Ko A Ke Au. ʻO ka lua, no ka hīmeni ʻana ma ka ʻōlelo Hawaiʻi, ma nei māhele, ʻo ka mea e pono ai, ma ka ʻōlelo Hawaiʻi he 75% o nā mele o ke pā. ʻO ke kolu, no ka ʻōlelo wehewehe i ke pā leo. A ʻo ka hā o ka makana, no ka haku mele, he ʻelua lanakila, ʻo Zachary Alakaʻi Lum, no ke mele ʻo Māʻeliʻeli, a ʻo kona kaikaina, ʻo Nicholas Kealiʻi Lum, no ke mele ʻo Aloha Maunalua. A he nui hou aku nā puʻukani i pōmaikaʻi i ia ahiahi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

He maoli pua lehua i ka wēkiu.

ʻO ia hoʻi, he kanaka uʻi.

05-18-18

E kōkua aku paha i ko Puna.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 18 o ka mahina ʻo Mei, he Pōʻalima. Aloha mai e nā hoa puni mea hou. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua holo ihola ka manaʻo o ka Hui ʻo Star Beachboys e haʻalele i kona wahi ma kahakai o Waikīkī. Ma muli ia o ka ʻōlelo hoʻoholo a ka Lunakānāwai Dean Ochiai, ʻo ia hoʻi, ʻaʻole e ʻākeʻakeʻa ʻia ka palapala ʻaelike a ke kūlanakauhale me ka hui hou, ʻo Dive Oahu.

Ua māhuahua aʻela nā noi hoʻoulu kālā no ka pono o nā kānaka i pilikia i ka pele ma ke Kahua Pūnaewele ʻo GoFundMe. He 100 a ʻoi i kēia manawa. A ʻo ka huina pau o ke kālā i hoʻoulu ʻia i kēia manawa, ʻaneʻane e hiki aku i ka $600,000. ʻO kekahi o nā noi nona ka puʻu kālā nui o ka hoʻoulu ʻia ʻana, ʻo ia ke noi no ka pono o Amber Makuakane. ʻO ka pahuhopu, he $100,000, a pau iho nei he $69,610 i ka hoʻoulu ʻia. ʻO ka hale o Makuakane, ʻo ia kekahi o nā hale mua ʻelima i pau i ka pele. A nāna e hānai hoʻokahi nei i kāna mau keiki ʻelua, ʻoiai, ua hala kāna kāne i ke ala hoʻi ʻole mai he ʻelua makahiki aku nei. A ʻo kekahi o nā noi nona ke kālā nui o ka hoʻoulu ʻia ʻana, ʻo ia ke noi a Kolten Wong no ka pono o ka poʻe i pilikia i ka pele, he $55,900 ka nui. No Hilo ʻo Wong, a he mea pāʻani pōpō hili ʻo ia no nā Manu ʻUlaʻula o Kāna Lui. Inā he manaʻo kou e kōkua, e hele aku i https://www.punalavaflow2018.com/money.

E mālama hou ana ʻo Jo Koy i mau ʻaha hoʻomākeʻaka ma Honolulu nei. ʻO ka mua, ma ka lā 24 o ka mahina ʻo Nowemapa, ua pau aku nei nā likiki i ke kūʻai ʻia ma ka lā i hoʻomaka ai ke kūʻai ʻana. A no laila, e mālama ʻia ana kekahi ʻaha ma ka lā 25 o Nowemapa, a i kēia manawa, he mau likiki helu wale nō i koe. A ʻo ia ke kumu e mālama ʻia ana kekahi ʻaha hoʻomākeʻaka i ka lā 23. A wahi a Koy, inā e pau nā likiki o ia ʻaha ʻekolu i ke kūʻai ʻia, e mālama ʻia he ʻaha hou. I kēlā makahiki aku nei, ua mālama ʻo Koy he 11 mau ʻaha ma ka Hale ʻAha Mele ʻo Blaisdell, a ua pau nā likiki i ke kūʻai ʻia.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Pēpē i ka ua hoʻopoponi ʻili.

He ʻōlelo kēia no ke kanaka i ʻeha kona naʻau.

05-17-18

E hui hou ana ʻo Angela Lee a me kona kaikunāne, ʻo Christian, me kekahi mau hoa paio no ka inoa moho mokomoko.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 17 o Mei, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Pahū ka pele a lele aʻela ka lehu he 30,000 kapuaʻi a aia nō e lele aʻe ana ka lehu a ka 12,000 kapuaʻi. A ma muli o ka nui o ke kūkaepele ʻokikene lua, ua pani ʻia ke Kula Waena a Kiʻekiʻe o Pāhoa, ke Kula Haʻahaʻa o Pāhoa, ke Kula Haʻahaʻa o Keonepoko, ke Kula Hawaiʻi o ka Hana Noʻeau a me ka Hana Akeakamai, ke Kula Pele o ka Hana Noʻeau a me ka Hana Akeakamai a me ke Kula Hoʻāmana ʻo Nā Wai Ola.

He ʻona hou ko ka hui mahi hala kahiki o Maui. ʻAkahi nō a kūʻai ka ʻohana LeVecke i ka Hui ʻo Hāliʻimaile Pineapple i ka mahina ʻo Malaki. ʻO Maui Gold Pineapple kekahi inoa o ia hui. E hoʻomau ana ka ʻohana Levecke i ka mahi ʻana i ka hala kahiki ma lalo o ka inoa ʻo Maui Gold. ʻO ka Hui ʻo LeVecke, ua hoʻokumu ʻia i ka makahiki 1949, a nāna nō ka hana ʻana i ka Lama Hana Bay, ka Lama Whalers a me ka Wikeke Paniolo. ʻO ka hui mahi hala kahiki ʻo Hāliʻimaile Pineapple, he 56 ona limahana, a i ka wā ʻohi, hoʻonui ʻia a ke 70 a ʻoi aku a emi mai paha.

I kēia Pōʻalima, e mālama ʻia ana ka Hoʻokūkū Inoa Moho Mokomoko o ONE Championship ma Sinapoa. A ʻo Angela Lee lāua ʻo Christian Lee, he kaikuahine a he kaikunāne, kekahi o nā mea mokomoko o ia ahiahi. ʻO Angela, ʻo ia ka inoa moho ma ka māhele 110.2 paona. E hoʻāʻo ana ʻo Mei Yamaguchi e kāʻili i ia inoa moho mai ka lima mai o Lee. Ua hui lāua ma ka pahu mokomoko he ʻelua makahiki aku nei i hala a ma hope o nā puni he ʻelima, holo ihola ka manaʻo o nā luna loiloi a pau, lilo aku nei ke eo iā Lee. A no Christian Lee, e hui pū ana ʻo ia me Martin Nguyen ma ka pahu mokomoko no ka inoa moho ma ka māhele 154.3 paona. ʻO Nguyen, ʻo ia ka inoa moho ma ka māhele 154.3 paona a me ka māhele 169.8 paona. Ua hui pū lāua ma ka pahu i ka lā 13 o ʻAukake o ka makahiki 2016, a i ia manawa, lilo akula ke eo iā Nguyen ma ka puni mua.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

E! Loaʻa akula ke kalo, ʻo ka ʻapowale.

ʻO ia hoʻi, he hoʻopau manawa ka hana.

05-15-18

He mau kānaka lawe wale i ka pōhaku pele.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 15 o Mei, he Pōʻalua. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua hoʻopuka aʻela ke aupuni mokuʻāina o Hawaiʻi he mau kauoha kū kānāwai e hoʻōki a e hoʻopau kekahi mau kānaka ʻehā i kā lākou lawe ʻana aku i ka pōhaku pele mai ka ʻĀina Hoʻomalu Ululāʻau o Mauna Loa. He mau kona ka nui o ka pōhaku pele i lawe wale ʻia aku e ia mau kānaka. A ʻo kā lākou hana ma hope o ka lawe ʻana aku i ka pōhaku pele, he kūʻai kā lākou i ka hōkele a me ke kanaka mea hale i mea hoʻonaninani. Wahi a ke Keʻena ʻĀina A Waiwai Pili ʻĀina, ua ʻae maila ia mau kānaka i kā lākou hana ʻaʻe kānāwai.

E kū paha i ke kānāwai ma Hawaiʻi nei ka pili waiwai ʻana ma ka hana ʻālapa ma muli o ka hoʻopau ʻana o ka ʻAha Hoʻokolokolo Kiʻekiʻe o ʻAmelika i kekahi mau māhele o ke Kānāwai Hoʻomalu Hana ʻĀlapa o ka poʻe ʻakahi ʻakahi a me ka poʻe loea o ka makahiki 1992. Ma ia kānāwai, ʻo Nevada ka ʻāina nui o ka pili waiwai ʻana i kū i ke kānāwai. Ma ia kānāwai nō hoʻi, ʻae ʻia ka piliwaiwai ʻana i kaupalena ʻia ma kekahi mau mokuʻāina ʻekolu, ʻo ia ʻo Delawea, Monatana a me ʻOlekona. Akā, i kēia manawa, ma muli o ka ʻōlelo hoʻoholo a ka ʻAha Kiʻekiʻe, e hāpai ʻia ana paha ma Hawaiʻi nei kekahi mau pila no ka pili waiwai hana ʻālapa ma ka ʻAha ʻŌlelo o kēia makahiki aʻe. I kēia manawa, he ʻelua wale nō mokuʻāina e pāpā ana, ʻaʻole e pili waiwai iki, ʻo ia ʻo Uta lāua ʻo Hawaiʻi. Akā, e loli auaneʻi paha.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Mai piʻi aʻe ʻoe i ka lālā kau halalī o ʻike ʻia kou wahi hilahila e ou mau hoa.

ʻO ia hoʻi, inā hōʻoio ke kanaka, ʻo kona mau keʻe wale nō paha ke hoʻomanaʻo ʻia.

05-14-18

He mau māwae hou ko Puna.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 14 o Mei, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

ʻElua māwae hou o Puna. ʻAkahi nō a ʻoā aʻe ka honua i ka Lāpule nei. ʻO ka lōʻihi o kekahi, he 1,400 kapuaʻi. A ma muli o kekahi o ia mau māwae, pau ihola kekahi hale. A ʻo ka huina nui o nā hale i pau mai ka lā 3 mai o ka mahina ʻo Mei, he 37. He manaʻo ko ka poʻe akeakamai, ma kēia hope iho, e ʻoi aku ana ka ikaika o ke kahe ʻana o ka pele a pēlā pū me ka luaʻi ʻana. Wahi a Steven Brantley, ka hope poʻo akeakamai ma ka Hale Kilo Luapele, e lele ana ka pele i luna he 100 kapuaʻi a emi mai paha. A ma ka hopena pule nei, he mau ōlaʻi nō ma ka piko a ma ke Kāʻei Māwae Hikina, a ʻo ka ikaika o ka hapa nui, he 3 ma ke ana ōlaʻi. A he ʻelua ōlaʻi ma ke kai, ʻo ka ikaika o kekahi, he 4.6. E pani ʻia he ʻekolu kula hoʻāmana i kēia lā, ʻo ke Kula Hawaiʻi o ka Hana Noʻeau a me ka Hana Akeakamai, ʻo ke Kula Luapele o ka Hana Noʻeau a me ka Hana Akeakamai a me ke Kula o Nawahiokalaniopuu Iki.

Ua hoʻopaʻahao hou ʻia ʻo Isaiah McCoy i ka hale paʻahao ma Hawaiʻi nei no ke kaʻihuluhulu ʻana i kekahi mau wāhine i ka hoʻokamakama. Ua hoʻāhewa ʻia ʻo McCoy no ka pepehi kanaka i ka makahiki 2012 a ʻo kona hoʻopaʻi, ʻo ka make. Hoʻokuʻu ʻia ihola naʻe ʻo ia he ʻelima makahiki ma ia hope mai i ka mahina ʻo Ianuali o ka makahiki 2017 ma muli o ka ʻōlelo hoʻoholo a ka lunakānāwai ma kona hoʻokolokolo hou ʻia ʻana, ʻaʻole ʻo ia i pili i ka hewa. Ma hope o kona hoʻokuʻu ʻia ʻana, ua nui kona haʻi ʻōlelo ʻana i mua o nā hui loio a me nā hui kūʻē hoʻopaʻi make. A i kekahi lā, hele maila ʻo ia i Oʻahu nei no ka haʻi ʻōlelo ʻana a holo ihola kona manaʻo e noho paʻa ma ʻaneʻi nei. A ʻo ia kona wā i kū ai a pilikia. I ka Pōʻalua, e kū ana ʻo McCoy i mua o ka ʻAha Hoʻokolokolo me ke noi ʻana e hoʻopau ʻia ka hihia no kona pili ʻole i ka hewa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Pua aʻela ka uahi o ka moe.

ʻO ia hoʻi, ua hiki mai ka pilikia i haʻi ʻē ʻia mai.

05-10-18

E hālāwai ana ke poʻo nui o ʻAmelika Hui Pū me ke poʻo nui o Kōlea Hema.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 10 o Mei, he Pōʻahā. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

E hui pū ana ka Pelekikena o ʻAmelika Hui Pū ʻIa lāua me ka Luna Hoʻomalu o Kōlea Hema, ʻo Kim Jong Un, he alo a he alo ma Sinapoa no ka hālāwai kūkākūkā. ʻO ka makamua kēia o ka hālāwai kūkākūkā ma waena o ʻAmelika Hui Pū me Kōlea Hema mai ka hopena o ke Kaua Kōlea i ka makahiki 1953. No ka manawa, hoʻōki ihola ʻo Kim Jong Un i ka hoʻāʻo ʻana i ke kī pōkā nukelea, a ua mākaukau ihola ʻo ia no ke kamaʻilio ʻana i ka pono a me ka pono ʻole o ka polokalamu nukelea o Kōlea Hema. A ʻo kekahi mea maikaʻi, i ka Pōʻakolu nei, ua hoʻokuʻu ʻia maila ka poʻe pānaʻi ʻAmelika ʻekolu, ʻo ia ʻo Kim Dong Chul, Kim Hak Song a me Tony Kim a hoʻihoʻi ʻia akula lākou i ʻAmelika.

Kūkala aʻela ka poʻe akeakamai ma ka Hale Kilo Lua Pele Hawaiʻi, ua emi loa ihola ka pele ma loko o Halemaʻumaʻu a inā e emi loa i ka papa wai, e nui auaneʻi ka pahū ʻana ma muli o ka ikaika o ka māhu. A he hiki ke hoʻolele ʻia aku nā pōhaku nunui he hapa mile a ʻoi mai ka luapele aku. A e nui nō paha ka lehu e hoʻolele ʻia ana a hiki i Hakalau a i Waiʻōhinu paha. Ma muli o kēlā, e pani ʻia ana ka hapanui o ka Pāka Mokuʻāina Luapele Hawaiʻi i kēia Pōʻalima.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ka wahine ʻai honua.

He ʻōlelo kēia no Pele.

05-09-18

Ua hele hoʻokahi paha kahi kama iki i Kahakai o Keālia.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 9 o Mei, he Pōʻakolu. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua loaʻa aku nei kahi kama iki i kahi kāne me kāna wahine ma Ke Ala Hele Makalae ma Keālia i Kauaʻi ma kahi o ka hola 10:00 o ke kakahiaka o ka Lāpule nei. I ka wā o Jace Miner lāua ʻo Maile Freitas e hele ana ma ia ala hele, lohe akula ʻo Freitas i kahi kama i ka uē ʻana ma lalo o ke ala. He kama iki wale nō, he 20 ona mahina, a ʻaʻole kona mau mākua. Aia nō ia kama he 300 ʻīā ma ka ʻaoʻao ʻākau o nā lumi hoʻopau pilikia o Kahakai o Keālia. Iho ihola ʻo Miner a kiʻi akula i ke kama iki a piʻi hou i ke ala. Lawe ʻia akula ua kama iki nei i ke Kikowaena Lapaʻau ʻo Wilcox, a ma laila ʻo ia i hoʻokuʻu ʻia ai ma lalo o ka malu o ke Keʻena Pono Keiki. Wahi a ka waha ʻōlelo o ke Kalana ʻo Kauaʻi, ʻo Kim Tamaoka, ua maikaʻi ke keiki, a ʻaʻohe ona ʻeha.

Hoʻohiki ihola ka Hōkele ʻo ʻAlohilani o Kahakai o Waikīkī i ke kanu ʻana he 100,000 mau kumu lāʻau ʻōiwi ma Oʻahu nei a me ka mokupuni ʻo Hawaiʻi. E alu like ana ia hōkele me ka Papahana Kanu A Ulu Hou Ka Ulu Lāʻau Hawaiʻi (Hawaiian Legacy Reforestation Initiative). Ma ia papahana, ʻo nā kānaka e noho ana ma ia hōkele, e hiki ana iā lākou ke kanu i kumu lāʻau ʻōiwi, a e hiki ana paha ke lilo lākou i mea kākoʻo. ʻO ke koa a me ka ʻiliahi ke kanu ʻia ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi a ʻo ka milo ke kanu ʻia ma Kahi Hānai Holoholona ʻo Gunstock ma Oʻahu nei. Aia ka ʻaha wehena nui o ka Hōkele ʻo ʻAlohilani i kēia ahiahi.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Ke ʻehuʻehu nei nā ʻale.

ʻO ia hoʻi, ke piʻi aʻela ka inaina o kekahi kanaka.

05-08-18

ʻAʻole i haʻalele kekahi mau kānaka i ko lākou mau hale ma Leilani Estates.

ʻO ia aʻela kekahi poʻo nūhou o kēia lā, ka lā 8 o Mei, he Pōʻalua. Welina e nā makamaka. ʻO Ke Aolama kēia a penei ka nūhou.

Ua pau ihola ka hū ʻana o ka pele a kahe mai loko aʻe o nā māwae he 12 ma Pāhoa. Akā, ʻo ia mau pua aʻe nō o ke ea ʻino mai ia mau māwae mai. Ua pau ihola he 35 mau hale i ka pele. Ua haʻalele ihola ka hapa nui o nā kānaka o Leilani Estates i ko lākou mau hale. Aia naʻe kekahi mau kānaka ke noho paʻa ihola ma ko lākou mau hale. He kanakolu paha lākou a ʻoi. He manaʻo ko nā luna aupuni o ke Kalana ʻo Hawaiʻi a me nā kānaka akeakamai o ka Hale Kilo Lua Pele Hawaiʻi, e mau aku paha ka hana a ka pele he mau lā, he mau pule, a he mau mahina paha.

Ua hoʻokumu ihola ka Panakō Hawaiʻi Mua i waihona kālā kākoʻo i kapa ʻia ʻo ka Waihona Kālā Aloha no Hawaiʻi. I mea ia waihona kālā e kākoʻo ʻia ai nā hana kōkua no nā kānaka i pilikia i ke kahe ʻana o ka pele ma ka mokupuni ʻo Hawaiʻi a no nā kānaka i pilikia i ka wai hālana ma Kauaʻi a me Oʻahu Hikina. A he hiki nō i ka lehulehu ke hāʻawi aku i kālā manawaleʻa a hiki i ka lā 31 o Mei ma nā panakō he 61 o ka Panakō Hawaiʻi Mua ma Hawaiʻi, ma Kuama, a me Kaipana.

Ua nui loa ke kālā i lilo aku i ka Hui Mokulele ʻo Hawaiian ma muli o ka ʻauhau ukana a me ka ʻauhau kāpae likiki a hoʻololi manawa i ka makahiki 2017. ʻO ka huina pau, ua ʻoi aku i ka miliona kālā. ʻO ka ʻauhau ukana, he $81.2 miliona, a ʻo ka ʻauhau kāpae a hoʻololi, he $22.8 miliona. Ua like nō me ka makahiki 2016, he $104 miliona. A kohu mea lā, ua kūpaʻa ka Hui Mokulele ʻo Hawaiian ma hope o ia mau ʻauhau, ʻaʻole e hoʻēmi ʻia. ʻO kahi pilikia paha, e hiki koke mai ana ka Hui Mokulele ʻo Southwest ma Hawaiʻi nei. A ʻo ia hui mokulele, ʻaʻohe ʻauhau ukana o nā ukana mua ʻelua, a ʻaʻohe ʻauhau kāpae likiki a hoʻololi manawa.

Eia mai kā kākou ʻōlelo noʻeau,

Luahine moe nonō.

He ʻōlelo kēia no Pele.